IV KK 104/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego w części dotyczącej kary grzywny orzeczonej obok kary pozbawienia wolności za uszkodzenie mienia, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia prawa materialnego.
Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść skazanego M. K. od wyroku sądu okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok sądu rejonowego. Zarzucono rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, polegające na orzeczeniu kary grzywny obok kary pozbawienia wolności za uszkodzenie samochodu, mimo braku podstaw prawnych (nie ustalono celu osiągnięcia korzyści majątkowej). Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sąd okręgowy nie rozpoznał apelacji w pełnym zakresie, przeoczając naruszenie art. 33 § 2 k.k. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w C., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w C. Skazany M. K. został uznany winnym uszkodzenia samochodu (art. 288 § 1 k.k.) i wymierzono mu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 30 stawek dziennych. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, wskazując, że orzeczenie grzywny obok kary pozbawienia wolności (tzw. kumulatywna grzywna na podstawie art. 33 § 2 k.k.) było niedopuszczalne, ponieważ nie ustalono, aby czyn został popełniony w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub by skazany taką korzyść osiągnął. Sąd Najwyższy przyznał rację skarżącemu, stwierdzając, że Sąd Okręgowy nie przeprowadził należytej kontroli odwoławczej i przeoczył to naruszenie prawa materialnego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, z zaleceniem wnikliwego zbadania rozstrzygnięcia co do kary i usunięcia naruszenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie kary grzywny obok kary pozbawienia wolności na podstawie art. 33 § 2 k.k. jest niedopuszczalne, jeśli nie istnieją przesłanki wskazane w tym przepisie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 33 § 2 k.k. pozwala na orzeczenie grzywny obok kary pozbawienia wolności tylko w przypadku, gdy przestępstwo popełniono w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub sprawca taką korzyść osiągnął. W analizowanej sprawie brak było takich ustaleń, co czyniło orzeczenie grzywny przez sąd I instancji rażącym naruszeniem prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku w części i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (na korzyść skazanego)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
| P. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 288 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący uszkodzenia rzeczy.
k.k. art. 33 § § 1 i 2
Kodeks karny
Przepis regulujący możliwość orzekania kary grzywny obok kary pozbawienia wolności, w tym warunki orzekania kumulatywnej grzywny (art. 33 § 2 k.k.).
k.p.k. art. 433 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego rozpoznania apelacji w pełnym zakresie.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego uchylenia wyroku w razie rażącego naruszenia prawa.
Pomocnicze
k.k. art. 64 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący recydywy.
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący podstawy apelacji.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Tryb rozpoznania sprawy na posiedzeniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzeczenie kary grzywny obok kary pozbawienia wolności za czyn z art. 288 § 1 k.k. bez spełnienia przesłanek z art. 33 § 2 k.k. (brak celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub jej osiągnięcia). Nienależyta kontrola odwoławcza przez Sąd Okręgowy, który przeoczył rażące naruszenie prawa materialnego przez Sąd Rejonowy.
Godne uwagi sformułowania
niedopuszczalne było wymierzenie kary 30 stawek dziennych grzywny po 10 zł obok kary pozbawienia wolności, czyli tzw. kumulatywnej grzywny na podstawie art. 33 § 2 k.k. Przepis ten pozwala orzec taką karę grzywny za przestępstwa popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub jeśli sprawca taką korzyść osiągnął. To niewątpliwe naruszenie prawa materialnego przez Sąd Rejonowy zostało przeoczone przez Sąd Okręgowy w C. Obie apelacje zwrócone były w istocie przeciwko wymiarowi kary, a więc uchybienie Sądu Rejonowego z pewnością leżało w zakresie zaskarżenia. Mimo to, apelacje zostały wyrokiem z dnia 8 listopada 2002 r., sygn. … 720/02 uznane za bezzasadne, a wadliwy wyrok Sądu Rejonowego utrzymano w mocy. W tym stanie rzeczy zgodzić trzeba się podniesionym w kasacji zarzutem naruszenia przepisów art. 433 § 1 k.p.k. Sąd Okręgowy w C. nie rozpoznał apelacji w jej pełnym zakresie, nie dostrzegając rażącego naruszenia prawa materialnego skutkującego bezzasadnym orzeczeniem kary grzywny obok kary pozbawienia wolności.
Skład orzekający
Michał Laskowski
przewodniczący
Piotr Hofmański
sprawozdawca
Kazimierz Klugiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 33 § 2 k.k. w kontekście orzekania grzywny obok kary pozbawienia wolności oraz obowiązki sądu odwoławczego w zakresie kontroli apelacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przestępstwa z art. 288 § 1 k.k., ale zasady interpretacji przepisów procesowych i materialnych mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa materialnego i jak błędy sądów niższych instancji mogą zostać naprawione przez Sąd Najwyższy. Podkreśla znaczenie kontroli odwoławczej.
“Sąd Najwyższy koryguje błąd sądu okręgowego: grzywna obok więzienia tylko przy spełnieniu warunków!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KK 104/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Piotr Hofmański (sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz Protokolant Jolanta Grabowska w sprawie M. K. skazanego z art. 288 § 1 kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk w dniu 13 maja 2014 r., kasacji Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 8 listopada 2002 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 6 czerwca 2002 r. uchyla zaskarżony wyrok w części w jakiej utrzymano w mocy rozstrzygnięcie co do kary i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w C. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2002 r., sygn. .. 1628/01, Sąd Rejonowy w C. uznał M. K. za winnego m.in. czynu opisanego w pkt I aktu oskarżenia, tj. tego, że w dniu 4 czerwca 2000 r. w C., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, poprzez wybicie szyb w drzwiach przednich i tylnych z lewej strony, stłuczenia lewego zewnętrznego lusterka, zagięcia i porysowania lewych przednich drzwi, zagięcia pokrywy silnika, dokonał uszkodzenia samochodu m-ki „Polonez Caro” o nr rej. […] – łącznej wartości ok. 2 160 zł, na szkodę P. M., przy czym zarzucanego przestępstwa dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, tj. popełnienia występku z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to, na podstawie art. 288 § 1 k.k. i art. 33 § 1 i 2 k.k., wymierzył mu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 30 stawek dziennych po 10 złotych. Od powyższego wyroku apelacje wywiedli oskarżony i jego obrońca. Obrońca zaskarżył wyrok w całości i zarzucił rażącą niewspółmierność kary w stosunku do wagi czynu oskarżonego i na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i zawieszenie orzeczonej kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Oskarżony w swej apelacji zaskarżył wyrok w zakresie orzeczenia o karze, zarzucając, że jest zbyt surowa. Sąd Okręgowy w C. po rozpoznaniu obu apelacji wyrokiem z dnia 8 listopada 2002 r., sygn. … 720/02, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Wyrok ten zaskarżył kasacją na korzyść skazanego Prokurator Generalny w części, w jakiej Sąd Okręgowy w C. utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt I, tj. o orzeczeniu za popełnienie czynu z art. 288 § 1 k.k. kary grzywny obok kary pozbawienia wolności, oraz o orzeczeniu kary łącznej grzywny (pkt II wyroku Sądu Rejonowego). Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu nienależytej kontroli odwoławczej i utrzymaniu w mocy rażąco niesprawiedliwego, bo wydanego z naruszeniem przepisu prawa materialnego - art. 33 § 2 k.k. wyroku sądu I instancji, 3 wymierzającego mu za czyn z art. 288 § 1 k.k. obok kary pozbawienia wolności, grzywnę pomimo braku ku temu podstaw, bowiem nie ustalono, aby przypisany oskarżonemu czyn z art. 288 § 1 k.k. został popełniony w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub by oskarżony taką korzyść osiągnął.” W konkluzji kasacji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie Sądowi Okręgowemu w C. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest zasadna. Rację ma skarżący podnosząc, że za przestępstwo z art. 288 § 1 k.k., zarzucone M. K. w pkt I aktu oskarżenia, a przypisane w pkt I, tiret pierwsze, wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 6 czerwca 2002 r., sygn. … 1628/01, niedopuszczalne było wymierzenie kary 30 stawek dziennych grzywny po 10 zł obok kary pozbawienia wolności, czyli tzw. kumulatywnej grzywny na podstawie art. 33 § 2 k.k. Przepis ten pozwala orzec taką karę grzywny za przestępstwa popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub jeśli sprawca taką korzyść osiągnął. Z opisu omawianego czynu zawartego w wyroku z dnia 6 czerwca 2002 r., ani z jego uzasadnienia, nie wynika by skazany taką korzyść osiągnął, nie wynika też by Sąd Rejonowy przypisał skazanemu działanie w celu osiągnięcia takiej korzyści. Przepis art. 33 § 2 k.k. został więc zastosowany, mimo braku podstaw do tego. To niewątpliwe naruszenie prawa materialnego przez Sąd Rejonowy zostało przeoczone przez Sąd Okręgowy w C., który rozpoznawał apelacje – obrońcy i osobistą skazanego. Obie apelacje zwrócone były w istocie przeciwko wymiarowi kary, a więc uchybienie Sądu Rejonowego z pewnością leżało w zakresie zaskarżenia. Mimo to, apelacje zostały wyrokiem z dnia 8 listopada 2002 r., sygn. … 720/02 uznane za bezzasadne, a wadliwy wyrok Sądu Rejonowego utrzymano w mocy. W tym stanie rzeczy zgodzić trzeba się podniesionym w kasacji zarzutem naruszenia przepisów art. 433 § 1 k.p.k. Sąd Okręgowy w C. nie rozpoznał apelacji w jej pełnym zakresie, nie dostrzegając rażącego naruszenia prawa materialnego skutkującego bezzasadnym orzeczeniem kary grzywny obok kary pozbawienia wolności i na tym polega rażące naruszenie prawa Sądu 4 odwoławczego będące podstawą uwzględnienia kasacji i uchylenia zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy w C. rozpoznając ponownie sprawę w postępowaniu odwoławczym wnikliwie zbada rozstrzygnięcie co do kary zapadłe względem M. K. za czyn z art. 288 § 1 k.k., zarzucony w pkt I aktu oskarżenia i podejmie rozstrzygnięcie mające na celu usunięcie rażącego naruszenia art. 33 § 2 k.k., którego dopuścił się Sąd Rejonowy w C. w wyroku z dnia 6 czerwca 2002 r. Warto też zwrócić uwagę, że może to oznaczać konieczność korekty rozstrzygnięcia co do łącznej kary grzywny, zawartego w pkt II wyroku Sądu Rejonowego w C. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI