IV KK 105/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasacje obrońców skazanych R. K. i V. K. jako oczywiście bezzasadne, obciążając ich kosztami postępowania.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasacje obrońców R. K. i V. K. od wyroku Sądu Okręgowego w K., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. Obrońca R. K. zarzucał naruszenie prawa do obrony poprzez rozpoznanie sprawy pod nieobecność skazanej, mimo usprawiedliwienia choroby. Obrońca V. K. podniósł zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady in dubio pro reo i swobodnej oceny dowodów. Sąd Najwyższy uznał obie kasacje za oczywiście bezzasadne, szczegółowo odnosząc się do argumentacji obu stron.
Sąd Najwyższy w składzie sędziego Wiesława Kozielewicza rozpoznał kasacje wniesione przez obrońców skazanych R. K. (poprzednio W.) i V. K. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 11 września 2012 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 6 października 2011 r. Obie kasacje dotyczyły skazania z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. oraz art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. Obrońca R. K. zarzucił naruszenie art. 6 k.p.k. i art. 450 § 3 k.p.k. w zw. z art. 117 § 2a k.p.k., wskazując na ograniczenie prawa do obrony poprzez rozpoznanie sprawy pod nieobecność skazanej, mimo usprawiedliwienia choroby i wniosku o odroczenie. Sąd Najwyższy szczegółowo przeanalizował historię wniosków o odroczenie rozprawy apelacyjnej R. K., stwierdzając, że przedłożone zaświadczenia lekarskie nie spełniały wymogów formalnych do usprawiedliwienia nieobecności na rozprawie w dniu 4 września 2012 r., co wykluczyło naruszenie art. 117 § 2a k.p.k. oraz art. 6 k.p.k. i art. 450 § 3 k.p.k. Obrońca V. K. zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 4 k.p.k. (zasada obiektywizmu), art. 5 k.p.k. (in dubio pro reo), art. 7 k.p.k. (swobodna ocena dowodów) oraz art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. (uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego). Sąd Najwyższy podkreślił, że kontrola kasacyjna dotyczy orzeczenia sądu odwoławczego, a zarzuty w istocie powtarzały argumenty apelacyjne. Stwierdzono, że Sąd Okręgowy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami ustawy. Sąd Najwyższy przypomniał, że naruszenie ogólnych zasad procesowych (jak art. 4 k.p.k.) nie może samo przez się stanowić podstawy kasacji, a naruszenie zasady in dubio pro reo nie jest miarodajne przez wątpliwości strony, lecz przez to, czy sąd rzeczywiście powziął i rozstrzygnął wątpliwości na niekorzyść oskarżonego. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy oddalił obie kasacje jako oczywiście bezzasadne na mocy art. 535 § 3 k.p.k., obciążając skazanych kosztami postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli przedłożone zaświadczenie lekarskie nie spełnia wymogów formalnych do usprawiedliwienia nieobecności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zaświadczenie lekarskie nie spełniało wymogów art. 117 § 2a k.p.k. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, co wykluczyło naruszenie prawa do obrony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. K. | osoba_fizyczna | skazana |
| V. K. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (14)
Główne
k.p.k. art. 117 § § 2a
Kodeks postępowania karnego
Wymogi formalne dotyczące zaświadczeń lekarskich usprawiedliwiających niestawiennictwo.
k.k. art. 279 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 91 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 291 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Pomocnicze
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 450 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5
Kodeks postępowania karnego
Zasada in dubio pro reo - wątpliwości rozstrzygane na korzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Swobodna ocena dowodów - pod ochroną, jeśli poprzedzona ujawnieniem całokształtu okoliczności, rozważeniem wszystkich dowodów, zgodna z wiedzą i doświadczeniem, wyczerpująco uzasadniona.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 519
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 526 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Ograniczenie prawa do obrony poprzez rozpoznanie sprawy pod nieobecność R. K. mimo choroby. Naruszenie art. 4 k.p.k. (zasada obiektywizmu). Naruszenie art. 5 k.p.k. (zasada in dubio pro reo). Naruszenie art. 7 k.p.k. (swobodna ocena dowodów). Naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. (uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego).
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest oczywiście bezzasadna nie jest funkcją kontroli kasacyjnej ponowne -„dublujące kontrolę apelacyjną - rozpoznawanie zarzutów stawianych przez skarżącego orzeczeniu sądu pierwszej instancji przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną przepisu art. 7 k.p.k., jeśli tylko: a) jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, b) stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, c) jest zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku. zarzut obrazy art. 4 k.p.k. tak zresztą, jak zarzut obrazy każdej innej normy o charakterze ogólnym (np. art. 2 § 1 k.p.k.), nie może sam przez się stanowić podstawę kasacji. dla oceny, czy nie został naruszony zakaz in dubio pro reo nie są bowiem miarodajne tego rodzaju wątpliwości, zgłaszane przez stronę, ale jedynie to, czy orzekający w sprawie sąd rzeczywiście powziął wątpliwości co do treści ustaleń faktycznych lub wykładni prawa i wobec braku możliwości ich usunięcia rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich w kontekście prawa do obrony oraz zasady samodzielności zarzutów kasacyjnych dotyczących ogólnych przepisów proceduralnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z usprawiedliwieniem nieobecności i zarzutami procesowymi w postępowaniu karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne w postępowaniu karnym, w tym ograniczenia prawa do obrony i zakres kontroli kasacyjnej, co jest cenne dla prawników procesowych.
“Czy choroba zawsze usprawiedliwia nieobecność na rozprawie? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice prawa do obrony.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KK 105/13 POSTANOWIENIE Dnia 29 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2013 r., sprawy R. K. (poprzednio W.),V. K. skazanych z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. z powodu kasacji, wniesionych przez obrońców skazanych od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 11 września 2012 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 6 października 2011 r., oddala obie kasacje jako oczywiście bezzasadne, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża skazanych w częściach na nich przypadających. UZASADNIENIE Obrońca skazanej R. K. (poprzednio W.) w kasacji zarzucił obrazę przepisów postępowania karnego mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia a to art. 6 k.p.k. oraz art. 450 § 3 k.p.k. w zw. z art. 117 § 2a k.p.k. polegającą na ograniczeniu jej prawa do obrony poprzez rozpoznanie sprawy pod nieobecność R. K., pomimo, że usprawiedliwiła ona swoje niestawiennictwo z powodu choroby oraz wniosła o odroczenie rozprawy apelacyjnej. Obrońca skazanego V. K. zarzucił w kasacji rażące naruszenie przepisów prawa procesowego , mające istotny wpływ na treść wyroku, a to: • art. 4 k.p.k. nakazującego organom prowadzącym postępowanie badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, • art. 5 k.p.k., który wyraźnie statuuje zasadę in dubio pro reo , jako regułę oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, nie zaś regułę pozwalającą na tworzenie przez sąd hipotez aczkolwiek logicznych i możliwych, jednak nie opartych na zgromadzonych dowodach - wobec ich braku w tym zakresie, • art. 7 k.p.k. prowadzące do poczynienia ustaleń faktycznych, które w rzeczywistości stanowią zbyt dowolną ocenę dowodów prowadzącą do zupełnie nieuzasadnionego przypisania V. K. sprawstwa przestępstw paserstwa mimo, iż zgromadzony materiał dowodowy w żaden sposób nie pozwala na wysnucie tak daleko idącego wniosku, • art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. - sąd odwoławczy jako sąd kontrolujący przede wszystkim prawidłowość orzekania sądu pierwszej instancji, zobligowany jest rozważyć wszystkie zarzuty oraz wnioski sformułowane w środku odwoławczym i, o ile utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie, powinien wykazać, dlaczego zarzuty skarżącego ocenił jako nietrafne, co jednak w niniejszej sprawie potraktowane zostało bardzo ogólnikowo. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Obie kasacje są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k. I. Odnośnie kasacji obrońcy skazanej R. K. (poprzednio W.) Poza sporem jest, iż pierwszy termin rozprawy apelacyjnej Sąd Okręgowy w K. wyznaczył na dzień 22 czerwca 2012 r. W tym samym też dniu, na krótko przed wywołaniem sprawy w sądzie złożono wniosek obrońcy oskarżonej R. K. o odroczenie rozprawy z uwagi na jej zły stan zdrowia (do wniosku dołączono zaświadczenie lekarskie, nie będące dokumentem od lekarza sądowego, jednakże z przyrzeczeniem złożenia takiego w godzinach popołudniowych tego samego dnia). Sąd Okręgowy w K. rozprawę tę odroczył - zgodnie z w/w wnioskiem, obrońca tego samego jeszcze dnia przedłożył zaświadczenie zgodne z wymogami art. 117 § 2a k.p.k., od lekarza sądowego, z którego wynikała niemożność stawienia się w tym dniu do sądu, zaś przewidywana była zdolność stawiennictwa na połowę lipca 2012 r. Kolejną rozprawę wyznaczono na dzień 17 lipca 2012 r. W dniu 11 lipca 2012 obrońca R. K. po raz kolejny wniósł o odroczenie rozprawy dołączając zaświadczenia lekarskie - w tym od lekarza sądowego. Sąd Okręgowy w K. uwzględnił ten wniosek, jednocześnie ustalając u lekarza prowadzącego, iż leczenie zakończyć się ma do 31 lipca 2012 r. Kolejny termin rozprawy wyznaczono na dzień 4 września 2012 r. Tym razem wniosek o odroczenie rozprawy złożyła osobiście R. K. (pismo z dnia 22 sierpnia 2012 r.), dołączając zaświadczenie od lekarza z adnotacją o przewidywanym terminie zdolności stawiennictwa w sądzie na drugą połowę września 2012 r. Jednocześnie obrońca wniósł o usprawiedliwienie jego nieobecności na rozprawie i prowadzenie rozprawy pod jego nieobecność. Zaświadczenie z dnia 21 sierpnia 2012 r., na które we wniosku o odroczenie rozprawy powoływała się oskarżona, wystawione zostało w tym dniu na potrzeby postępowania przed Sądem Rejonowym w C. w sprawie o sygn. VII K …/12 i dotyczyło rozprawy w dniu 29 sierpnia 2012 r. Jednocześnie zawarto w nim informację o przewidywanej zdolności do stawiennictwa na drugą połowę września 2012 r. Sąd Okręgowy w K., na rozprawie w dniu 4 września 2012 r., przy sprzeciwie prokuratora, co do uwzględnienia wniosku R. K. o odroczenie rozprawy, nie uwzględnił tego wniosku, uzasadniając to, iż z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego nie wynika, iż oskarżona nie może uczestniczyć w rozprawie. Poza sporem jest, że przedłożone zaświadczenie w świetle wymogów określonych w art. 117 § 2 a k.p.k. oraz w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie warunków i trybu usprawiedliwiania niestawiennictwa oskarżonych, świadków i innych uczestników postępowania karnego z powodu choroby oraz sposobu wyznaczania lekarzy uprawnionych do wystawiania zaświadczeń potwierdzających niemożność stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie organu prowadzącego postępowanie (Dz. U. Nr 110, poz. 1049), nie może być uznane za zaświadczenie potwierdzające niemożność stawienia się na rozprawę przez Sądem Okręgowym w K. w dniu 4 września 2012 r., w sprawie oznaczonej sygnaturą VI Ka …/12. Dotyczyło bowiem ono usprawiedliwienia nieobecności na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2012 r. przed Sądem Rejonowym w C. w sprawie oznaczonej sygnaturą VII K …/12. Mając te okoliczności na uwadze, nie można w realiach sprawy podzielić zarzutu kasacyjnego o naruszeniu przez Sąd Okręgowy w K. przepisów art. 117 § 2 k.p.k. oraz art. 6 k.p.k. i art. 450 § 3 k.p.k. II. Odnośnie kasacji obrońcy skazanego V. K. Przed przystąpieniem do ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w kasacji, w tej kasacji niejako dla „oczyszczenia przedpola", należy przypomnieć, że nie jest funkcją kontroli kasacyjnej ponowne -„dublujące" kontrolę apelacyjną - rozpoznawanie zarzutów stawianych przez skarżącego orzeczeniu sądu pierwszej instancji, gdyż kasacja (nadzwyczajny środek zaskarżenia) może być wniesiona przez strony od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie, i tym samym to tylko orzeczeniu tego sądu należy postawić określone zarzuty. Zarzuty stawiane w niniejszej skardze kasacyjnej w swej istocie stanowią niemalże całkowite powtórzenie zarzutów apelacyjnych, które były przedmiotem wszechstronnego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w K. Analiza okoliczności sprawy oraz treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego dają podstawę do stwierdzenia, że ten Sąd uzasadnił swoje rozstrzygnięcie w sposób odpowiadający wymaganiom ustawy, rzeczowo i konkretnie wskazał racje uznania wszystkich zarzutów i wniosków apelacji za niezasadne. Uczynił to zgodnie z wymogami art. 457 § 3 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k. W tej sytuacji, podnoszenie w kasacji tych samych argumentów, co w apelacji nie może w świetle art. 519 k.p.k., przynieść oczekiwanego przez skarżącego rezultatu. W realiach niniejszej sprawy brak podstaw do przyjęcia, że Sądy naruszyły dyrektywy art. 7 k.p.k. Od lat w orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną przepisu art. 7 k.p.k., jeśli tylko: a) jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, b) stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, c) jest zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku. Obrońca skazanego nie wykazał w skardze kasacyjnej, aby którykolwiek z powyższych, przyjmowanych w orzecznictwie, warunków nie został dotrzymany. Należy także przypomnieć, że zarzut obrazy art. 4 k.p.k. tak zresztą, jak zarzut obrazy każdej innej normy o charakterze ogólnym (np. art. 2 § 1 k.p.k.), nie może sam przez się stanowić podstawę kasacji. Jak konsekwentnie od lat przyjmuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz w piśmiennictwie, przestrzeganie zasady obiektywizmu gwarantowane jest w przepisach szczegółowych i to dopiero wykazanie, iż doszło do naruszenia tych przepisów szczegółowych może uzasadniać zarzut kasacyjny. Nie można również zasadnie, w realiach niniejszej sprawy, stawiać zarzutu obrazy art. 5 § 2 k.p.k., podnosząc wątpliwości samej strony, co do treści ustaleń faktycznych. Dla oceny, czy nie został naruszony zakaz in dubio pro reo nie są bowiem miarodajne tego rodzaju wątpliwości, zgłaszane przez stronę, ale jedynie to, czy orzekający w sprawie sąd rzeczywiście powziął wątpliwości co do treści ustaleń faktycznych lub wykładni prawa i wobec braku możliwości ich usunięcia rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego, względnie to, czy w świetle realiów konkretnej sprawy wątpliwości takie powinien był powziąć. Zaistnienia którejkolwiek z powyższych okoliczności nie wykazano zaś, jak nakazuje to uczynić art. 526 § 1 k.p.k. w kasacji obrońcy skazanego V.K. Mając przedstawione względy na uwadze Sąd Najwyższy z mocy art. 535 § 3 k.p.k. rozstrzygnął jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI