IV KK 104/14

Sąd Najwyższy2014-05-13
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
art. 288 k.k.kara grzywnykara pozbawienia wolnościkasacjaSąd Najwyższykontrola odwoławczaprawo karne materialneprawo karne procesowe

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego w części dotyczącej kary grzywny orzeczonej obok kary pozbawienia wolności za uszkodzenie samochodu, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku sądu okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok sądu rejonowego skazujący M. K. za uszkodzenie samochodu. Zarzucono rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na orzeczeniu kary grzywny obok kary pozbawienia wolności bez podstaw prawnych (art. 33 § 2 k.k.). Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sąd odwoławczy nie rozpoznał apelacji w pełnym zakresie, przeoczając błąd sądu pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła skazania M. K. za uszkodzenie samochodu (art. 288 § 1 k.k.) na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywny w wysokości 30 stawek dziennych po 10 zł. Sąd Okręgowy w C. utrzymał ten wyrok w mocy, mimo apelacji obrońcy i oskarżonego kwestionujących karę. Prokurator Generalny złożył kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego (art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k.) i materialnego (art. 33 § 2 k.k.). Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora, wskazując, że przepis art. 33 § 2 k.k. pozwala na orzeczenie grzywny obok kary pozbawienia wolności tylko w przypadku popełnienia przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub jej osiągnięcia, czego nie wykazano w opisie czynu. Sąd Okręgowy przeoczył to naruszenie, nie rozpoznając apelacji w pełnym zakresie. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie kary grzywny obok kary pozbawienia wolności na podstawie art. 33 § 2 k.k. jest niedopuszczalne, jeśli nie zachodzą przesłanki wskazane w tym przepisie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 33 § 2 k.k. pozwala na kumulatywną grzywnę tylko w przypadku popełnienia przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub jej osiągnięcia. Brak takich ustaleń w opisie czynu lub uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji czyni orzeczenie grzywny obok kary pozbawienia wolności naruszeniem prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący
P. M.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 288 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy uszkodzenia rzeczy.

k.k. art. 33 § § 2

Kodeks karny

Pozwala na orzeczenie grzywny obok kary pozbawienia wolności, jeśli przestępstwo popełniono w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub sprawca taką korzyść osiągnął. W tej sprawie przepis został zastosowany bez podstaw.

k.p.k. art. 433 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Nakłada obowiązek rozpoznania apelacji w jej granicach i z uwzględnieniem podniesionych zarzutów.

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku uchylenia wyroku w razie rażącego naruszenia prawa.

Pomocnicze

k.k. art. 33 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy recydywy.

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 33 § 2 k.k. przez orzeczenie grzywny obok kary pozbawienia wolności bez podstaw. Nienależyta kontrola odwoławcza przez sąd okręgowy, który przeoczył naruszenie prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

niedopuszczalne było wymierzenie kary 30 stawek dziennych grzywny po 10 zł obok kary pozbawienia wolności, czyli tzw. kumulatywnej grzywny na podstawie art. 33 § 2 k.k. Przepis art. 33 § 2 k.k. został więc zastosowany, mimo braku podstaw do tego. To niewątpliwe naruszenie prawa materialnego przez Sąd Rejonowy zostało przeoczone przez Sąd Okręgowy w C. nie rozpoznał apelacji w jej pełnym zakresie, nie dostrzegając rażącego naruszenia prawa materialnego skutkującego bezzasadnym orzeczeniem kary grzywny obok kary pozbawienia wolności

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący

Piotr Hofmański

sprawozdawca

Kazimierz Klugiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 33 § 2 k.k. w kontekście orzekania grzywny obok kary pozbawienia wolności oraz obowiązki sądu odwoławczego w zakresie kontroli apelacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przestępstwa (uszkodzenie mienia) i specyfiki orzekania kar w tym przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważny błąd proceduralny i materialny sądu niższej instancji oraz rolę Sądu Najwyższego w jego korygowaniu, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy: Grzywna obok więzienia tylko w wyjątkowych sytuacjach. Błąd sądu okręgowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 104/14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 maja 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Michał Laskowski (przewodniczący)
‎
SSN Piotr Hofmański (sprawozdawca)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
Protokolant Jolanta Grabowska
w sprawie
M. K.
‎
skazanego z art. 288 § 1 kk
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk
‎
w dniu 13 maja 2014 r.,
‎
kasacji Prokuratora Generalnego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w C.
‎
z dnia 8 listopada 2002 r.,
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w C.
‎
z dnia 6 czerwca 2002 r.
uchyla zaskarżony wyrok w części w jakiej utrzymano w mocy rozstrzygnięcie co do kary i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w C. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia
6 czerwca 2002 r., sygn. .. 1628/01, Sąd Rejonowy w C. uznał M. K. za winnego m.in. czynu opisanego w pkt I aktu oskarżenia, tj. tego, że w dniu 4 czerwca 2000 r. w C., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, poprzez wybicie szyb w drzwiach przednich i tylnych z lewej strony, stłuczenia lewego zewnętrznego lusterka, zagięcia i porysowania lewych przednich drzwi, zagięcia pokrywy silnika, dokonał uszkodzenia samochodu m-ki „Polonez
Caro
”
o nr rej. […] – łącznej wartości ok. 2 160 zł, na szkodę P. M., przy czym zarzucanego przestępstwa dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, tj. popełnienia występku z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to, na podstawie art. 288 § 1 k.k. i art. 33 § 1 i 2 k.k., wymierzył mu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 30 stawek dziennych po 10 złotych.
Od powyższego wyroku apelacje wywiedli oskarżony i jego obrońca. Obrońca zaskarżył wyrok w całości i zarzucił rażącą niewspółmierność kary w stosunku do wagi czynu oskarżonego i na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i zawieszenie orzeczonej kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Oskarżony w swej apelacji zaskarżył wyrok w zakresie orzeczenia o karze, zarzucając, że jest zbyt surowa. Sąd Okręgowy w C. po rozpoznaniu obu apelacji wyrokiem z dnia 8 listopada 2002 r., sygn. … 720/02, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Wyrok ten zaskarżył kasacją na korzyść skazanego Prokurator Generalny
w części, w jakiej Sąd Okręgowy w C. utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt I, tj. o orzeczeniu za popełnienie czynu z art. 288 § 1 k.k. kary grzywny obok kary pozbawienia wolności, oraz o orzeczeniu kary łącznej grzywny (pkt II wyroku Sądu Rejonowego). Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu nienależytej kontroli odwoławczej i utrzymaniu w mocy rażąco niesprawiedliwego, bo wydanego z naruszeniem przepisu prawa materialnego - art. 33 § 2 k.k. wyroku sądu I instancji, wymierzającego mu za czyn z art. 288 § 1 k.k. obok kary pozbawienia wolności, grzywnę pomimo braku ku temu podstaw, bowiem nie ustalono, aby przypisany oskarżonemu czyn z art. 288 § 1 k.k. został popełniony w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub by oskarżony taką korzyść osiągnął.”
W konkluzji kasacji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie Sądowi Okręgowemu w C. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
.
Kasacja jest zasadna.
Rację ma skarżący podnosząc, że za przestępstwo z art. 288
§ 1 k.k.,
zarzucone M. K. w pkt I aktu oskarżenia, a przypisane w pkt I, tiret pierwsze, wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia
6 czerwca 2002 r., sygn. … 1628/01, niedopuszczalne było wymierzenie kary 30 stawek dziennych grzywny po 10 zł obok kary pozbawienia wolności, czyli tzw. kumulatywnej grzywny na podstawie art. 33 § 2 k.k. Przepis ten pozwala orzec taką karę grzywny za przestępstwa popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub jeśli sprawca taką korzyść osiągnął. Z opisu omawianego czynu zawartego w wyroku z dnia 6 czerwca 2002 r., ani z jego uzasadnienia, nie wynika by skazany taką korzyść osiągnął, nie wynika też by Sąd Rejonowy przypisał skazanemu działanie w celu osiągnięcia takiej korzyści. Przepis art. 33 § 2 k.k. został więc zastosowany, mimo braku podstaw do tego.
To niewątpliwe naruszenie prawa materialnego przez Sąd Rejonowy zostało przeoczone przez Sąd Okręgowy w C., który rozpoznawał apelacje – obrońcy i osobistą skazanego. Obie apelacje zwrócone były w istocie przeciwko wymiarowi kary, a więc uchybienie Sądu Rejonowego z pewnością leżało w zakresie zaskarżenia. Mimo to, apelacje zostały wyrokiem z dnia 8 listopada 2002 r., sygn. … 720/02 uznane za bezzasadne, a wadliwy wyrok Sądu Rejonowego utrzymano w mocy. W tym stanie rzeczy zgodzić trzeba się podniesionym w kasacji zarzutem naruszenia przepisów art. 433 § 1 k.p.k. Sąd Okręgowy w C. nie rozpoznał apelacji w jej pełnym zakresie, nie dostrzegając rażącego naruszenia prawa materialnego skutkującego bezzasadnym orzeczeniem kary grzywny obok kary pozbawienia wolności i na tym polega rażące naruszenie prawa Sądu odwoławczego będące podstawą uwzględnienia kasacji i uchylenia zaskarżonego wyroku.
Sąd Okręgowy w C. rozpoznając ponownie sprawę w postępowaniu odwoławczym wnikliwie zbada rozstrzygnięcie co do kary zapadłe względem M. K. za czyn z art. 288 § 1 k.k., zarzucony w pkt I aktu oskarżenia i podejmie rozstrzygnięcie mające na celu usunięcie rażącego naruszenia art. 33 § 2 k.k., którego dopuścił się Sąd Rejonowy w C. w wyroku
z dnia
6 czerwca 2002 r. Warto też zwrócić uwagę, że może to oznaczać konieczność korekty rozstrzygnięcia co do łącznej kary grzywny, zawartego w pkt II wyroku Sądu Rejonowego w C.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI