IV KA 911/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Świdnicy, rozpoznając apelację prokuratora, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Kłodzku dotyczący sprawy R. A. oskarżonego z art. 207 § 1 k.k. (znęcanie). Główną podstawą uchylenia wyroku było stwierdzenie rażącego naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 182 § 1 k.p.k. Sąd odwoławczy wskazał, że Sąd Rejonowy odczytał zeznania najbliższych członków rodziny oskarżonego (żony, córki, szwagra), którzy mieli prawo do odmowy składania zeznań, nie uzyskując od nich uprzednio oświadczenia, czy z tego prawa zamierzają skorzystać. Zgodnie z art. 186 § 1 k.p.k., niedopuszczalne jest przyjęcie do materiału dowodowego zeznań złożonych przed skorzystaniem z prawa do odmowy. Sąd Okręgowy uznał, że naruszenie to miało realny wpływ na treść wyroku i stanowiło rażącą niesprawiedliwość, uniemożliwiając prawidłowe ustalenie odpowiedzialności karnej oskarżonego. W związku z tym, wyrok został uchylony na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd Okręgowy zalecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy uzyskał od świadków oświadczenia o skorzystaniu z prawa do odmowy zeznań, przeprowadził dowody i na ich podstawie dokonał ustaleń faktycznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie przepisów postępowania dotyczących przesłuchiwania świadków najbliższych oskarżonemu, obowiązki sądu odwoławczego w przypadku rażącej niesprawiedliwości orzeczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z odczytywaniem zeznań świadków najbliższych oskarżonemu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odczytanie zeznań świadków najbliższych oskarżonemu, którzy mieli prawo do odmowy zeznań, bez uprzedniego uzyskania od nich oświadczenia o skorzystaniu z tego prawa, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi to rażące naruszenie przepisów postępowania (art. 182 § 1 k.p.k. w zw. z art. 186 § 1 k.p.k.), które miało wpływ na treść orzeczenia i prowadzi do rażącej niesprawiedliwości.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że Sąd Rejonowy naruszył prawo oskarżonego do rzetelnego procesu poprzez odczytanie zeznań najbliższych świadków bez sprawdzenia, czy skorzystali oni z prawa do odmowy zeznań. Uchybienie to było na tyle istotne, że uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i uzasadniało uchylenie wyroku.
Czy w przypadku rażącego naruszenia przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, które miało wpływ na treść orzeczenia, sąd odwoławczy powinien uchylić zaskarżony wyrok, nawet jeśli apelacja dotyczyła innych kwestii (np. kwalifikacji prawnej, kary)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy jest zobowiązany orzec poza zakresem zaskarżenia i podniesionych zarzutów, gdy zaistniało uchybienie rangi względnej przyczyny odwoławczej, które przybrało formę skrajnie wadliwą, niedającą się zaakceptować.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy powołał się na art. 440 k.p.k., wskazując, że w przypadku rażącej niesprawiedliwości orzeczenia wynikającej z uchybień procesowych, sąd odwoławczy ma obowiązek interweniować, nawet jeśli nie zostało to podniesione w apelacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. A. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokuratura Okręgowa | organ_państwowy | prokurator |
| Prokuratura Rejonowa w Strzelinie | organ_państwowy | podmiot wnoszący apelację |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 207 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy czynu oskarżonego.
k.p.k. art. 182 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Świadkowie najbliżsi oskarżonemu mają prawo do odmowy zeznań.
k.p.k. art. 186 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Niedopuszczalne jest przyjęcie zeznań złożonych przed skorzystaniem z prawa do odmowy zeznań.
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa prawna uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy może orzec poza granicami zaskarżenia i podniesionych zarzutów, gdy utrzymanie wyroku w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe.
k.k. art. 70 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy zawieszenia wykonania kary.
k.k. art. 70 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy okresu zawieszenia kary.
k.k. art. 73 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy dozoru kuratora w okresie próby.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie przepisów postępowania przez Sąd I instancji (art. 182 § 1 k.p.k. w zw. z art. 186 § 1 k.p.k.) poprzez odczytanie zeznań świadków najbliższych oskarżonemu bez uzyskania od nich oświadczenia o skorzystaniu z prawa do odmowy zeznań. • Uchybienie to miało realny wpływ na treść wyroku i prowadziło do rażącej niesprawiedliwości.
Odrzucone argumenty
Zarzuty prokuratora dotyczące obrazy prawa materialnego (art. 70 § 2 k.k., art. 73 § 2 k.k.) i rażącej niewspółmierności kary, które nie zostały rozstrzygnięte z uwagi na konieczność uchylenia wyroku.
Godne uwagi sformułowania
uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania • nie można bowiem nie dostrzec, że zaskarżony wyrok wydany został z naruszeniem art. 440 k.p.k. wynikającym z rażącej obrazy przepisów postępowania - art. 182§1 k.p.k. • Ta "rażąca niesprawiedliwość" w rozumieniu art. 440 k.p.k. musi być nie tylko "oczywistą" - a więc "widoczną na pierwszy rzut oka", "niewątpliwą" - ale też ma wyrażać poważny "ciężar gatunkowy" uchybienia • nie sposób kategorycznie ustalić, iż ani ona, ani też nikt z pozostałych osób, którym prawo do odmowy złożenia zeznań przysługiwało, z uprawnienia tego nie zamierzali skorzystać. • Sąd ten nie tylko naruszył zasadę bezpośredniości, ale przede wszystkim prawo oskarżonego do rzetelnego procesu
Skład orzekający
Agnieszka Połyniak
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania dotyczących przesłuchiwania świadków najbliższych oskarżonemu, obowiązki sądu odwoławczego w przypadku rażącej niesprawiedliwości orzeczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z odczytywaniem zeznań świadków najbliższych oskarżonemu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje kluczowe znaczenie przestrzegania procedur prawnych dla zapewnienia rzetelnego procesu, nawet w sprawach o mniejszej wadze społecznej. Podkreśla prawa świadków i oskarżonych.
“Błąd proceduralny uchylił wyrok: dlaczego sąd odczytał zeznania rodziny oskarżonego?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.