IV KK 103/14

Sygn. akt IV KK 103/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Piotr Hofmański (sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz Protokolant Jolanta Grabowska w sprawie K. J. skazanego z art. 209 § 1 kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk w dniu 13 maja 2014 r., kasacji Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 5 grudnia 2013 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 22 sierpnia 2013 r. uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 22 sierpnia 2013 r. i umarza postępowanie, zaś kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2013 r., Sąd Rejonowy w Ż. uznał oskarżonego K. J. za winnego tego, że okresie od stycznia 2011 r. do maja 2011 r. oraz od lipca 2011 r. do listopada 2011 r. w R., uporczywie uchylał się od ciążącego na nim z mocy ustawy obowiązku opieki nad M. i A. J. poprzez niełożenie na ich utrzymanie, czym naraził je na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, tj. o przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 209 § 1 k.k. skazał go na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności. Po rozpoznaniu apelacji oskarżonego, Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013 roku, wniesionego środka odwoławczego nie uwzględnił, uznając apelację za oczywiście bezzasadną i utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Wyrok ten zaskarżył kasacją na korzyść skazanego Prokurator Generalny, podnosząc rażące naruszenie prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu wadliwej kontroli odwoławczej wyroku Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 22 sierpnia 2013 r., sygn. akt … 508/13, i utrzymaniu go w mocy, pomimo, że orzeczeniem tym K. J. został skazany za czyn, za który został już prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt … 857/12, co stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. W konkluzji kasacji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego w Ż. oraz o umorzenie postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest zasadna. Istotnie, wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 22 sierpnia 2013 r., sygn. akt … 508/13, przypisano skazanemu K. J. czyn polegający na uchylaniu się od obowiązku alimentacyjnego względem M. i A. J. w okresie od stycznia 2011 r. do maja 2011 r. oraz od lipca 2011 r. do listopada 2011 r. Tymczasem wobec tego samego skazanego zapadł uprzednio prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt … 857/12, przypisujący mu popełnienie tego samego czynu względem tych samych pokrzywdzonych, w tym samym czasie i miejscu. Ze względu na niewątpliwą identyczność czynów przypisanych w obu 3 przywołanych wyrokach Sądu Rejonowego w Ż., wyrok późniejszy, tj. wyrok Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 22 sierpnia 2013 r., sygn. akt … 508/13, jako zapadły po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt … 857/12, obciążony jest wadą powagi rzeczy osądzonej, będącą bezwzględną przyczyną odwoławczą, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Dodać warto, że Sąd ten, mimo zasięgnięcia danych o karalności K. J., nie miał w czasie orzekania wiedzy o uprzednio wydanym prawomocnym wyroku, a fakt ten odkryty został dopiero na etapie sporządzania uzasadnienia wyroku. Niestety Sąd Okręgowy w B., dokonujący kontroli odwoławczej wyroku Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 22 sierpnia 2013 r., nie dostrzegł tej poważnej wady postępowania. Uchybienie to jest tym bardziej rażące, że Sąd Rejonowy w Ż. na s. 12-13 uzasadnienia wyroku z dnia 22 sierpnia 2013 r. szczegółowo opisał omawiane uchybienie podając okoliczności jego wystąpienia i ujawnienia. Zgodnie z treścią art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w przypadku wystąpienia wady rei iudicatae sąd odwoławczy powinien uchylić zaskarżone orzeczenie niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów. Mimo to Sąd Okręgowy utrzymał wadliwy wyrok w mocy i na tym polega uchybienie, które jest podstawą uwzględnienia kasacji. Niezbędne okazało się uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego i utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 22 sierpnia 2013 r. oraz o umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji.