IV KB 20/26

Sąd Najwyższy2026-03-31
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
niezawisłość sędziowskabezstronnośćSąd Najwyższypostępowanie karneobrońcawniosek formalnyodrzucenie wniosku

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, uznając go za niespełniający wymogów formalnych i merytorycznych.

Sąd Najwyższy, w osobie Prezesa, wydał zarządzenie o odrzuceniu wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego SSN A.D. Wniosek, złożony przez obrońcę oskarżonej, nie spełniał wymogów formalnych, nie wskazując konkretnie, jak okoliczności powołania sędziego miałyby wpływać na jego niezawisłość lub bezstronność w danej sprawie. Sąd podkreślił również, że przepis o zawiadomieniu organu samorządu zawodowego dotyczy pełnomocników, a nie obrońców.

Sąd Najwyższy, w zarządzeniu wydanym przez Prezesa SSN Zbigniewa Kapińskiego, odrzucił wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego SSN A.D. wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek, złożony przez obrońcę oskarżonej w trybie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, został odrzucony z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych. Sąd wskazał, że wniosek nie precyzował, w jaki sposób okoliczności powołania sędziego oraz jego postępowanie po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie. Sąd uznał, że powoływanie się na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej nie jest wystarczające. Ponadto, Prezes Sądu Najwyższego wyjaśnił, że przepis art. 29 § 11 uSN, nakazujący zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku, odnosi się wyłącznie do pełnomocników, a nie obrońców, co wynika z rozróżnienia tych ról w ustawie o Sądzie Najwyższym. W związku z tym, brak było podstaw do zawiadomienia Okręgowej Rady Adwokackiej.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych, ponieważ nie wskazuje konkretnie, w jaki sposób okoliczności powołania sędziego i jego postępowanie po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w danej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek musi precyzyjnie określać związek między okolicznościami powołania lub postępowania sędziego a naruszeniem jego niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie. Ogólne stwierdzenia, takie jak powoływanie się na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, nie są wystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie wniosku

Strony

NazwaTypRola
A.D.osoba_fizycznaoskarżony
obrońca oskarżonejinneobrońca

Przepisy (15)

Główne

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 6-9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 11

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Pomocnicze

uSN art. 29 § § 7

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.c. art. 87 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

uSN art. 29 § § 8 zd. czwarte

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 8 zd. pierwsze

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 119 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 24

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 99 § § 2

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 85 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 10

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 20 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych. Przepis o zawiadomieniu organu samorządu zawodowego dotyczy pełnomocników, a nie obrońców.

Godne uwagi sformułowania

wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – oskarżoną został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę oskarżonej czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców

Skład orzekający

Zbigniew Kapiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wniosków o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego w Sądzie Najwyższym, a także rozróżnienie ról pełnomocnika i obrońcy w kontekście procedur."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury w Sądzie Najwyższym i interpretacji przepisów k.p.k. oraz uSN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z niezawisłością i bezstronnością sędziów, co jest istotne dla prawników procesowych.

Sąd Najwyższy odrzuca wniosek o test sędziego: kluczowe wymogi formalne i merytoryczne.

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
IV KB 20/26
ZARZĄDZENIE
Dnia 31 marca 2026 r.
W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez
SSN A.D.
wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN,
stwierdziwszy, że:
- wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – oskarżoną (art. 29 § 7 uSN),
- został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę oskarżonej (art. 87
1
§ 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN),
- z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i
- czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN),
1) wniosek odrzucić;
2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i oskarżonemu oraz dołączyć do akt IV KS 2/26;
3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN A.D.;
4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób.
Prezes Sądu Najwyższego
SSN Zbigniew Kapiński
UZASADNIENIE
Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić.
Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN.
W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.
Prezes Sądu Najwyższego
SSN Zbigniew Kapiński
[WB]
[a.ł]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę