IV KK 10/16

Sąd Najwyższy2016-02-09
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚrednianajwyższy
zniewagaart. 216 k.k.kasacjaSąd Najwyższykara pozbawienia wolnościprzedawnienieprawo karne materialne

Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części dotyczącej znieważenia i umorzył postępowanie z powodu rażącego naruszenia prawa materialnego oraz przedawnienia karalności.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego w G. w części dotyczącej czynu z art. 216 § 1 k.k. (znieważenie), zarzucając wymierzenie kary pozbawienia wolności, podczas gdy przepis ten przewiduje jedynie grzywnę lub karę ograniczenia wolności. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając rażące naruszenie prawa materialnego oraz przedawnienie karalności czynu. W konsekwencji uchylono zaskarżony wyrok w tej części i umorzono postępowanie.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego Ł. K. w sprawie dotyczącej czynów z art. 288 § 1 k.k., art. 190 § 1 k.k. (dwukrotnie) oraz art. 216 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w G. wyrokiem z dnia 15 lutego 2007 r. skazał Ł. K. m.in. za znieważenie (art. 216 § 1 k.k.) na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, a następnie orzekł karę łączną roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Kasacja dotyczyła wyłącznie punktu 3 wyroku, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego polegające na wymierzeniu kary pozbawienia wolności za czyn z art. 216 § 1 k.k., który zagrożony jest jedynie grzywną lub karą ograniczenia wolności. Sąd Najwyższy podzielił argumentację kasacji, stwierdzając, że Sąd Rejonowy orzekł karę nieprzewidzianą w sankcji tego przepisu, co miało istotny wpływ na treść wyroku. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał na przedawnienie karalności czynu z art. 216 § 1 k.k., zgodnie z przepisami Kodeksu karnego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w punkcie 3 i umorzył postępowanie karne w tej części, obciążając Skarb Państwa kosztami procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wymierzenie kary pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 216 § 1 k.k. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, gdyż jest to kara nieprzewidziana w sankcji tego przepisu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis art. 216 § 1 k.k. przewiduje jedynie grzywnę lub karę ograniczenia wolności, a orzeczenie kary pozbawienia wolności jest rażącym naruszeniem prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

skazany (w zakresie punktu 3 wyroku)

Strony

NazwaTypRola
Ł. K.osoba_fizycznaskazany
R. P.osoba_fizycznapokrzywdzony
K. K.osoba_fizycznapokrzywdzona
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (16)

Główne

k.k. art. 216 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo znieważenia zagrożone jest wyłącznie grzywną lub karą ograniczenia wolności.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia, że czynu nie można było ukarać z powodu przedawnienia.

Pomocnicze

k.k. art. 101 § § 2

Kodeks karny

Określa termin przedawnienia karalności przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego.

k.k. art. 102

Kodeks karny

Określa przedłużenie terminu przedawnienia w przypadku wszczęcia postępowania.

kpk art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.

ustawa z dnia 27 września 2013 r. art. 2

Ustawa o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

ustawa z dnia 27 września 2013 r. art. 50 § ust. 1 i 4

Ustawa o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

k.k.w. art. 15 § § 1

Kodeks postępowania wykonawczego

k.w. art. 45 § § 3

Kodeks wykroczeń

k.w.

Kodeks wykroczeń

k.k. art. 288 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 190 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 91 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa orzekania o kosztach procesu w przypadku umorzenia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymierzenie kary pozbawienia wolności za czyn z art. 216 § 1 k.k., który jest zagrożony jedynie grzywną lub karą ograniczenia wolności, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. Nastąpiło przedawnienie karalności czynu z art. 216 § 1 k.k.

Godne uwagi sformułowania

orzekł karę nieprzewidzianą w sankcji tego przepisu uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej jego punktu 3 i na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. postępowanie karne w tej części umorzył

Skład orzekający

Dariusz Świecki

przewodniczący

Eugeniusz Wildowicz

sprawozdawca

Włodzimierz Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących karalności i przedawnienia w sprawach o znieważenie, a także stosowania art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku i specyfiki czynu z art. 216 § 1 k.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje istotne błędy proceduralne i materialne sądu niższej instancji, które zostały naprawione przez Sąd Najwyższy, co jest pouczające dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy umarza sprawę o znieważenie z powodu błędu sądu i przedawnienia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 10/16
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 lutego 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Świecki (przewodniczący)
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)
‎
SSN Włodzimierz Wróbel
Protokolant Danuta Bratkrajc
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk
w sprawie
Ł. K.
‎
skazanego z art. 216 § 1 kk i in.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 9 lutego 2016 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w G.
‎
z dnia 15 lutego 2007 r.,
I. uchyla pkt 3 zaskarżonego wyroku i na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 kpk postępowanie przeciwko Ł. K. umarza;
II. kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Ł.K. został oskarżony o to, że:
I.
w dniu 12 lutego 2006 r. w P. poprzez uderzanie drewnianą ławą uszkodził ścianę w lokalu „P.” powodując szkody w wysokości 350 zł na szkodę R. P., tj. o czyn z art. 288 § 1 k.k.,
II.
w dniu 12 lutego 2006 r. w P. groził R. P. pobiciem oraz zniszczeniem lokalu, przy czym groźby te wzbudziły w pokrzywdzonym uzasadnioną obawę, że mogą zostać spełnione, tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k.,
III.
w dniu 12 lutego 2006 r. w P. groził K. K. pobiciem, przy czym groźby te wzbudziły w pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, że mogą zostać spełnione, tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k.,
IV.
w dniu 12 lutego w 2006 r. w P. znieważył K. K. używając wobec niej słów powszechnie uznanych za obelżywe, tj. o czyn z art. 216 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w G., wyrokiem z dnia 15 lutego 2007 r., uznał Ł. K. za winnego
popełnienia czynów zarzucanych
:
1.
w punkcie I aktu oskarżenia i za to na mocy art. 288 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;
2.
w punktach II i III aktu oskarżenia ustalając, że czynów tych oskarżony dopuścił się działając w podobny sposób i w krótkich odstępach czasu i za te czyny na mocy art. 190 § 1 k.k. przy zastosowaniu art 91 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności;
3.
w punkcie IV aktu oskarżenia i za to na mocy art 216 § 1 k.k. wymierzył mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności.
4.
na mocy art. 91 § 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył kary pozbawienia wolności orzeczone w punktach 1, 2 i 3 wyroku i wymierzył oskarżonemu karę łączną roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności.
Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 23 lutego 2007 r. wobec nie zaskarżenia go przez strony postępowania.
Postanowieniem z dnia
17 sierpnia 2015 r., Sąd Rejonowy na podstawie art. 2 i art. 50 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw oraz art. 15 § 1 k.k.w. w zw. z art. 45 § 3 k.w. ustalił, że orzeczona powyższym wyrokiem kara łączna roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności nie podlega wykonaniu, zaś w jej miejsce wykonaniu podlegają odrębnie kary jednostkowe pozbawienia wolności, w tym kara 4 miesięcy pozbawienia wolności orzeczona za przestępstwo z art. 216 § 1 k.k.
Od powyższego wyroku kasację w zakresie jego punktu 3 na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny i zarzucając rażące oraz mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art.
216 § 1 k.k., polegające na wymierzeniu Ł. K. za popełnienie przestępstwa z art. 216 § 1 k.k. kary 4 miesięcy pozbawienia wolności, pomimo tego, że występek określony w tym przepisie zagrożony jest wyłącznie grzywną lub karą ograniczenia wolności
,
wniósł o uchylenie
wyroku w zaskarżonej części i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, stąd jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Nie ulega wątpliwości, że przestępstwo znieważenia określone w art. 216 § 1 k.k. zagrożone jest karą grzywny
albo karą ograniczenia wolności.
W takim razie, Sąd Rejonowy uznając Ł. K. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, wyczerpującego znamiona art. 216 § 1 k.k., i wymierzając za ten czyn karę czterech miesięcy pozbawienia wolności, rażąco naruszył przepis art. 216 § 1 k.k., gdyż orzekł karę  nieprzewidzianą w sankcji tego przepisu. Wymierzona kara pozbawienia wolności jest przy tym karą surowszą od kar, którymi zagrożone jest przypisane oskarżonemu przestępstwo z art. 216 § 1 k.k.
Jest zatem oczywiste, że uchybienie
to miało istotny wpływ na treść wydanego wyroku.
Stwierdzić nadto należy, że w sprawie doszło już do przedawnienia karalności czynu z art. 216 § 1 k.k. Zgodnie bowiem z art. 101 § 2 k.k. w zw. z art. 102 k.k., karalność przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego ustaje z upływem roku od czasu, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa, nie później jednak niż z upływem 3 lat od czasu jego popełnienia. W sytuacji zaś, gdy
w okresie wskazanym w Kodeksie karnym doszło do wszczęcia postępowania przeciwko osobie, karalność popełnionego przez nią przestępstwa ulega przedawnieniu po 5 latach od zakończenia tego okresu.
Jak wynika z akt sprawy do popełnienia zarzucanego Ł. K. czynu z art. 216 § 1 k.k. miało dojść w dniu 12 lutego 2006 r., tym samym upłynął już okres przedawnienia jego karalności określony przywołanymi przepisami Kodeksu karnego.
Mając powyższe uwadze, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok
w części dotyczącej jego punktu 3 i
na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. postępowanie karne w tej części umorzył
.
O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k.
Z tych wszystkich względów orzeczono, jak w wyroku.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI