Orzeczenie · 2025-02-20

IV KB 5/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-02-20
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćniezawisłośćSąd NajwyższyKodeks postępowania karnegoustawa o Sądzie NajwyższymTrybunał Konstytucyjnypraworządność

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek obrońcy skazanego A. G. o wyłączenie od rozpoznania sprawy IV KB 5/23 sędziów Marcina Łochowskiego, Tomasza Przesławskiego i Jacka Greli. Wniosek oparty był na okolicznościach związanych z powołaniem sędziów. Sąd Najwyższy, podobnie jak w przypadku wcześniejszego wniosku, stwierdził, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, jedyną drogą do kwestionowania bezstronności sędziego z powodu wadliwości jego powołania jest procedura przewidziana w art. 29 ustawy o Sądzie Najwyższym. Procedura ta wymaga kumulatywnego przytoczenia okoliczności związanych z powołaniem oraz postępowaniem sędziego po powołaniu, a także wykazania ich wpływu na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności. Ponadto, wniosek taki może być złożony tylko w określonych kategoriach spraw. Sąd odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r. (sygn. P 22/19), który orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisów pozwalających na rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania w trybie art. 41 § 1 k.p.k. Sąd podkreślił, że dopuszczenie badania bezstronności sędziego w trybie art. 41 k.p.k. z uwagi jedynie na tryb powołania prowadziłoby do obejścia przepisów dotyczących trybu, terminu i składu rozpoznającego taki wniosek. Wniosek obrońcy został uznany za niedopuszczalny, ponieważ nie spełniał wymogów formalnych i merytorycznych, a także miał charakter zbyt ogólny. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił pozostawić wniosek obrońcy bez rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym, w szczególności w kontekście wadliwości powołania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury w Sądzie Najwyższym i interpretacji przepisów związanych z jego funkcjonowaniem.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości jego powołania może być rozpoznany w trybie art. 41 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki nie może być rozpoznany w trybie art. 41 § 1 k.p.k., a jedynie w trybie określonym w art. 29 ustawy o Sądzie Najwyższym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że obowiązujące przepisy przewidują specyficzną procedurę (art. 29 u.SN) do kwestionowania bezstronności sędziego z powodu wadliwości powołania, a tryb z art. 41 k.p.k. nie jest do tego odpowiedni. Dopuszczenie takiej interpretacji prowadziłoby do obejścia przepisów dotyczących trybu, terminu i składu rozpoznającego wniosek.

Czy wniosek o wyłączenie sędziego może mieć charakter abstrakcyjny i odnosić się do całej grupy powołanych sędziów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wyłączenie sędziego nie może mieć charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całej grupy powołanych sędziów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że uwzględnienie wniosku o charakterze abstrakcyjnym, odnoszącego się do całej grupy powołanych sędziów, byłoby niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie wniosku bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznaoskarżony
obrońca A. G.innewnioskodawca
SSN Marcin Łochowskiinnesędzia
SSN Tomasz Przesławskiinnesędzia
SSN Jacek Grelainnesędzia

Przepisy (6)

Główne

u.SN art. 29 § § 4

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Określa procedurę kwestionowania bezstronności sędziego z uwagi na okoliczności związane z powołaniem.

k.p.k. art. 41 § a

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna pozostawienia bez rozpoznania wniosku dotyczącego SSN Tomasza Przesławskiego z uwagi na identyczne podstawy faktyczne jak wniosek rozpoznany wcześniej.

Pomocnicze

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Stosowany a contrario w zw. z art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym; nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania.

u.SN art. 29 § § 6

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Określa kategorię spraw, w których można złożyć wniosek o wyłączenie sędziego.

u.SN art. 29 § § 5 - § 25

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepisy dotyczące trybu, terminu oraz składu rozpoznającego dany rodzaj wniosku.

u.r.p. art. 74 § 1

Ustawa o radcach prawnych

Stosowana odpowiednio na podstawie wyroku TK P 22/19.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziego oparty na wadliwości powołania powinien być rozpoznawany w trybie ustawy o Sądzie Najwyższym, a nie Kodeksu postępowania karnego. • Wniosek o wyłączenie sędziego nie może mieć charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całej grupy powołanych sędziów. • Wniosek obrońcy nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych określonych w ustawie o Sądzie Najwyższym.

Godne uwagi sformułowania

na gruncie obecnie obowiązujących przepisów, jedyną możliwością kwestionowania bezstronności sędziego z uwagi na okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego przewiduje procedura przewidziana w art. 29 ustawy o Sądzie Najwyższym • doprowadziłoby do obejścia przepisów dotyczących trybu, terminu oraz składu rozpoznającego dany rodzaj wniosku • Wniosek o wyłączenie sędziego nie może mieć nadto charakteru abstrakcyjnego i odnosić się de facto do całej grupy powołanych sędziów

Skład orzekający

Małgorzata Bednarek

przewodniczący

Marcin Łochowski

członek

Tomasz Przesławski

członek

Jacek Grela

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym, w szczególności w kontekście wadliwości powołania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury w Sądzie Najwyższym i interpretacji przepisów związanych z jego funkcjonowaniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezawisłości sędziowskiej, a także procedur w Sądzie Najwyższym, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i szerszej publiczności.

Sąd Najwyższy odrzuca wniosek o wyłączenie sędziów. Kluczowa interpretacja przepisów o niezawisłości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst