IV KA 98/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący oskarżonego za niealimentowanie syna, uznając jego apelację za niezasadną i podkreślając brak obiektywnych przeszkód w płaceniu alimentów.
Sąd Okręgowy rozpatrzył apelację obrońcy oskarżonego W. B., który został skazany za niealimentowanie małoletniego syna. Obrońca zarzucał błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że oskarżony nie miał możliwości płacenia alimentów z powodu trudnej sytuacji majątkowej. Sąd odwoławczy uznał zarzut za niezasadny, wskazując na wysokie zarobki oskarżonego w Niemczech oraz jego świadome unikanie płacenia alimentów i kontaktów z dzieckiem. Utrzymano w mocy wyrok skazujący na karę 4 miesięcy bezwzględnego pozbawienia wolności.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego W. B. od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 23 listopada 2020 roku (sygn. akt II K 671/19), którym oskarżony został skazany za przestępstwo z art. 209 § 1a k.k. (niealimentowanie). Apelacja zarzucała błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że oskarżony miał obiektywną możliwość wykonania obowiązku alimentacyjnego i nie dopełnił go ze złej woli, podczas gdy jego trudna sytuacja majątkowa i rodzinna uniemożliwiała łożenie alimentów na rzecz małoletniego syna w okresie od 19 maja 2018 roku do 22 listopada 2020 roku. Sąd Okręgowy uznał ten zarzut za niezasadny. Analiza sytuacji życiowej i zawodowej oskarżonego, który pracował w niemieckiej firmie i zarabiał około 6-8 tysięcy złotych, nie dawała podstaw do twierdzenia, że nie mógł on realizować obowiązku alimentacyjnego. Sąd podkreślił, że oskarżony konsekwentnie przez kilka lat realizował plan niepłacenia alimentów, ograniczając możliwości egzekucji. Argument o przeznaczaniu zarobków na utrzymanie nowej rodziny został odrzucony, wskazując, że posiadanie kolejnych dzieci nie znosi obowiązku alimentacyjnego wobec uprawnionego. Sąd odwoławczy zwrócił uwagę, że oskarżony nie wykazywał dążeń do podjęcia zatrudnienia po zakończeniu pracy w Niemczech, nie zarejestrował się jako bezrobotny, co świadczyło o unikaniu ofert pracy i przymusowej spłaty wierzytelności. Dodatkowo, oskarżony nie przekazywał synowi żadnych świadczeń niepieniężnych ani nie uczestniczył w jego wychowaniu. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, uznając karę 4 miesięcy bezwzględnego pozbawienia wolności za słuszną, zwłaszcza w kontekście nieskuteczności wcześniejszej kary wolnościowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd uznał, że oskarżony miał obiektywną możliwość płacenia alimentów, a jego sytuacja nie usprawiedliwiała zaniechania tego obowiązku.
Uzasadnienie
Oskarżony zarabiał znacząco w Niemczech, a jego argumenty o przeznaczaniu środków na nową rodzinę lub spłatę kredytu nie zwalniały go z obowiązku alimentacyjnego wobec syna. Dodatkowo, oskarżony nie wykazywał starań o podjęcie zatrudnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
Strona wygrywająca
Oskarżycielka posiłkowa A. W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. W. | osoba_fizyczna | oskarżycielka posiłkowa |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 209 § § 1a
Kodeks karny
Podstawa skazania za niealimentowanie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, który mógł mieć wpływ na treść orzeczenia.
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
Podstawa zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 11 § ust. 2 pkt 4
Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa zwolnienia od kosztów sądowych.
Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 17 § ust. 1
Podstawa zwolnienia od kosztów sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oskarżony miał obiektywną możliwość płacenia alimentów ze względu na wysokie zarobki. Oskarżony świadomie unikał płacenia alimentów i kontaktów z dzieckiem. Posiadanie nowej rodziny lub kredytu nie zwalnia z obowiązku alimentacyjnego. Kara bezwzględnego pozbawienia wolności jest uzasadniona nieskutecznością wcześniejszej kary wolnościowej.
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja majątkowa i rodzinna uniemożliwiała płacenie alimentów. Wniosek o uniewinnienie oskarżonego. Wniosek o zmianę wyroku poprzez wymierzenie kary ograniczenia wolności.
Godne uwagi sformułowania
Analiza sytuacji życiowej i zawodowej oskarżonego nie daje podstaw do twierdzenia, że oskarżony nie mógł z przyczyn obiektywnych realizować zobowiązania alimentacyjnego. Takie zachowanie wskazuje, że oskarżony konsekwentnie przez kilka lat realizował plan nie płacenia alimentów na rzecz małoletniego. Sam fakt posiadania kolejnych dzieci tudzież nowej rodziny nie pociąga za sobą automatycznie ustania obowiązku alimentacyjnego w stosunku do uprawnionego. Wcześniej orzeczona oskarżonemu kara wolnościowa okazała się być wysoce nieskuteczna, konieczne jest zastosowanie wobec niego wychowawczego oddziaływania w warunkach izolacji penitencjarnej.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądu odwoławczego w kwestii oceny możliwości płacenia alimentów przez osoby pracujące za granicą oraz uzasadnienia stosowania bezwzględnej kary pozbawienia wolności w przypadku recydywy niealimentowania."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i indywidualnej oceny sytuacji oskarżonego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów karnych dotyczących niealimentowania i podkreśla konsekwencje finansowe oraz prawne dla osób uchylających się od tego obowiązku, nawet pracujących za granicą.
“Praca za granicą nie usprawiedliwia uchylania się od alimentów – sąd okręgowy podtrzymuje wyrok skazujący.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyUZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 98/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 23 listopada 2020 roku w sprawie II K 671/19 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za postawę orzeczenia , który miał wpływ na jego treść, polegający na uznaniu, iż oskarżony miał obiektywną możliwość wykonania obowiązku alimentacyjnego i nie dopełnił go ze złej woli, gdzie nie miał on możliwości łożenia alimentów na rzecz małoletniego syna w okresie od dnia 19 maja 2018 roku do dnia 22 listopada 2020 roku co było spowodowane jego trudna sytuacją majątkową i rodzinną ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Analiza sytuacji życiowej i zawodowej oskarżonego nie daje podstaw do twierdzenia, że oskarżony nie mógł z przyczyn obiektywnych realizować zobowiązania alimentacyjnego na rzecz małoletniego syna J. W. . Dla oceny zachowania oskarżonego w okresie zarzutu istotne jest, że mimo, iż pracował jako monter w niemieckiej firmie, zarabiając ok 6 – 8 tyś nie realizował obowiązku alimentacyjnego względem syna. Takie zachowanie wskazuje, że oskarżony konsekwentnie przez kilka lat realizował plan nie płacenia alimentów na rzecz małoletniego Ograniczał przy tym możliwości dochodzenia tych roszczeń w drodze egzekucji, na co wskazuje aktualne zadłużenie alimentacyjne wykazywane przez komornika ( vide k. 129). Nie zasługuje na uznanie argument obrońcy oskarżonego, że nie posiadał on możliwości zgromadzenia środków pieniężnych na alimenty, jako że uzyskiwane wynagrodzenie za pracę przeznaczał w pierwszej kolejności na utrzymanie swojej rodziny. Sam fakt posiadania kolejnych dzieci tudzież nowej rodziny nie pociąga za sobą automatycznie ustania obowiązku alimentacyjnego w stosunku do uprawnionego ( vide wyrok Sąd Najwyższy z 14 maja 2002 r. sygn. V CKN 1032/00). Tymczasem wbrew obowiązującym przepisom i prawomocnemu wyrokowi sądu karnego w sprawie o czyn z art. 209 & 1a k.k. , oskarżony samodzielnie i odmiennie zadecydował o tym, że łożył będzie na swoją obecną rodzinę, z jednoczesnym pokrzywdzeniem małoletniego syna J. W. . Nie ma też podstaw, by usprawiedliwiać zachowanie W. B. koniecznością spłacania kredytu frankowego. Jakkolwiek sytuacja materialna oskarżonego w okresie objętym zarzutem, wynikająca z obowiązku regulowania wysokich rat kredytu mogła być trudna, nie można jednak tracić z pola widzenia tego, iż rolą oskarżonego było, mając świadomość ciążenia na nim zobowiązania kredytowego i obowiązku alimentacyjnego, starać się kierować swoim życiem zawodowym, tak aby móc czynić zadość wszystkim ciążącym na nim zobowiązaniom. Posiadane przez niego kwalifikacje ( ślusarz – mechanik ), pozwalały pozytywnie spoglądać na perspektywę podjęcia przez niego nowego zatrudnienia po zakończeniu pracy w niemieckiej firmie. Tymczasem oskarżony nie wykazywał dążeń do podjęcia zatrudnienia, nie zarejestrował się jako osoba bezrobotna, co świadczy o tym, iż unikał ofert pracy z urzędu pracy i tym samym przymusowej spłaty obciążających go wierzytelności alimentacyjnych. Pomijając kwestie związane z sytuacją majątkowo – bytową , należy również podkreślić, iż sąd rejonowy ustalił także inne okoliczności świadczące o negatywnym nastawieniu oskarżonego do ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie pokrzywdzonego J. W. . W tym zakresie prawidłowo przyjęto, że nie tylko nie uiszczał on wymagalnych świadczeń alimentacyjnych ale również nie przekazywał na rzecz wymienionego syna żadnych świadczeń niepieniężnych, w tym chociażby prezentów. Ponadto, co wynika wprost z wiarygodnych zeznań matki pokrzywdzonego – A. W. oskarżony w okresie przypisanego mu czynu w wyroku sądu pierwszej instancji w żaden sposób nie uczestniczył w jego wychowaniu, nie spotykał się z nim, w ogóle nie utrzymywał z nim żadnego kontaktu. Niewątpliwie zaś gdyby posiadał pozytywny stosunek do konieczności łożenia na utrzymanie swojego dziecka, nawet przy braku możliwości dokonywania bieżących płatności z tytułu alimentów w wysokości określonej wyrokiem wydanym w postępowaniu cywilnym, podejmowałby inne zachowania (przekazywanie upominków, drobnych kwot pieniężnych czy też przejawianie zainteresowania wychowywaniem syna), co jednak jak ustalił sąd I instancji nie miało miejsca. Wniosek wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia przypisanego mu czynu, ewentualnie poprzez wymierzenie oskarżonemu kary ograniczenia wolności. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek o uniewinnienie oskarżonego jest niezasadny z przyczyn wskazanych powyżej. Zastosowana względem oskarżonego reakcja karna jest w pełni słuszna. Wymierzona kara 4 miesięcy bezwzględnego pozbawienia wolności nie nosi cech rażącej surowości. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim skazując uprzednio wymienionego wyrokiem z dnia 16 września 2019 roku sygn. akt VII K 142/19, za popełnienie czynu podobnego do tego, który był przedmiotem osądu w niniejszej sprawie, zdecydował o jego resocjalizacji w warunkach wolnościowych, jednak oskarżony tego nie uszanował. Zważywszy zatem, iż uprzednio orzeczona oskarżonemu kara wolnościowa okazała się być wysoce nieskuteczna, konieczne jest zastosowanie wobec niego wychowawczego oddziaływania w warunkach izolacji penitencjarnej, celem uświadomienia mu naganności jego postępowania, którego nie był w stanie do tej pory zrozumieć. Skoro wcześniej orzeczona kara pozbawienia wolności jako najsurowsza z katalogu kar zasadniczych nie osiągnęła swojego celu i nie wdrożyła go do przestrzegania porządku prawnego, to nie sposób zakładać aby mogła takie zadania spełnić proponowana przez skarżącego kara ograniczenia wolności 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Utrzymanie w mocy wszystkich rozstrzygnięć zawartych w wyroku. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Sąd rejonowy prawidłowo przeprowadził postępowanie w niniejszej sprawie, rozważył wszystkie okoliczności mające znaczenie przy wydaniu wyroku i wydał na ich podstawie słuszne rozstrzygnięcie. 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2 Zgodnie z regulacją art. 627 kpk , § 11 ust 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 r., z późn. zm.) sąd okręgowy zasądził od oskarżonego W. B. na rzecz oskarżycielki posiłkowej A. W. kwotę 840 złotych tytułem zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. 3 Mając na względzie wymierzenie oskarżonemu W. B. kary pozbawienia wolności o charakterze bezwzględnym, na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. oraz art. 17 ust.1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych ( tekst jednolity Dz. U. z 1983 roku Nr 49, poz. 223 z późniejszymi zmianami) sąd okręgowy zwolnił w/w od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, uznając że pokrycie tychże byłoby dla niego zbyt uciążliwe ze względu na ciążący na nim obowiązek alimentacyjny. 7. PODPIS 1.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja rozstrzygnięcie co do winy 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI