IV KK 10/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy umorzył postępowanie w sprawie znieważenia z powodu przedawnienia i rażącego naruszenia prawa materialnego przez sąd niższej instancji, który orzekł karę pozbawienia wolności za czyn zagrożony jedynie grzywną lub karą ograniczenia wolności.
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego w części dotyczącej skazania za znieważenie (art. 216 § 1 k.k.). Sąd Rejonowy wymierzył karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, podczas gdy przepis ten przewiduje jedynie grzywnę lub karę ograniczenia wolności. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił wyrok w tej części i umorzył postępowanie z powodu przedawnienia karalności czynu.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku Sądu Rejonowego w G., który skazał Ł. K. m.in. za znieważenie K. K. (art. 216 § 1 k.k.) i wymierzył za to karę 4 miesięcy pozbawienia wolności. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że przepis art. 216 § 1 k.k. przewiduje za znieważenie jedynie grzywnę lub karę ograniczenia wolności, a nie karę pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy przychylił się do tego argumentu, stwierdzając, że sąd niższej instancji orzekł karę nieprzewidzianą w ustawie, co miało istotny wpływ na treść wyroku. Dodatkowo, Sąd Najwyższy stwierdził, że czyn z art. 216 § 1 k.k. uległ przedawnieniu, zgodnie z przepisami Kodeksu karnego dotyczącymi przedawnienia karalności przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej tego czynu i umorzył postępowanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może orzec kary pozbawienia wolności za czyn z art. 216 § 1 k.k., gdyż jest to kara nieprzewidziana w sankcji tego przepisu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że orzeczenie kary pozbawienia wolności za przestępstwo znieważenia (art. 216 § 1 k.k.) stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, ponieważ przepis ten przewiduje jedynie grzywnę lub karę ograniczenia wolności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
skazany (Ł. K.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| R. P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| K. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
Przepisy (14)
Główne
k.k. art. 216 § § 1
Kodeks karny
Przepis ten przewiduje karę grzywny albo karę ograniczenia wolności. Orzeczenie kary pozbawienia wolności jest niedopuszczalne.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia, że czyn zabroniony jest ścigany z oskarżenia prywatnego, a postępowanie nie zostało wszczęte lub zostało umorzone.
Pomocnicze
k.k. art. 101 § § 2
Kodeks karny
Określa termin przedawnienia karalności przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego.
k.k. art. 102
Kodeks karny
Określa przedłużenie terminu przedawnienia w przypadku wszczęcia postępowania.
kpk art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do rozpoznania kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do obciążenia Skarbu Państwa kosztami procesu w przypadku umorzenia postępowania.
k.k. art. 288 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący uszkodzenia rzeczy.
k.k. art. 190 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący groźby karalnej.
k.k. art. 91 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący zbiegu przepisów w zbiegu przestępstw.
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący kary łącznej.
ustawa z dnia 27 września 2013 r. art. 2
Ustawa o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
ustawa z dnia 27 września 2013 r. art. 50 § ust. 1 i 4
Ustawa o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
k.k.w. art. 15 § § 1
Kodeks postępowania wykonawczego
k.w. art. 45 § § 3
Kodeks wykroczeń
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wymierzenie kary pozbawienia wolności za czyn z art. 216 § 1 k.k. jest rażącym naruszeniem prawa materialnego, gdyż przepis ten przewiduje jedynie grzywnę lub karę ograniczenia wolności. Czyn z art. 216 § 1 k.k. uległ przedawnieniu zgodnie z przepisami Kodeksu karnego.
Godne uwagi sformułowania
orzekł karę nieprzewidzianą w sankcji tego przepisu uchyliła zaskarżony wyrok w części dotyczącej jego punktu 3 i na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. postępowanie karne w tej części umorzył
Skład orzekający
Dariusz Świecki
przewodniczący
Eugeniusz Wildowicz
sprawozdawca
Włodzimierz Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie prawa materialnego przez orzeczenie kary nieprzewidzianej w ustawie oraz kwestie przedawnienia karalności czynów ściganych z oskarżenia prywatnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji orzeczenia kary pozbawienia wolności za czyn z art. 216 § 1 k.k. oraz przedawnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błąd sądu niższej instancji w zastosowaniu prawa materialnego i kwestia przedawnienia mogą doprowadzić do uchylenia wyroku i umorzenia postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Sąd Najwyższy: Kara za znieważenie nie może być więzieniem – błąd sądu i przedawnienie umarzają sprawę.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KK 10/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący) SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) SSN Włodzimierz Wróbel Protokolant Danuta Bratkrajc na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk w sprawie Ł. K. skazanego z art. 216 § 1 kk i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 9 lutego 2016 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 15 lutego 2007 r., I. uchyla pkt 3 zaskarżonego wyroku i na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 kpk postępowanie przeciwko Ł. K. umarza; II. kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Ł.K. został oskarżony o to, że: I. w dniu 12 lutego 2006 r. w P. poprzez uderzanie drewnianą ławą uszkodził ścianę w lokalu „P.” powodując szkody w wysokości 350 zł na szkodę R. P., tj. o czyn z art. 288 § 1 k.k., 2 II. w dniu 12 lutego 2006 r. w P. groził R. P. pobiciem oraz zniszczeniem lokalu, przy czym groźby te wzbudziły w pokrzywdzonym uzasadnioną obawę, że mogą zostać spełnione, tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k., III. w dniu 12 lutego 2006 r. w P. groził K. K. pobiciem, przy czym groźby te wzbudziły w pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, że mogą zostać spełnione, tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k., IV. w dniu 12 lutego w 2006 r. w P. znieważył K. K. używając wobec niej słów powszechnie uznanych za obelżywe, tj. o czyn z art. 216 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w G., wyrokiem z dnia 15 lutego 2007 r., uznał Ł. K. za winnego popełnienia czynów zarzucanych: 1. w punkcie I aktu oskarżenia i za to na mocy art. 288 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności; 2. w punktach II i III aktu oskarżenia ustalając, że czynów tych oskarżony dopuścił się działając w podobny sposób i w krótkich odstępach czasu i za te czyny na mocy art. 190 § 1 k.k. przy zastosowaniu art 91 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności; 3. w punkcie IV aktu oskarżenia i za to na mocy art 216 § 1 k.k. wymierzył mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności. 4. na mocy art. 91 § 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył kary pozbawienia wolności orzeczone w punktach 1, 2 i 3 wyroku i wymierzył oskarżonemu karę łączną roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 23 lutego 2007 r. wobec nie zaskarżenia go przez strony postępowania. Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2015 r., Sąd Rejonowy na podstawie art. 2 i art. 50 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw oraz art. 15 § 1 k.k.w. w zw. z art. 45 § 3 k.w. ustalił, że orzeczona powyższym wyrokiem kara łączna roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności nie podlega wykonaniu, zaś w jej miejsce wykonaniu podlegają odrębnie kary jednostkowe pozbawienia wolności, w tym kara 4 miesięcy pozbawienia wolności orzeczona za przestępstwo z art. 216 § 1 k.k. Od powyższego wyroku kasację w zakresie jego punktu 3 na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny i zarzucając rażące oraz mające istotny 3 wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 216 § 1 k.k., polegające na wymierzeniu Ł. K. za popełnienie przestępstwa z art. 216 § 1 k.k. kary 4 miesięcy pozbawienia wolności, pomimo tego, że występek określony w tym przepisie zagrożony jest wyłącznie grzywną lub karą ograniczenia wolności, wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, stąd jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Nie ulega wątpliwości, że przestępstwo znieważenia określone w art. 216 § 1 k.k. zagrożone jest karą grzywny albo karą ograniczenia wolności. W takim razie, Sąd Rejonowy uznając Ł. K. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, wyczerpującego znamiona art. 216 § 1 k.k., i wymierzając za ten czyn karę czterech miesięcy pozbawienia wolności, rażąco naruszył przepis art. 216 § 1 k.k., gdyż orzekł karę nieprzewidzianą w sankcji tego przepisu. Wymierzona kara pozbawienia wolności jest przy tym karą surowszą od kar, którymi zagrożone jest przypisane oskarżonemu przestępstwo z art. 216 § 1 k.k. Jest zatem oczywiste, że uchybienie to miało istotny wpływ na treść wydanego wyroku. Stwierdzić nadto należy, że w sprawie doszło już do przedawnienia karalności czynu z art. 216 § 1 k.k. Zgodnie bowiem z art. 101 § 2 k.k. w zw. z art. 102 k.k., karalność przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego ustaje z upływem roku od czasu, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa, nie później jednak niż z upływem 3 lat od czasu jego popełnienia. W sytuacji zaś, gdy w okresie wskazanym w Kodeksie karnym doszło do wszczęcia postępowania przeciwko osobie, karalność popełnionego przez nią przestępstwa ulega przedawnieniu po 5 latach od zakończenia tego okresu. Jak wynika z akt sprawy do popełnienia zarzucanego Ł. K. czynu z art. 216 § 1 k.k. miało dojść w dniu 12 lutego 2006 r., tym samym upłynął już okres przedawnienia jego karalności określony przywołanymi przepisami Kodeksu karnego. 4 Mając powyższe uwadze, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej jego punktu 3 i na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. postępowanie karne w tej części umorzył. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. Z tych wszystkich względów orzeczono, jak w wyroku. kc
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI