IV KK 103/19

Sąd Najwyższy2019-06-18
SNKarneprzestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemuŚrednianajwyższy
kasacjasąd najwyższysyndykprzekroczenie uprawnieńnieruchomościmasa upadłościpostępowanie karnezarzuty procesowe

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił kasację oskarżyciela posiłkowego od wyroku utrzymującego w mocy uniewinnienie syndyka od zarzutu przekroczenia uprawnień, uznając kasację za oczywiście bezzasadną.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok uniewinniający syndyka od zarzutu przekroczenia uprawnień przy sprzedaży części wspólnych nieruchomości. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów procesowych, w tym nierozważenie zarzutów apelacji, naruszenie zasady prawdy materialnej i oparcie rozstrzygnięcia na nieprawdziwych ustaleniach. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, wskazując, że zarzuty zmierzały do podważenia ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym, a podniesione kwestie proceduralne nie mogły stanowić skutecznej podstawy kasacyjnej.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego J. L. od wyroku Sądu Okręgowego w K., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. uniewinniający A. D., syndyka masy upadłości, od zarzutu przekroczenia uprawnień poprzez sprzedaż części wspólnej nieruchomości. Oskarżyciel posiłkowy zarzucał w kasacji rażące naruszenie przepisów postępowania karnego, w tym art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. (nierozważenie zarzutów apelacji), art. 2 § 1 pkt 2 i 3 oraz § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. (naruszenie zasady prawdy materialnej i prawnie chronionych interesów pokrzywdzonego), art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. (oparcia rozstrzygnięcia na nie wszystkich dowodach) oraz art. 4 k.p.k. (naruszenie zasady obiektywizmu). Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Sąd wskazał, że zarzuty kasacji w istocie zmierzały do podważenia ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów procesowych, Sąd Najwyższy przywołał utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym przepisy takie jak art. 4 k.p.k. czy art. 2 § 2 k.p.k. nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, a naruszenie zasady obiektywizmu czy prawdy materialnej może nastąpić jedynie poprzez naruszenie konkretnych przepisów proceduralnych. Sąd uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo rozważył zarzuty apelacyjne dotyczące ustaleń faktycznych, a argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu wyroku była przekonująca. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył oskarżyciela posiłkowego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące naruszenia art. 2 § 2 k.p.k. i art. 4 k.p.k. nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, gdyż wyznaczają one ogólne dyrektywy postępowania, a naruszenie tych zasad może nastąpić jedynie poprzez naruszenie przepisów o bardziej szczegółowym charakterze. Podobnie, zarzut naruszenia art. 410 k.p.k. jest nieskuteczny, jeśli sąd odwoławczy nie dokonał własnych ustaleń faktycznych i oceny dowodów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym przepisy te określają ogólne dyrektywy postępowania i nie mogą być samodzielną podstawą kasacyjną. Naruszenie tych zasad może nastąpić jedynie poprzez naruszenie konkretnych przepisów procesowych. W przypadku art. 410 k.p.k., zarzut jest nieskuteczny, jeśli sąd odwoławczy nie dokonał własnych ustaleń faktycznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Oskarżona A. D.

Strony

NazwaTypRola
A. D.osoba_fizycznaoskarżona
J. L.osoba_fizycznaoskarżyciel posiłkowy
A. D. - L.osoba_fizycznasubsydiarny oskarżyciel posiłkowy
E. K.osoba_fizycznapokrzywdzona
M. S.osoba_fizycznapokrzywdzona
A. Z.osoba_fizycznapokrzywdzona
J. W.osoba_fizycznapokrzywdzona
J. K.osoba_fizycznapokrzywdzona
S. O.osoba_fizycznapokrzywdzona
A. S.osoba_fizycznastrona umowy
J. S.osoba_fizycznastrona umowy

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do rozpoznania kasacji na posiedzeniu w trybie uproszczonym.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Przepis określający przestępstwo przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu odwoławczego do rozważenia wszystkich wniosków i zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu odwoławczego do ustosunkowania się do wszystkich zarzutów i wniosków apelacji.

k.p.k. art. 2 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasada prawdy materialnej.

k.p.k. art. 2 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada ochrony prawnie chronionych interesów pokrzywdzonego.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na wszystkich przeprowadzonych dowodach.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Zasada obiektywizmu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty kasacji zmierzają do podważenia ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Przepisy art. 2 § 2 k.p.k. i art. 4 k.p.k. nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił zarzuty apelacji dotyczące ustaleń faktycznych.

Odrzucone argumenty

Rażąca obraza art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. przez nierozważenie wszystkich wniosków i zarzutów apelacji. Rażąca obraza art. 2 § 1 pkt. 2 i 3 oraz § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. przez naruszenie zasady prawdy materialnej i interesów pokrzywdzonego. Rażąca obraza art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. przez oparcie rozstrzygnięcia na nie wszystkich dowodach. Rażąca obraza art. 4 k.p.k. przez uwzględnienie tylko okoliczności na korzyść oskarżonego.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym zarzuty w niej zawarte tylko pozornie odnoszą się do naruszenia prawa procesowego, w istocie zaś zmierzają do podważenia poprawności dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych podnoszenie błędu co do ustaleń faktycznych jest niedopuszczalne w kasacji tego rodzaju zarzuty nie mogą stanowić skutecznej podstawy kasacyjnej przepis ten określa ogólną dyrektywę postępowania i dopiero wskazanie tych przepisów ustawy procesowej, które miał sąd naruszyć, wbrew zasadzie obiektywizmu, czyniłoby taki zarzut (chociażby) formalnie poprawnym

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność zarzutów faktycznych w kasacji oraz ograniczona samodzielność zarzutów naruszenia ogólnych zasad postępowania karnego jako podstawy kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy ograniczeń środka zaskarżenia jakim jest kasacja. Nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć, co obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 103/19
POSTANOWIENIE
Dnia 18 czerwca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Michał Laskowski
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 18 czerwca 2019 r.
sprawy
A. D.
,
z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego
od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 6 lutego 2018 roku, sygn. IX Ka […],
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 17 marca 2017 r., sygn. II K […],
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć oskarżyciela posiłkowego J. L.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 17 marca 2017 r., wydanym w sprawie sygn. II K
[…]
, Sąd Rejonowy w K. uniewinnił oskarżoną A. D. od zarzutu tego, że w dniu 25 lutego 2009 roku w K., jako funkcjonariusz publiczny, tj. syndyk masy upadłości Przedsiębiorstwa
[…]
w upadłości likwidacyjnej w K., przekroczyła swoje uprawnienie poprzez zawarcie w/w dniu z A. S. i J. S. umowy ustanowienia odrębnej własności lokali i ich sprzedaży na podstawie aktu notarialnego Rep. A
[…]
pomieszczenia kotłowni znajdującego się w budynku w K. przy ulicy Z.
[…]
, stanowiącego nie odrębną własność, ale część wspólną wyżej wymienionej nieruchomości, czym działała na szkodę interesu prywatnego J. L., E. K., M. S., A. Z., A. D. - L., J. W., J. K. oraz S. O., tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k.
Powyższy wyrok zaskarżyli działając we własnym imieniu subsydiarni oskarżyciele posiłkowi A. D. - L. i J. L. oraz działający w ich imieniu pełnomocnik.
Sąd Okręgowy w K. po rozpoznaniu apelacji wyrokiem z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. IX Ka
[…]
, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w K..
Wyrok Sądu Okręgowego zaskarżył kasacją pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego J. L. zarzucając:
1.
rażącą i zarazem mającą istotny wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisu art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., polegającą na nierozważeniu w sposób wnikliwy i wyczerpujący przez Sąd odwoławczy wszystkich wniosków i zarzutów wskazanych w apelacji przez oskarżyciela subsydiarnego J. L. i jego obrońcę, lecz ograniczeniu się do ogólnikowej i wspólnej oceny zarzutów z wszystkich apelacji i nadaniu apelacji oskarżyciela charakteru emocjonalnego, co jest oceną wyjątkową i niedopuszczalną z punktu widzenia przepisów k. p. k., bez uwzględnienia w ocenie, że oskarżony był funkcjonariuszem publicznym i dokonywał czynności w zakresie sprzedaży nieruchomości z jego pokrzywdzeniem, co narusza prawa podmiotowe i słuszny interes pokrzywdzonego, z którego to statusu oskarżyciel subsydiarny chciał skorzystać od samego początku postępowania,
2.
rażącą i zarazem mającą istotny wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisu art. 2 § 1 pkt. 2 i 3 oraz § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., polegającą na naruszeniu zasady prawdy materialnej, na naruszeniu prawnie chronionych interesów pokrzywdzonego i na oparciu rozstrzygnięcia na nieprawdziwych ustaleniach faktycznych,
3.
rażącą i zarazem mającą istotny wpływ na treść orzeczenia obrazę art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k., polegającą na oparciu rozstrzygnięcia nie na wszystkich przeprowadzonych dowodach, ocenianych z punktu widzenia wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, które nie stanowiły podstawy wyroku, a znalazło to swój wyraz w pominięciu w ocenie, że sędzia komisarz w postanowieniu z dnia 10 października 2001 roku nie mógł wyrazić zgody syndykowi na sprzedaż nieruchomości lokalowych w postaci kotłowni, maszynowni windy będące częściami wspólnymi z wolnej ręki, skoro w tej dacie nie były ujawnione w inwentaryzacji inwentaryzacyjnej i w zaświadczeniu Urzędu Miasta w K. z dnia 12 września 2011 roku jako odrębne lokale użytkowe, a pomimo tego bez zaktualizowania dokumentu w postaci przywołanego zaświadczenia i mając dokładne w tym zakresie świadome rozeznanie dokonał sprzedaży tych lokali na szkodę pokrzywdzonych i z rażącym naruszeniem przepisów o obrocie nieruchomościami,
4.
rażącą i zarazem mającą istotny wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisu art. 4 k.p.k., wyrażającego zasady obiektywizmu, polegającą na uwzględnieniu tylko okoliczności na korzyść oskarżonego.
W konkluzji kasacji skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o oddalenie jej jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, co uzasadniało oddalenie jej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Jak trafnie zauważył prokurator w odpowiedzi na kasację, zarzuty w niej zawarte tylko pozornie odnoszą się do naruszenia prawa procesowego, w istocie zaś zmierzają do podważenia poprawności dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych. Tymczasem jak wiadomo, podnoszenie błędu co do ustaleń faktycznych jest niedopuszczalne w kasacji, jako nadzwyczajnym środku zaskarżenia. Nadto trzeba zauważyć, że zarzut dotyczący tej kwestii znalazł się w apelacji obrońcy i był przedmiotem kontroli odwoławczej. Sąd Okręgowy na s. 8 - 12 pisemnego uzasadnienia wyroku podał powody, dla których zasadne było ustalenie Sądu Rejonowego, że działania oskarżonej, choć rażą skrajnym brakiem profesjonalizmu, nie mogą być uznane za działanie stanowiące umyślne przekroczenie uprawnień bądź niedopełnienie obowiązków. W ocenie Sądu Najwyższego sposób rozważenia tego zarzutu apelacyjnego jest w pełni poprawny, a zawarta tam argumentacja przekonująca. Brak więc podstaw do dopatrywania się naruszenia prawa w postępowaniu Sadu Okręgowego.
Co się zaś tyczy zarzutów dotyczących naruszenia art. 2 § 2 i art. 4 k.p.k., w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęty jest pogląd, że tego rodzaju zarzuty nie mogą stanowić skutecznej podstawy kasacyjnej.
I tak, przyjmuje się, że „Naruszenie art. 4 k.p.k. nie może "stanowić samodzielnej, autonomicznej podstawy kasacyjnej. Przepis ten określa ogólną dyrektywę postępowania i dopiero wskazanie tych przepisów ustawy procesowej, które miał sąd naruszyć, wbrew zasadzie obiektywizmu, czyniłoby taki zarzut (chociażby) formalnie poprawnym.” (post. SN z dnia 9 lipca 2014 r., II KK 140/14). Podobnie przepis art. 2 § 2 k.p.k. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, gdyż wyznacza bowiem jedynie ogólną dyrektywę - zasadę, która powinna być realizowana w toku procesu karnego – naruszenie tej zasady nastąpić zaś może tylko poprzez naruszenie przepisu procesowego o bardziej szczegółowym charakterze, przepisu zawierającego konkretny nakaz lub zakaz, który został np. zignorowany, opacznie zrozumiany lub nie doszło do jego zastosowania. W końcu, nieskuteczny musiał być też zarzut naruszenia art. 410 k.p.k. – skoro bowiem Sąd Okręgowy nie poczynił własnych ustaleń faktycznych i nie dokonał ponownej, własnej oceny dowodów, w konsekwencji nie mógł obrazić przepisu art. 410 k.p.k. (zob. post. SN z dnia 22 listopada 2017 r., V KK 289/17).
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI