IV KB 15/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, uznając go za niespełniający wymogów formalnych i merytorycznych.
Sąd Najwyższy w formie zarządzenia odrzucił wniosek strony postępowania o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego Stanisława Stankiewicza. Wniosek został odrzucony z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w tym braku wskazania, w jaki sposób okoliczności powołania sędziego miałyby wpływać na naruszenie standardów niezawisłości lub bezstronności. Sąd podkreślił, że cytaty z orzeczeń nie zastąpią wymogów ustawowych. Dodatkowo, odrzucono obowiązek zawiadomienia Okręgowej Rady Adwokackiej, gdyż przepis dotyczy pełnomocników, a nie obrońców.
Sąd Najwyższy, w składzie z Prezesem SSN Zbigniewem Kapińskim, wydał zarządzenie o odrzuceniu wniosku strony postępowania dotyczącego zbadania spełnienia przez sędziego Stanisława Stankiewicza wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek, sporządzony przez obrońcę skazanego, został odrzucony na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, ponieważ nie spełniał wymogów formalnych. W szczególności, wniosek nie wskazywał, w jaki sposób okoliczności związane z powołaniem sędziego oraz jego postępowanie po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie. Sąd uznał, że powoływanie się na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej nie jest wystarczające, gdyż oznaczałoby to naruszenie standardów w każdej sprawie, co jest sprzeczne z celem przepisów. Cytaty z orzeczeń sądowych nie mogły zastąpić spełnienia wymogów ustawowych. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do zawiadomienia Okręgowej Rady Adwokackiej, ponieważ przepis art. 29 § 11 uSN, nakazujący obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku, odnosi się wyłącznie do pełnomocników, a nie obrońców, co wynika z rozróżnienia ról procesowych w ustawie o Sądzie Najwyższym. W przypadku obrońcy, zawiadomienie organu samorządu zawodowego jest możliwe tylko w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., które w tej sprawie nie wystąpiły. Zarządzenie jest niezaskarżalne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych, w szczególności nie wskazuje, w jaki sposób okoliczności związane z powołaniem sędziego i jego postępowaniem po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wniosek nie zawierał wystarczającego uzasadnienia merytorycznego, a powoływanie się na ogólne przyczyny odwoławcze lub cytaty z orzeczeń nie zastępuje wymogu wskazania konkretnego wpływu na naruszenie standardów niezawisłości lub bezstronności w danej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| skazany | inne | wnioskodawca |
| obrońca skazanego | inne | reprezentant wnioskodawcy |
Przepisy (15)
Główne
k.p.k. art. 429 § § 1
Kodeks postępowania karnego
uSN art. 29 § § 6-9
Ustawa o Sądzie Najwyższym
uSN art. 29 § § 11
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Pomocnicze
uSN art. 29 § § 7
Ustawa o Sądzie Najwyższym
k.p.c. art. 87 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
uSN art. 29 § § 8 zd. czwarte
Ustawa o Sądzie Najwyższym
uSN art. 29 § § 8 zd. pierwsze
Ustawa o Sądzie Najwyższym
k.p.k. art. 119 § § 1
Kodeks postępowania karnego
uSN art. 29 § § 9
Ustawa o Sądzie Najwyższym
uSN art. 24
Ustawa o Sądzie Najwyższym
k.p.k. art. 99 § § 2
Kodeks postępowania karnego
uSN art. 29 § § 5
Ustawa o Sądzie Najwyższym
uSN art. 85 § § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
k.p.k. art. 20 § § 1
Kodeks postępowania karnego
uSN art. 29 § § 10
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych. Brak wskazania konkretnego wpływu okoliczności na naruszenie niezawisłości lub bezstronności. Przepis o zawiadomieniu organu samorządu zawodowego dotyczy pełnomocników, a nie obrońców.
Godne uwagi sformułowania
czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców.
Skład orzekający
Stanisław Stankiewicz
sędzia
Zbigniew Kapiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych i merytorycznych wniosków o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego oraz rozróżnienie między pełnomocnikiem a obrońcą w kontekście zawiadamiania organów samorządu zawodowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury w Sądzie Najwyższym i wniosków składanych w sprawach karnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z niezawisłością i bezstronnością sędziów, co jest istotne dla prawników, ale nie zawiera nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia dla szerszej publiczności.
“Sąd Najwyższy odrzuca wniosek o zbadanie niezawisłości sędziego. Kluczowe wymogi formalne i rozróżnienie ról procesowych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KB 15/26 ZARZĄDZENIE Dnia 25 marca 2026 r. W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN Stanisława Stankiewicza wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – skazanego (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanego (art. 87 1 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN), 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć do akt IV KO 153/25; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN Stanisława Stankiewicza; 4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński UZASADNIENIE Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. Wymogów tych nie mogą także zastąpić cytaty z orzeczeń sądowych. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje. [J.J.] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI