Orzeczenie · 2025-03-26

IV KK 100/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-03-26
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
jazda po alkoholurecydywakasacjaSąd Najwyższyprawo karneprzepadek pojazduskazanie zagranicznezatarcie skazania

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego M.S., który został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 178a § 1 k.k. (jazda pod wpływem alkoholu w warunkach recydywy). Sąd Rejonowy w Augustowie wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, zakaz prowadzenia pojazdów na 5 lat, świadczenie pieniężne oraz orzekł przepadek pojazdu. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 366 § 1 k.p.k. poprzez zaniechanie wyjaśnienia, czy zagraniczne skazanie z Belgii nie uległo zatarciu zgodnie z prawem belgijskim i polskim (art. 114a § 2 pkt 2 k.k.), co mogło skutkować zastosowaniem łagodniejszego przepisu (art. 178a § 1 k.k.). Ponadto zarzucono naruszenie art. 44b § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 178a § 5 k.k. w zakresie przepadku pojazdu, gdyż skazany zbył pojazd przed wyrokowaniem, a sąd nie ustalił jego aktualnego właściciela ani stanu technicznego. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Podkreślił, że sąd meriti nie zweryfikował kwestii zatarcia skazania, co miało istotny wpływ na kwalifikację prawną czynu i wymiar kary. Wskazał również na konieczność ustalenia prawa własności pojazdu przed orzeczeniem przepadku lub jego równowartości, co również zostało zaniechane. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, nakazując prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Kwestie zatarcia zagranicznych skazań w kontekście recydywy w prowadzeniu pojazdów pod wpływem alkoholu oraz prawidłowego orzekania przepadku pojazdów lub ich równowartości.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych sytuacji skazań zagranicznych i zbycia pojazdu po popełnieniu przestępstwa.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skazanie za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości przez sąd zagraniczny, które mogło ulec zatarciu zgodnie z prawem tego państwa, może stanowić podstawę do zastosowania kwalifikowanego typu przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. w polskim prawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli skazanie uległo zatarciu zgodnie z prawem miejsca skazania, nie może stanowić podstawy do zastosowania art. 178a § 4 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że zatarcie skazania uniemożliwia przyjęcie odpowiedzialności z art. 178a § 4 k.k. W przypadku skazań zagranicznych stosuje się prawo miejsca skazania, a sąd powinien podjąć czynności w celu ustalenia, czy do zatarcia doszło, np. poprzez uzyskanie informacji z Ministerstwa Sprawiedliwości lub tłumaczenia wyroku.

Czy sąd prawidłowo orzekł przepadek pojazdu mechanicznego, jeśli sprawca zbył pojazd po popełnieniu przestępstwa, a sąd nie ustalił prawa własności pojazdu na dzień wyrokowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd powinien ustalić prawo własności pojazdu przed orzeczeniem przepadku lub przepadku jego równowartości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 44b § 2 k.k., w przypadku zbycia pojazdu przez sprawcę, sąd orzeka przepadek jego równowartości. Sąd meriti zaniechał ustalenia prawa własności pojazdu na dzień wyrokowania, co stanowiło naruszenie przepisów procesowych i materialnych.

Czy sąd prawidłowo zastosował art. 178a § 5 k.k. w zakresie obowiązku orzeczenia przepadku pojazdu, jeśli zawartość alkoholu w organizmie sprawcy była niższa niż 1,5 promila we krwi lub 0.75 mg/dm3 w wydychanym powietrzu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd powinien zbadać, czy zawartość alkoholu nie była niższa od progów wskazanych w przepisie, które mogą stanowić podstawę do odstąpienia od przepadku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że art. 178a § 5 k.k. uzależnia obowiązek orzeczenia przepadku od poziomu alkoholu we krwi lub wydychanym powietrzu. W tej sprawie poziom alkoholu (0,649 mg/l) był niższy niż wskazany próg, co sąd powinien uwzględnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
M.S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 178a § 4

Kodeks karny

Przepis dotyczący prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości w warunkach recydywy, wymagający uprzedniego prawomocnego skazania za podobne przestępstwo.

k.k. art. 178a § 1

Kodeks karny

Podstawowy przepis dotyczący prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości.

k.p.k. art. 366 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy.

k.k. art. 44b § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący przepadku pojazdu mechanicznego.

k.k. art. 44b § 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący przepadku równowartości pojazdu, gdy sprawca go zbył.

k.k. art. 178a § 5

Kodeks karny

Przepis uzależniający obowiązek orzeczenia przepadku pojazdu od stężenia alkoholu w organizmie sprawcy.

Pomocnicze

k.k. art. 114a § 2

Kodeks karny

Regulacja dotycząca stosowania prawa obcego w sprawach zatarcia skazania przez sądy państw członkowskich UE.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznawania kasacji na posiedzeniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nierozważenie przez sąd meriti kwestii zatarcia zagranicznego skazania. • Niewłaściwe ustalenie prawa własności pojazdu przed orzeczeniem przepadku. • Niewłaściwe zastosowanie art. 178a § 5 k.k. w kontekście poziomu alkoholu we krwi.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa karnego procesowego • zatarcie skazania za uprzednio popełniony czyn polegający na kierowaniu pojazdem w stanie nietrzeźwości stoi na przeszkodzie przyjęciu surowszej odpowiedzialności z art. 178a § 4 k.k. • nie można pominąć uwag zawartych w uzasadnieniu kasacji, z których wynika, że zgodnie z art. 619 belgijskiego Kodeksu postępowania karnego okres zatarcia skazania na grzywnę wynosi 3 lata od uprawomocnienia się wyroku, nie zaś od jego wykonania • Sąd Rejonowy nie podjął żadnych działań celem ustalenia, czy do zatarcia skazania nie doszło. • Sąd meriti zaniechał podjęcia koniecznych czynności celem poczynienia szczegółowych ustaleń dotyczących prawa własności samochodu marki J. o nr rej. (…), co doprowadziło do naruszenia prawa materialnego

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

przewodniczący-sprawozdawca

Waldemar Płóciennik

członek

Paweł Wiliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwestie zatarcia zagranicznych skazań w kontekście recydywy w prowadzeniu pojazdów pod wpływem alkoholu oraz prawidłowego orzekania przepadku pojazdów lub ich równowartości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych sytuacji skazań zagranicznych i zbycia pojazdu po popełnieniu przestępstwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnych w kontekście przestępstw komunikacyjnych, w tym zastosowania prawa obcego i zasad przepadku, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy zagraniczne skazanie za jazdę po alkoholu może być podstawą recydywy w Polsce? SN wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst