IV Ka 955/15

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2016-02-26
SAOSKarneprzestępstwa skarboweŚredniaokręgowy
prawo karne skarboweksięgi rachunkoweVATkontrola skarbowaapelacjaprawo do obronygrzywna

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok skazujący za nierzetelne prowadzenie ksiąg podatkowych i VAT, oddalając apelację obrońcy oskarżonego.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego P. Ś., który został skazany przez Sąd Rejonowy za nierzetelne prowadzenie księgi przychodów i rozchodów oraz rejestru VAT za 2008 rok. Obrońca zarzucał m.in. naruszenie prawa do obrony poprzez prowadzenie postępowania pod nieobecność oskarżonego oraz błędy w ustaleniach faktycznych dotyczące umyślności działania. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok.

Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 23 września 2015 r. (sygn. akt VI K 202/14), którym P. Ś. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 61 § 1 Kodeksu karnego skarbowego. Oskarżony nierzetelnie prowadził podatkową księgę przychodów i rozchodów za 2008 rok, nieprawidłowo ewidencjonując koszty uzyskania przychodów, oraz nierzetelnie prowadził rejestr dla celów podatku od towarów i usług za IV kwartał 2008 roku, zawyżając podatek VAT naliczony. Za oba czyny wymierzono kary grzywny, a następnie orzeczono karę łączną 30 stawek dziennych grzywny. Obrońca oskarżonego wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 173 kks (prowadzenie postępowania pod nieobecność oskarżonego) i naruszenie prawa do obrony, a także błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący umyślności działania. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie i ocenił dowody. Podkreślono, że mimo wielokrotnych prób, nie udało się przesłuchać oskarżonego, który przebywał za granicą, co uzasadniało zastosowanie trybu postępowania w stosunku do nieobecnych. Sąd odwoławczy stwierdził również, że dla bytu przestępstwa z art. 61 § 1 kks nie ma znaczenia, czy nierzetelna księga zawierała zapisy korzystne, czy niekorzystne dla prowadzącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli mimo wielokrotnych prób nie udało się zapewnić udziału oskarżonego w postępowaniu, a podjęto próby ustalenia jego miejsca pobytu i doprowadzenia.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że oskarżony swoim postępowaniem (przebywanie za granicą, brak kontaktu) sam pozbawił się możliwości obrony swoich racji. Podkreślono, że sądy i organy podjęły wszelkie możliwe czynności w celu zapewnienia jego udziału.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
P. Ś.osoba_fizycznaoskarżony
E. Z. z Urzędu Skarbowego w K.instytucjainna
adw. W. S.inneobrońca z urzędu

Przepisy (19)

Główne

k.k.s. art. 61 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy nierzetelnego prowadzenia księgi lub rejestru, co jest podstawą skazania.

k.k.s. art. 53 § § 22

Kodeks karny skarbowy

Definicja księgi nierzetelnej.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy obowiązku rzetelnego prowadzenia księgi przychodów i rozchodów.

u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy obowiązku prawidłowego dokumentowania kosztów uzyskania przychodów.

Ord.pod. art. 193 § § 2

Ustawa Ordynacja podatkowa

Dotyczy obowiązku rzetelnego prowadzenia ksiąg podatkowych.

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów art. 11 § § 11

Dotyczy sposobu prowadzenia księgi.

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów art. 17 § § 17

Dotyczy sposobu prowadzenia księgi.

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku przeprowadzania dowodów z urzędu.

k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 2 i § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasad oceny dowodów.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zakresu materiału dowodowego podlegającego ocenie.

k.k.s. art. 173 § § 1 i § 2

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy prowadzenia postępowania pod nieobecność oskarżonego.

k.k.s. art. 175 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy prowadzenia postępowania pod nieobecność oskarżonego.

k.k.s. art. 113 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy stosowania przepisów k.p.k.

k.k.s. art. 39 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy kary łącznej.

k.k. art. 85

Kodeks karny

Dotyczy kary łącznej.

k.k.s. art. 86 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy kary łącznej.

k.k.s. art. 20 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy kary łącznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie i ocenił dowody. Oskarżony swoim postępowaniem pozbawił się możliwości obrony. Nierzetelność księgi jest wystarczająca do przypisania odpowiedzialności z art. 61 § 1 kks, niezależnie od kierunku zapisów.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa do obrony poprzez prowadzenie postępowania pod nieobecność oskarżonego. Brak dowodów na umyślność działania oskarżonego. Niewyjaśnienie podstawy prawnej wyroku w zakresie umyślności. Błędna ocena dowodów przez Sąd I instancji.

Godne uwagi sformułowania

to jest za winnego popełnienia czynu z art. 61 § 1 kks księga nierzetelna to prowadzona niezgodnie ze stanem faktycznym to oskarżony swoim postępowaniem pozbawił się faktycznie ewentualnej obrony swoich racji.

Skład orzekający

Mariusz Górski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nierzetelnego prowadzenia ksiąg podatkowych i VAT, a także kwestii prawa do obrony w przypadku nieobecności oskarżonego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej; orzeczenie Sądu Okręgowego nie jest przełomowe, ale potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w zakresie definicji nierzetelności księgi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu nierzetelnego prowadzenia ksiąg podatkowych, a także ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem do obrony w przypadku nieobecności oskarżonego.

Nierzetelne księgi i nieobecność oskarżonego – jak sąd ocenił prawo do obrony?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Ka 955/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2016 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Mariusz Górski Protokolant: Marta Synowiec przy udziale E. Z. z Urzędu Skarbowego w K. po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2016 r. sprawy P. Ś. syna M. i H. z domu M. (...) r. w D. Z. z art. 61 § 1 Kodeksu karnego skarbowego ( Dz.U. z 2013 r., poz. 186 z późn.zm.). na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 23 września 2015 r. sygnatura akt VI K 202/14 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. W. S. z Kancelarii Adwokackiej w K. 619,92 złotych tytułem kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym; III. zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym zaliczając wydatki za to postępowanie na rachunek Skarbu Państwa. Sygn. akt IV Ka 955/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem P. Ś. uznany został za winnego, że: I. prowadząc w 2008 r., działalność gospodarczą (...) z s. w P. nierzetelnie prowadził podatkową księgę przychodów i rozchodów za 2008r. ponieważ nieprawidłowo ewidencjonował koszty uzyskania przychodów, tj. niezgodnie z rzeczywistym stanem zdarzeń gospodarczych, co stwierdzono w wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego a następnie podatkowego, czym naruszył przepis art. 22 ust. 1, art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 199lr. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14 poz, 176 z późn. zm.) , art. 193 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacji podatkowej (tj. Dz. U. z 2012r. poz. 749 z późn. zm.) oraz § 11 i § 17 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. z 2003r. Nr 152 poz. 1475 z późn, zm.); to jest za winnego popełnienia czynu z art. 61 § 1 kks i za to, na mocy powołanego przepisu wymierzono oskarżonemu karę 20 stawek dziennych grzywny po ustaleniu wysokości jednej stawki na 60 złotych. Tymże wyrokiem P. Ś. uznany został za winnego, że: II. prowadząc w 2008r. działalność gospodarczą (...) z s. w P. nierzetelnie prowadził rejestr dla celów podatku od towarów i usług za IV kwartał 2008r., ponieważ jak stwierdzono w wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego, a następnie podatkowego zapisy w nim dokonane nie odzwierciedlały rzeczywistego stanu zdarzeń gospodarczych w przedmiotowym okresie w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej gdyż zawyżono podatek VAT naliczony, czym naruszył przepis art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004r. Nr 54 poz. 535 z późn. zm.) oraz art. 193 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U, z 2012r. poz. 749 z późn. zm.); to jest za winnego popełnienia czynu z art. 61 § 1 kks i za to, w oparciu o powołany wyżej przepis wymierzono oskarżonemu karę 20 stawek dziennych grzywny po określeniu wysokości jednej stawki za 60 złotych. Zgodnie z art. 39 § 1 kks oraz art. 85 kk i art. 86 § 2 kks w zw. z art. 20 § 2 kks wymierzono P. Ś. karę łączną 30 stawek dziennych grzywny określając wysokość jednej stawki na 60 złotych. Wyrok powyższy zaskrzył obrońca oskarżonego zarzucając orzeczeniu: 1. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a to: a. art. 173 § 1 i § 2 kks w zw. z art. 175 § 1 kks poprzez bezzasadne prowadzenie; postępowania pod nieobecność oskarżonego, podczas gdy występowały przesłanki negatywne dla stosowania tego trybu w postaci: -ustalenia w toku postępowania miejsca pobytu oskarżonego w Polsce, - oraz wątpliwości co do winy oskarżonego w zakresie umyślności działania, co doprowadziło do wyrokowania bez uzyskania wyjaśnień samego oskarżonego i stanowiło naruszenie zasady prawa do obrony; b. art 167 kpk w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 10 stycznia 2003 r, o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego , ustawy -Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego, ustawy o świadku koronnym oraz ustawy o ochronie informacji niejawnych (Dz.U.2003.17.155) w zw. z art. 113 § 1 kks , poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodów mogących wykazać, czy oskarżony działał umyślnie czy też nieumyślnie, c. art. 424 § 1 pkt 2 i § 2 kpk poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej wyroku w zakresie uznania umyślności działalności oskarżonego, d. art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk poprzez błędną ocenę dowodów wyrażającą się w uznaniu, że wykazanie w toku czynności kontrolnych nierzetelnego prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów i rejestru do podatku VAT bez zgromadzenia dowodów świadczących o umyślności działania oskarżonego pozwala na przypisanie mu odpowiedzialności za zarzucane oskarżonemu czyny, podczas gdy dokumentacja z kontroli skarbowej nie pozwalała na taki wniosek, 2. błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść tego orzeczenia polegający na niedokonaniu ustaleń co do zamiaru, z jakim działał oskarżony P. Ś. . Tym samym apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy w Kłodzku.\ Sąd Okręgowy zważył: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd I instancji po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dokonał jedynie trafnej oceny dowodów, a stanowisko swe przekonująco uzasadnił. W tej sytuacji, skoro Sąd Okręgowy zgadza się z tezami Sądu Rejonowego – zbędną jest ponowna analiza dowodów, gdyż byłoby to jedynie powtarzaniem trafnych, podniesionych wcześniej argumentów. Tym samym, odnosząc się wyłącznie do szczegółowych zarzutów apelacji należy stwierdzić, że nie może zostać uznany za trafny zarzut przeprowadzenia postępowania pod nieobecność oskarżonego w sytuacji, gdy tak w postępowaniu przygotowawczym jak i sądowym, mimo wielokrotnych prób zapewnienia udziału P. Ś. w tych postępowaniach nie udało się choćby jednokrotne przesłuchanie sprawcy. Analizując w tym kontekście w pierwszej kolejności działania Urzędu Skarbowego w K. należy stwierdzić, że wielokrotnie wyzwano P. Ś. do stawiennictwa w charakterze podejrzanego, zwracano się do Prokuratora Rejonowego w Kłodzku o zatrzymanie i doprowadzenie sprawcy na przesłuchanie, takie postanowienie prokurator wydał, kontaktowano się z matką P. Ś. . W efekcie wszystkie te czynności okazały się bezskuteczne i dopiero wówczas zastosowano postępowanie w stosunku do nieobecnych. Sytuacja nie uległa zmianie w postępowaniu jurysdykcyjnym podczas, którego kilkakrotnie odraczano rozprawy, zdecydowano o zatrzymaniu i doprowadzeniu oskarżonego do Sądu i jedyne co zdołano osiągnąć to uzyskanie informacji, że P. Ś. przebywa za granicą. Jedynie na marginesie wypada zauważyć, że nie zdołano zapewnić także stawiennictwa oskarżonego na rozprawie odwoławczej. Reasumując należy zadać retoryczne pytanie – jakie jeszcze czynności miał podjąć Urząd Skarbowy w K. , czy też sądy by nie stosować trybu postępowania w stosunku do nieobecnych?. Oczywistym jest, że konsekwencją zastosowania wskazanego wyżej trybu było nieprzesłuchanie P. Ś. w którejkolwiek z faz postępowania, a zatem niemożliwe było ustalenie „jakie były motywy jego postępowania, czy też jak interpretował przepisy prawa podatkowego”. Tak więc to oskarżony swoim postępowaniem pozbawił się faktycznie ewentualnej obrony swoich racji. Nie sposób także zgodzić się, ze skarżącym, iż przeciwko zasadności rozstrzygnięcia Sądu I instancji przemawia m.in. to, że P. Ś. nie tylko zawyżał, lecz także i zaniżał koszty uzyskania przychodów. Dla podważenia koncepcji prezentowanej przez obrońcę wystarczające jest odwołanie się do art. 53 § 22 kks , z którego treści wynika wprost, że księga nierzetelna to prowadzona niezgodnie ze stanem faktycznym, a zatem dla bytu art. 61 § 1 kks większego znaczenia nie ma czy w takiej księdze umieszczano zapisy korzystne, czy też niekorzystne dla prowadzącego księgę. Z uwagi na powyższe – zdecydowano jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI