IV KK 100/12

Sąd Najwyższy2012-07-03
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniunajwyższy
wyrok nakazowykara grzywnynaprawienie szkodykasacjaSąd Najwyższyprawo karne procesoweprawo karne materialne

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego, uznając rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego dotyczących możliwości orzeczenia obowiązku naprawienia szkody oraz wymiaru kary grzywny w postępowaniu nakazowym.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego Arkadiusza D. Skazanie nastąpiło wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego, który orzekł karę grzywny oraz obowiązek naprawienia szkody. Kasacja zarzuciła naruszenie art. 72 § 2 k.k. poprzez orzeczenie obowiązku naprawienia szkody bez zawieszenia kary oraz naruszenie art. 502 § 1 k.p.k. w zakresie wymiaru kary grzywny (przekroczenie limitu 100 stawek dziennych). Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść Arkadiusza D., skazanego wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w C. z dnia 28 listopada 2011 r. za przestępstwo z art. 286 § 3 k.k. Sąd Rejonowy orzekł karę grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych oraz obowiązek naprawienia szkody w kwocie 1 600 zł. Prokurator Generalny zaskarżył wyrok w całości, zarzucając rażące naruszenie prawa karnego materialnego (art. 72 § 2 k.k.) i procesowego (art. 502 § 1 k.p.k.). Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 72 § 2 k.k. jest możliwe jedynie w przypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono. Podkreślono, że możliwość orzeczenia obowiązku naprawienia szkody w wyroku nakazowym istnieje na podstawie art. 46 § 1 k.k. w zw. z art. 502 § 2 k.p.k. Ponadto, Sąd Najwyższy potwierdził naruszenie art. 502 § 1 k.p.k. w zakresie wymiaru kary grzywny, gdyż wyrokiem nakazowym można orzec grzywnę w wysokości do 100 stawek dziennych, a nie 200, jak uczynił Sąd Rejonowy. W związku z powyższymi naruszeniami, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zaznaczył, że w ponownym postępowaniu Sąd Rejonowy będzie mógł ponownie orzec obowiązek naprawienia szkody oraz karę grzywny, ale już nie w trybie postępowania nakazowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 72 § 2 k.k. jest możliwe jedynie w przypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że możliwość zobowiązania oskarżonego do naprawienia szkody wynikająca z art. 72 § 2 k.k. jest związana z warunkowym zawieszeniem wykonania kary. W wyroku nakazowym możliwość orzeczenia środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody istnieje na podstawie art. 46 § 1 k.k. w zw. z art. 502 § 2 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
Arkadiusz D.osoba_fizycznaskazany
Aniela P.osoba_fizycznapokrzywdzona
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (6)

Główne

k.k. art. 72 § § 2

Kodeks karny

Możliwość zobowiązania oskarżonego do naprawienia szkody w całości lub w części jest związana z warunkowym zawieszeniem wykonania kary.

k.p.k. art. 502 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wyrokiem nakazowym można orzec grzywnę w wysokości do 100 stawek dziennych.

k.k. art. 286 § § 3

Kodeks karny

Przepis, z którego oskarżony został skazany.

Pomocnicze

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Podstawa do orzeczenia obowiązku naprawienia szkody w wyroku nakazowym w zw. z art. 502 § 2 k.p.k.

k.k. art. 33 § § 1

Kodeks karny

Ustawowy wymiar grzywny, którego górna granica w postępowaniu nakazowym jest ograniczona przez art. 502 § 1 k.p.k.

k.p.k. art. 502 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia orzeczenie środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody w wyroku nakazowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie art. 72 § 2 k.k. poprzez orzeczenie obowiązku naprawienia szkody bez warunkowego zawieszenia wykonania kary. Rażące naruszenie art. 502 § 1 k.p.k. poprzez orzeczenie kary grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych, przekraczającym dopuszczalny limit 100 stawek w wyroku nakazowym.

Godne uwagi sformułowania

Wyrokiem nakazowym można orzec środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody (art. 46 § 1 k.k. w zw. z art. 502 § 2 k.p.k.). Wykładnia a rubrica art. 72 k.k. wskazuje, że wynikająca z § 2 tego przepisu możliwość zobowiązania oskarżonego do naprawienia szkody w całości lub w części związana jest z warunkowym zawieszeniem wykonania kary. Artykuł 502 § 1 k.p.k. „stanowi inaczej” w zakresie górnej granicy ustawowego wymiaru grzywny określonego w art. 33 § 1 k.k.

Skład orzekający

J. Matras

przewodniczący

B. Skoczkowska

członek

D. Świecki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie Sądu Najwyższego wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące wyroków nakazowych, w szczególności dotyczące możliwości orzekania obowiązku naprawienia szkody i limitów kary grzywny. Jest to kluczowe dla praktyków prawa karnego.

Wyrok nakazowy – pułapki i ograniczenia. Sąd Najwyższy wyjaśnia, co można, a czego nie można orzec.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK  Z  DNIA  3  LIPCA  2012  R. 
IV  KK  100/12 
 
Wyrokiem nakazowym można orzec środek karny w postaci 
obowiązku naprawienia szkody (art. 46 § 1 k.k. w zw. z art. 502 § 2 k.p.k.). 
 
Przewodniczący: sędzia SN J. Matras. 
Sędziowie SN: B. Skoczkowska, D. Świecki (sprawozdawca). 
Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Tabor. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie Arkadiusza D., skazanego z art. 286 § 3 
k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 3 lipca 2012 r., 
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść 
skazanego, od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w C. z dnia 28 
listopada 2011 r., 
 
u c h y l i ł  zaskarżony wyrok i sprawę p r z e k a z a ł  Sądowi Rejonowemu 
w C. do ponownego rozpoznania. 
 
U Z A S A D N I E N I E  
 
Wyrokiem nakazowym z dnia 28 listopada 2011 r. Sąd Rejonowy w C. 
uznał oskarżonego Arkadiusza D. za winnego popełnienia przestępstwa z 
art. 286 § 3 k.k. i na podstawie tego przepisu w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k. 
wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych, ustalając 
wysokość stawki na 10 zł. Na podstawie art. 72 § 2 k.k. orzekł wobec 
oskarżonego obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem 
przez zapłatę na rzecz Anieli P. kwotę 1 600,00 zł w terminie 6 miesięcy od 

 
2
daty uprawomocnienia się orzeczenia. Ponadto orzeczono o dowodzie 
rzeczowym i kosztach procesu. 
Wyrok ten nie został zaskarżony sprzeciwem. 
Od tego wyroku kasację na niekorzyść oskarżonego wniósł Prokurator 
Generalny zaskarżając go w całości i zarzucił rażące i mające istotny wpływ 
na treść orzeczenia naruszenie przepisów: 
– prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 72 § 2 k.k., wobec 
orzeczenia obowiązku naprawienia szkody w sytuacji, w której nie 
zawieszono wykonania kary;  
– prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 502 § 1 k.p.k., przez 
orzeczenie kary grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych, podczas gdy 
wyrokiem nakazowym można wymierzyć tę karę w wysokości do 100 
stawek dziennych. 
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i 
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Kasacja jest oczywiście zasadna. Doszło bowiem do rażącego 
naruszenia 
wskazanych 
w 
niej 
przepisów 
prawa 
materialnego 
i 
procesowego, co miało istotny wpływ na treść wyroku. Wykładnia a rubrica 
art. 72 k.k. wskazuje, że wynikająca z § 2 tego przepisu możliwość 
zobowiązania oskarżonego do naprawienia szkody w całości lub w części 
związana jest z warunkowym zawieszeniem wykonania kary. Dlatego też 
orzeczenie wyrokiem nakazowym kary grzywny bez warunkowego 
zawieszenia jej wykonania, nie pozwalało na zastosowanie art. 72 § 2 k.k. 
Natomiast w wyroku nakazowym możliwość orzeczenia środka karnego w 
postaci obowiązku naprawienia szkody istnieje na podstawie art. 46 § 1 k.k. 
w zw. z art. 502 § 2 k.p.k. Także przy wymiarze kary grzywny doszło do 
wskazanej w kasacji rażącej obrazy prawa materialnego, gdyż wymiar tej 
kary w wysokości 200 stawek dziennych naruszył art. 502 § 1 k.p.k. Z 

 
3
przepisu tego wynika, że wyrokiem nakazowym można orzec grzywnę w 
wysokości do 100 stawek dziennych. Artykuł 502 § 1 k.p.k. „stanowi 
inaczej” w zakresie górnej granicy ustawowego wymiaru grzywny 
określonego w art. 33 § 1 k.k. 
Z tych też względów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok 
nakazowy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Z uwagi na 
wniesienie kasacji na niekorzyść oskarżonego, w ponownym postępowaniu 
Sąd Rejonowy będzie mógł ponownie nałożyć obowiązek naprawienia 
szkody, a także orzec karę grzywny w wysokości poprzednio określonej, ale 
wówczas już nie w postępowaniu nakazowym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI