IV KA 954/25Uchylenie odmowy ulgi podatkowej blad interpretacji
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając sprawę z apelacji obrońcy oskarżonego oraz apelacji oskarżycielek posiłkowych, dokonał kilku istotnych zmian w zaskarżonym wyroku Sądu Rejonowego. Przede wszystkim, na podstawie art. 105 § 1 i 2 kpk, sprostowano oczywistą omyłkę pisarską w opisie czynu przypisanego oskarżonemu, korygując kwotę wierzytelności z 471.000 zł na 417.000 zł. Następnie, stosując art. 4 § 1 kk, zmieniono wyrok w punkcie 3, przyjmując, że podstawę rozstrzygnięć stanowi ustawa karna w brzmieniu obowiązującym w dacie czynu, co było względniejsze dla sprawcy ze względu na brak obowiązywania przepisu art. 57b kk w dacie popełnienia czynu. W pozostałym zakresie wyrok Sądu Rejonowego został utrzymany w mocy, co oznaczało odrzucenie większości zarzutów apelacyjnych dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych, obrazy prawa materialnego i procesowego. Sąd Okręgowy uznał, że oskarżony celowo uchylał się od obowiązku alimentacyjnego i podejmował działania mające na celu udaremnienie wykonania orzeczeń sądowych, jednakże nie doprowadził do narażenia córek na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, co wykluczyło zastosowanie kwalifikowanego typu przestępstwa niealimentacji (art. 209 § 1a kk). Na koniec, z uwagi na sytuację materialną oskarżonego jako dłużnika alimentacyjnego oraz małoletniość jednej z oskarżycielek posiłkowych, zwolniono strony z obowiązku zwrotu kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących udaremniania lub uszczuplania zaspokojenia wierzycieli (art. 300 kk), kwalifikowanego typu niealimentacji (art. 209 § 1a kk), możliwości orzekania zadośćuczynienia za krzywdę w sprawach karnych oraz zasad wymiaru kar w sprawach o niealimentację i oszustwo.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z sytuacją majątkową oskarżonego i jego relacjami rodzinnymi. Interpretacja art. 209 § 1a kk jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sprzedaż udziałów w spółkach i cesja wierzytelności przez dłużnika alimentacyjnego, który nie wywiązuje się z obowiązku, stanowi przestępstwo udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzycieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli działania te prowadzą do uszczuplenia zaspokojenia wierzycieli i są podejmowane z zamiarem udaremnienia wykonania orzeczenia sądowego, nawet jeśli egzekucja dopiero grozi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyzbycie się udziałów w spółkach i cesja wierzytelności, nawet jeśli nie doprowadziły do całkowitego udaremnienia egzekucji, stanowiły uszczuplenie zaspokojenia wierzycieli (córek oskarżonego) i były podejmowane z zamiarem udaremnienia wykonania orzeczenia o alimenty. Wartość wierzytelności była realna, co potwierdzało zamiar sprawcy.
Czy uporczywe uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego, które nie prowadzi do niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych dzieci, wyczerpuje znamiona kwalifikowanego typu przestępstwa niealimentacji (art. 209 § 1a kk)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli podstawowe potrzeby życiowe dzieci są nadal zaspokajane, nawet jeśli nie w pełnym zakresie lub przy udziale innych osób, nie można przypisać sprawcy przestępstwa z art. 209 § 1a kk.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo niepełnego uiszczania alimentów przez oskarżonego, jego córki nadal miały zaspokajane podstawowe potrzeby życiowe, a nawet potrzeby wyższego rzędu (prywatna edukacja, zajęcia dodatkowe). Brak możliwości zaspokojenia tych wyższych potrzeb nie stanowił narażenia na niemożność zaspokojenia potrzeb podstawowych, co wykluczyło zastosowanie art. 209 § 1a kk.
Czy w sprawie o przestępstwo niealimentacji możliwe jest orzeczenie zadośćuczynienia za krzywdę na rzecz pokrzywdzonych na podstawie art. 46 § 1 kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ przestępstwo niealimentacji nie mieści się w katalogu deliktów wskazanych w art. 445 i 448 kc, które są podstawą do zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy wyjaśnił, że zadośćuczynienie za krzywdę na podstawie art. 46 § 1 kk może być orzeczone tylko w przypadkach przewidzianych przez prawo cywilne (art. 445 i 448 kc), które dotyczą uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia lub naruszenia dóbr osobistych. Przestępstwo niealimentacji nie kwalifikuje się do tych kategorii.
Czy kara ograniczenia wolności orzeczona za przestępstwo niealimentacji i oszustwa jest rażąco niewspółmierna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczone kary jednostkowe i kara łączna są współmierne do winy i społecznej szkodliwości czynów, uwzględniając okoliczności łagodzące i prymat kar wolnościowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kary ograniczenia wolności były zgodne z ustawowymi zagrożeniami, uwzględniały fakt, że oskarżony nie uchylał się całkowicie od alimentów, był osobą niekaraną, a także fakt, że nie doszło do udaremnienia egzekucji, a jedynie jej uszczuplenia. Kara łączna została wymierzona z uwzględnieniem zasady aperacji.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. (...) R. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| N. (...) R. | osoba_fizyczna | oskarżycielka posiłkowa |
| L. (...) R. | osoba_fizyczna | oskarżycielka posiłkowa (małoletnia) |
| R. K. | osoba_fizyczna | przedstawicielka ustawowa małoletniej oskarżycielki posiłkowej |
| Prokuratura Rejonowa Poznań – Grunwald w Poznaniu | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (17)
Główne
k.p.k. art. 105 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w orzeczeniu.
kk art. 4 § § 1
Kodeks karny
Stosowanie ustawy względniejszej dla sprawcy, jeśli w czasie orzekania obowiązuje inna ustawa niż w czasie popełnienia przestępstwa.
kk art. 209 § § 1a
Kodeks karny
Kwalifikowany typ przestępstwa niealimentacji - narażenie na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.
kk art. 209 § § 1
Kodeks karny
Podstawowy typ przestępstwa niealimentacji.
kk art. 300 § § 2
Kodeks karny
Przestępstwo udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela.
kk art. 12 § § 1
Kodeks karny
Czyn ciągły.
kk art. 46 § § 1
Kodeks karny
Możliwość orzeczenia zadośćuczynienia za krzywdę w postępowaniu karnym.
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do zwolnienia od kosztów sądowych.
Pomocnicze
k.p.k. art. 415 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 413 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
kc art. 445
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę w prawie cywilnym (uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia, pozbawienie wolności, czyny nierządne).
kc art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę w prawie cywilnym (naruszenie dóbr osobistych).
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
Odpowiednie stosowanie przepisów o kosztach za postępowanie przed sądem I instancji do postępowania odwoławczego.
kk art. 37a
Kodeks karny
Możliwość orzeczenia kary grzywny lub ograniczenia wolności zamiast kary pozbawienia wolności.
kk art. 53 § § 1 i 2
Kodeks karny
Dyrektywy wymiaru kary.
kk art. 85a
Kodeks karny
Dyrektywy wymiaru kary łącznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w opisie czynu. • Zastosowanie ustawy karnej w brzmieniu względniejszym dla sprawcy (art. 4 § 1 kk). • Brak spełnienia znamion kwalifikowanego typu przestępstwa niealimentacji (art. 209 § 1a kk). • Brak możliwości orzeczenia zadośćuczynienia za krzywdę w sprawie o niealimentację. • Współmierność orzeczonych kar ograniczenia wolności. • Zwolnienie z kosztów postępowania odwoławczego ze względu na sytuację materialną stron i interes pokrzywdzonych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty obrońcy o obrazę przepisów postępowania (oddalenie wniosku dowodowego). • Zarzuty obrońcy o błąd w ustaleniach faktycznych (celowe uchylanie się od alimentów, udaremnianie wykonania orzeczeń). • Zarzuty oskarżycielek posiłkowych o obrazę prawa materialnego (art. 209 § 1a kk). • Zarzuty oskarżycielek posiłkowych o brak rozstrzygnięcia w przedmiocie zadośćuczynienia. • Zarzuty oskarżycielek posiłkowych o rażącą niewspółmierność orzeczonych kar.
Godne uwagi sformułowania
prostuje oczywistą omyłkę pisarską • stosując art. 4 § 1 kk przyjmuje, że podstawę rozstrzygnięć stanowi ustawa karna w brzmieniu obowiązującym w dacie czynu • zwalnia oskarżonego oraz oskarżycielki posiłkowe z obowiązku zwrotu Skarbowi Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze • nie stwierdził by organ I instancji dopuścił się obrazy przepisów postępowania • nie miał możliwości wywiązania się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego z uwagi na okoliczności zewnętrzne • celowo wyzbył się udziałów w spółkach przed wydaniem wyroku w sprawie o alimenty, by w ten sposób uniemożliwić egzekucję alimentów z tych udziałów • nie jest wymagane, aby w czasie przestępnego działania istniało już orzeczenie, którego wykonanie sprawca chce udaremnić • nie można negować tego, że po rozstaniu R. K. i L. (...) R. stopa życia ich córek nieco spadła, jednak na pewno nie w takim stopniu by interpretować brak pełnej alimentacji ze strony ojca jako narażenie dzieci na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych • przestępstwo niealimentacji nie mieści się w kategorii deliktów, wskazanych w powyższych dwóch przepisach, a zatem zasądzenie nawiązki z tytułu zadośćuczynienia za krzywdę nie jest prawnie dopuszczalne w tego rodzaju sprawach • kara łączna 1 roku i 2 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie
Skład orzekający
Hanna Bartkowiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących udaremniania lub uszczuplania zaspokojenia wierzycieli (art. 300 kk), kwalifikowanego typu niealimentacji (art. 209 § 1a kk), możliwości orzekania zadośćuczynienia za krzywdę w sprawach karnych oraz zasad wymiaru kar w sprawach o niealimentację i oszustwo."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z sytuacją majątkową oskarżonego i jego relacjami rodzinnymi. Interpretacja art. 209 § 1a kk jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu niealimentacji i oszustw majątkowych, a także pokazuje, jak sądy interpretują granice odpowiedzialności karnej w kontekście sytuacji rodzinnej i majątkowej dłużnika. Szczególnie interesujące jest rozróżnienie między podstawowymi a wyższymi potrzebami życiowymi dzieci.
“Czy sprzedaż majątku, by uniknąć alimentów, zawsze prowadzi do więzienia? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.