Orzeczenie · 2023-11-23

IV KK 100/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-11-23
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
recydywakara łącznakasacjaocena dowodówpostępowanie karnekodeks karnykodeks postępowania karnegosąd najwyższy

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego Ł. M., który został skazany za spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu ze skutkiem śmiertelnym (art. 156 § 3 k.k.) oraz za czyn z art. 157 § 1 k.k., w warunkach recydywy. Wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach, utrzymany w mocy przez Sąd Apelacyjny w Katowicach, wymierzył skazanemu karę łączną sześciu lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności. Obrońca w kasacji zarzucał rażące naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 4 i 5 § 2 k.p.k. (dowolna ocena dowodów, sprzeczności), art. 172 w zw. z art. 458 k.p.k. (nieustosunkowanie się do zarzutów apelacji) oraz art. 172 k.p.k. (nieprzeprowadzenie konfrontacji). Sąd Najwyższy, działając w trybie art. 535 § 3 k.p.k., oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu podkreślono, że celem postępowania kasacyjnego jest eliminowanie orzeczeń dotkniętych rażącymi wadami, a nie ponowna kontrola odwoławcza czy weryfikacja ustaleń faktycznych. Sąd Najwyższy wskazał, że zarzuty kasacyjne powinny być kierowane przeciwko orzeczeniu sądu odwoławczego, a nie sądu pierwszej instancji, chyba że sąd odwoławczy nienależycie rozpoznał apelację. Stwierdzono, że autor kasacji zignorował te zasady, polemizując głównie ze stanowiskiem sądu pierwszej instancji i nie powiązując formalnie zarzutów z przepisami dotyczącymi kontroli odwoławczej. Sąd Najwyższy odniósł się również do poszczególnych zarzutów, uznając je za chybione, w tym zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. w połączeniu z obrazą art. 7 k.p.k. oraz zaniechanie przeprowadzenia konfrontacji. Na koniec orzeczono o obciążeniu skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja zasad wnoszenia i rozpoznawania kasacji, w szczególności dotyczących granic kontroli Sądu Najwyższego nad ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zarzuty kasacyjne dotyczące obrazy przepisów proceduralnych, w tym swobodnej oceny dowodów i niewyjaśnienia istotnych okoliczności, mogą być skuteczne, gdy kwestionują ustalenia faktyczne dokonane przez sądy niższych instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty kasacyjne nie mogą być skuteczne, gdy kwestionują ustalenia faktyczne i ocenę dowodów przez sądy niższych instancji, ponieważ postępowanie kasacyjne nie jest ponowną kontrolą odwoławczą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że celem postępowania kasacyjnego jest eliminowanie orzeczeń dotkniętych rażącymi wadami, a nie ponowna weryfikacja ustaleń faktycznych i oceny dowodów. Zarzuty kasacyjne powinny być kierowane przeciwko orzeczeniu sądu odwoławczego, a nie sądu pierwszej instancji.

Czy zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. (zasada in dubio pro reo) może być skutecznie podniesiony, gdy skarżący wskazuje przede wszystkim na mankamenty postępowania dowodowego i wadliwą ocenę materiału dowodowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. nie może być skutecznie podniesiony, gdy skarżący kwestionuje ocenę dowodów, a nie rozstrzyganie niedających się usunąć wątpliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że naruszenie zasady in dubio pro reo jest możliwe tylko wtedy, gdy sąd prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i ocenił dowody zgodnie z art. 7 k.p.k., a mimo to wynikają co najmniej dwie równoprawne wersje faktyczne, które organ procesowy rozstrzyga niezgodnie z przepisem. W przedmiotowej sprawie obrońca wskazywał na mankamenty postępowania dowodowego i wadliwą ocenę materiału dowodowego.

Czy zaniechanie przeprowadzenia konfrontacji między świadkami w sytuacji zaistnienia sprzeczności w ich zeznaniach stanowi obrazę prawa procesowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zaniechanie przeprowadzenia konfrontacji nie stanowi obrazy prawa procesowego, gdyż nie jest to czynność obligatoryjna, a rozbieżności mogą zostać wyjaśnione w oparciu o inne zasady postępowania dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że konfrontacja nie jest czynnością obligatoryjną, a wspomniane rozbieżności mogą zostać wyjaśnione również w oparciu o reguły wynikające z art. 7 k.p.k. Tym samym zaniechanie jej przeprowadzenia nie może być traktowane w kategorii obrazy przepisu art. 172 k.p.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
prokurator

Strony

NazwaTypRola
Ł. M.osoba_fizycznaskazany
Ł. T.osoba_fizycznapokrzywdzony
I.W.osoba_fizycznapokrzywdzony
A. Ś.osoba_fizycznaświadek/pokrzywdzony
M. G.osoba_fizycznaświadek
K. S.osoba_fizycznaświadek
B. Z.osoba_fizycznaświadek
N. G.osoba_fizycznaświadek

Przepisy (17)

Główne

k.k. art. 156 § § 3

Kodeks karny

Dotyczy spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu ze skutkiem śmiertelnym.

k.k. art. 157 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy spowodowania naruszenia czynności narządów ciała lub rozstroju zdrowia na okres powyżej 7 dni.

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy obowiązku zadośćuczynienia wyrządzonej krzywdy i naprawienia szkody.

k.k. art. 85 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy łączenia kar.

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy wymiaru kary łącznej.

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozpoznania kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

Pomocnicze

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy działania w warunkach recydywy.

k.k. art. 4 § § 1 in fine

Kodeks karny

Dotyczy stosowania przepisów w czasie.

k.k. art. 57a § § 1

Kodeks karny

Dotyczy działania publicznie i bez powodu, okazując rażące lekceważenie porządku prawnego.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasad oceny dowodów.

k.p.k. art. 4 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasady in dubio pro reo.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do rozpoznania zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do ustosunkowania się do zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 172

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy konfrontacji.

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu przed sądem okręgowym do postępowania przed sądem apelacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest środkiem nadzwyczajnym, którego celem nie jest ponowna kontrola odwoławcza ani weryfikacja ustaleń faktycznych. • Zarzuty kasacyjne powinny być kierowane przeciwko orzeczeniu sądu odwoławczego, a nie sądu pierwszej instancji. • Zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. nie może być skutecznie podniesiony, gdy skarżący kwestionuje ocenę dowodów. • Zaniechanie przeprowadzenia konfrontacji nie stanowi obrazy prawa procesowego, jeśli sprzeczności mogą być wyjaśnione w inny sposób.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów proceduralnych przez sądy niższych instancji, w tym dowolna ocena dowodów i niewyjaśnienie istotnych okoliczności. • Niewłaściwe rozpoznanie apelacji przez sąd odwoławczy. • Naruszenie zasady in dubio pro reo. • Niewykonanie konfrontacji między świadkami.

Godne uwagi sformułowania

celem postępowania kasacyjnego jest wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń dotkniętych poważnymi wadami w postaci bezwzględnych przyczyn odwoławczych lub innych naruszeń prawa, ale o charakterze rażącym • Postępowanie kasacyjne nie jest bowiem postępowaniem, które ma ponawiać kontrolę odwoławczą. • do absolutnych rzadkości należą sytuacje, w których człowiek ma „racjonalny powód”, by drugiego człowieka kopać w brzuch

Skład orzekający

Dariusz Kala

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad wnoszenia i rozpoznawania kasacji, w szczególności dotyczących granic kontroli Sądu Najwyższego nad ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne zasady dotyczące postępowania kasacyjnego, co jest cenne dla prawników procesowych, choć samo rozstrzygnięcie nie opiera się na nietypowych faktach.

Kiedy kasacja jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy przypomina o granicach kontroli.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst