IV KK 106/13

Sąd Najwyższy2013-07-11
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyoszustwowymogi formalneustalenia faktyczneprawo karnepostępowanie karne

Sąd Najwyższy oddalił kasację oskarżyciela posiłkowego jako oczywiście bezzasadną z powodu niespełnienia wymogów formalnych i zarzucenia błędów w ustaleniach faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku utrzymującego w mocy wyrok uniewinniający oskarżonego J. K. od zarzutu oszustwa. Kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna, ponieważ zarzuty dotyczyły błędów w ustaleniach faktycznych, a nie obrazy prawa materialnego, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd podkreślił, że rolą Sądu Najwyższego nie jest ponowna kontrola orzeczeń sądów niższych instancji.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej, rozpoznając sprawę J. K. uniewinnionego od popełnienia przestępstwa oszustwa, oddalił kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego. Postanowienie o oddaleniu kasacji zostało wydane w trybie art. 535 § 3 k.p.k. z powodu jej oczywistej bezzasadności. Sąd wskazał, że kasacja nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 519 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k. Podkreślono, że kasacja jako nadzwyczajny środek zaskarżenia służy od wyroku sądu odwoławczego i może być oparta jedynie na zarzucie uchybień wymienionych w art. 439 § 2 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Niedopuszczalne jest wnoszenie kasacji od wyroku sądu pierwszej instancji ani podnoszenie w niej zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd Najwyższy zaznaczył, że zarzut obrazy prawa materialnego polega na wadliwym zastosowaniu lub niezastosowaniu przepisu do niekwestionowanych ustaleń faktycznych lub na nieprawidłowej wykładni przepisu. W analizowanej kasacji skarżący, wbrew deklaracji, podważał ustalenia faktyczne dotyczące braku zamiaru wyłudzenia, a nie wykładnię prawa. Sąd odniósł się również do kwestii posiadania przez oskarżonego zezwolenia na sprzedaż alkoholu, wskazując, że ustalenia w tym zakresie nie były wadliwe. Ponadto, w kasacji nie postawiono żadnych zarzutów wobec Sądu Okręgowego, a całe rozważania skierowano przeciwko stanowisku Sądu Rejonowego. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy obciążył oskarżyciela posiłkowego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja nie może być oparta na zarzucie błędu w ustaleniach faktycznych.

Uzasadnienie

Kasacja jest środkiem nadzwyczajnym służącym od wyroku sądu odwoławczego i może być oparta jedynie na zarzucie uchybień wymienionych w art. 439 § 2 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Niedopuszczalne jest podnoszenie w niej zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

oskarżony J. K.

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznaoskarżony
J. J.osoba_fizycznaoskarżyciel posiłkowy

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § 2

Kodeks postępowania karnego

u.w.t.p.a. art. 18 § 8 pkt. 4

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

p.d.g. art. 2 § 3

Prawo o działalności gospodarczej

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja nie spełnia wymogów formalnych określonych w k.p.k. Zarzuty kasacji dotyczą błędów w ustaleniach faktycznych, co jest niedopuszczalne. Sąd Najwyższy nie jest instancją do ponownej kontroli ustaleń faktycznych.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia przepisu art. 286 § 1 k.k. z powodu jego błędnej wykładni. Błędne ustalenie braku zamiaru wyłudzenia w czynie oskarżonego. Niewłaściwa ocena dowodów przez sądy niższych instancji.

Godne uwagi sformułowania

kasacja podlegała oddaleniu w trybie określonym przepisem art. 535 § 3 k.p.k., ponieważ sformułowany w tej skardze zarzut nie czyni zadość wymogom przepisów art. 519 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k. nie jest dopuszczalne wniesienie przez stronę kasacji od wyroku sądu pierwszej instancji, jak również podniesienie w tej skardze zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych. zarzut obrazy prawa materialnego sprowadza się do podniesienia wadliwego zastosowania albo niezastosowania przepisu prawa do przyjętych w sprawie (i niekwestionowanych) ustaleń faktycznych w rozważanej kasacji skarżący, wbrew uczynionej deklaracji, nie kwestionuje dokonanej w sprawie wykładni prawa (...), lecz podważa dokonane w sprawie ustalenie, iż oskarżony J. K. nie działał z oszukańczym zamiarem doprowadzenia J. J. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. rolą Sądu Najwyższego nie jest ponowna kontrola orzeczenia sądu meriti, a więc rozpoznawanie po raz kolejny zarzutów stawianych temu rozstrzygnięciu, i to zarzutów natury, jak wspomniano, zupełnie polemicznej.

Skład orzekający

Dorota Rysińska

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność zarzutu błędów w ustaleniach faktycznych w kasacji, prawidłowe rozumienie zarzutu obrazy prawa materialnego, zakres kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie ma charakter proceduralny i dotyczy formalnych wymogów kasacji, co jest istotne dla prawników karnistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kasacja odrzucona: Dlaczego Sąd Najwyższy nie zajmuje się ustaleniami faktycznymi?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 106/13 POSTANOWIENIE Dnia 11 lipca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 11 lipca 2013 r. sprawy J. K. uniewinnionego od popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego J. J. od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 21 sierpnia 2012 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 3 listopada 2011 r., p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć oskarżyciela posiłkowego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Kasacja wniesiona na niekorzyść oskarżonego J. K. podlegała oddaleniu w trybie określonym przepisem art. 535 § 3 k.p.k., ponieważ sformułowany w tej skardze zarzut nie czyni zadość wymogom przepisów art. 519 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k. Należy przypomnieć, że zgodnie z treścią wymienionych przepisów nadzwyczajny środek zaskarżenia, jakim jest kasacja, służy od wyroku sądu odwoławczego i można go oprzeć na zarzucie uchybień wymienionych w art. 439 § 2 1 k.p.k. albo innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Z unormowań tych wynika zatem m.in., że nie jest dopuszczalne wniesienie przez stronę kasacji od wyroku sądu pierwszej instancji, jak również podniesienie w tej skardze zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych. Przypomnieć także trzeba, o czym była mowa w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego, również publikowanych, że zarzut obrazy prawa materialnego sprowadza się do podniesienia wadliwego zastosowania albo niezastosowania przepisu prawa do przyjętych w sprawie (i niekwestionowanych) ustaleń faktycznych, a także do wskazania na nieprawidłową wykładnię stosowanego przepisu prawa. W powyższym świetle wyartykułowany w rozważanej kasacji zarzut „rażącego naruszenia przepisu art. 286 § 1 k.k. z powodu jego błędnej wykładni, polegającej – jak dalej ujmuje się w zarzucie – na przyjęciu braku zamiaru wyłudzenia w czynie oskarżonego (…)” na podstawie różnych wymienionych dalej faktów i „nieprzyjęciu istnienia takiego zamiaru” na podstawie kolejnych wyliczonych okoliczności, jawi się wręcz jako nieporozumienie. Już bowiem z samej treści przytoczonego zarzutu wynika wprost, że skarżący, wbrew uczynionej deklaracji, nie kwestionuje dokonanej w sprawie wykładni prawa (nie zarzuca również niezastosowania art. 286 § 1 k.k. do prawidłowo ustalonego, wypełniającego znamiona tego przestępstwa, zachowania oskarżonego), lecz podważa dokonane w sprawie ustalenie, iż oskarżony J. K. nie działał z oszukańczym zamiarem doprowadzenia J. J. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. W istocie więc autor kasacji stawia zarzut błędu w ustaleniach faktycznych zaskarżonego wyroku. Należy dodatkowo podkreślić, że na taką treść zarzutu wskazuje również uzasadnienie kasacji, w którym, w myśl własnych założeń dowodowych skarżącego, polemizuje się z ocenami i ustaleniami sprawy, i to dokonanymi przez Sąd pierwszej, a nie drugiej instancji. W ten kontekst wpisuje się m.in. twierdzenie skarżącego, że oskarżony miał zamiar wyłudzić nabywany alkohol, skoro w momencie zawierania z oskarżycielem posiłkowym transakcji ukrył on przed nim fakt, iż nie dysponuje zezwoleniem (koncesją) na jego sprzedaż. W sprawie 3 bowiem uznano, że zezwolenie takie znajdowało się w dyspozycji oskarżonego, a ustalenia tego nie sposób uznać za wadliwe w świetle brzmienia obowiązującego w dacie zarzucanego działania (a nie obecnie, do czego odwołuje się obrońca) przepisu art. 18 ust. 8 pkt. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 1997r. Nr 121, poz. 770) oraz art. 2 ust. 3 ustawy – Prawo o działalności gospodarczej (Dz. U. z 1999 r. Nr 101, poz. 1178). Niezależnie jednak od tego należy zauważyć, że już tylko według własnej argumentacji obrońcy ewentualny brak owego zezwolenia i tak nie mógłby ważyć na ustaleniu o zamiarze niewywiązania się przez oskarżonego ze zobowiązania do zapłaty za pobrany towar. Obrońca dostrzega bowiem zarazem i podkreśla, że oskarżony dysponował pieniędzmi za towar, który jednak sprzedał. Wypada wreszcie zaakcentować, że w rozważanej skardze Sądowi Okręgowemu nie postawiono żadnego zarzutu, w tym zwłaszcza zarzutu naruszenia przepisów art. 433 § 2 k.p.k., czy art. 457 § 3 k.p.k., regulujących postępowanie odwoławcze, a całość rozważań – sprzecznie z treścią art. 519 k.p.k. – skierowano przeciwko stanowisku Sądu Rejonowego, uprzednio atakowanemu w apelacji przy pomocy zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych tego orzeczenia, wynikających z nieprawidłowej – zdaniem apelującego – oceny dowodów. Taki zabieg należy uznać za nieskuteczny, ponieważ rolą Sądu Najwyższego nie jest ponowna kontrola orzeczenia sądu meriti, a więc rozpoznawanie po raz kolejny zarzutów stawianych temu rozstrzygnięciu, i to zarzutów natury, jak wspomniano, zupełnie polemicznej. W podsumowaniu więc stwierdzić należało, że w kasacji ani nie postawiono zarzutu obrazy prawa materialnego, ani też nie wykazano żadnego naruszenia prawa w procedowaniu Sądów, zwłaszcza Sądu odwoławczego. Z tych wszystkich względów, oceniając, że kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI