IV KA 90/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w sprawie kary łącznej, uznając apelację obrońcy skazanego za niezasadną.
Sąd Apelacyjny rozpatrzył apelację obrońcy skazanego M. S. dotyczącą kary łącznej wymierzonej przez Sąd Rejonowy w Radomsku. Obrońca zarzucił rażącą niewspółmierność kary i wniósł o jej obniżenie. Sąd odwoławczy uznał jednak, że Sąd Rejonowy prawidłowo uwzględnił wszystkie dyrektywy wymiaru kary łącznej, a argumentacja apelacji była wybiórcza i nie uwzględniała w pełni okoliczności popełnienia przestępstw oraz postawy skazanego.
Sąd Apelacyjny w Radomsku rozpoznał apelację obrońcy skazanego M. S. od wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 13 listopada 2019 r. w sprawie II K 509/19, w której zaskarżono karę łączną w wysokości 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Głównym zarzutem apelacji była rażąca niewspółmierność kary, przy czym apelujący wniósł o jej obniżenie do 10 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd odwoławczy uznał zarzut za niezasadny. W uzasadnieniu wskazano, że Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował dyrektywy wymiaru kary łącznej, uwzględniając zarówno okoliczności obciążające, jak i łagodzące. Sąd odwoławczy podkreślił, że instytucja kary łącznej ma na celu racjonalizację procesu karania, a nie automatyczne polepszanie sytuacji skazanego. Argumentacja apelacji dotycząca bliskości czasowej i przedmiotowej przestępstw niealimentacji została uznana za wybiórczą, zwłaszcza w kontekście długich odstępów czasu między niektórymi czynami. Sąd odwoławczy odniósł się również do opinii z zakładu karnego, uznając ją za niekorzystną dla skazanego ze względu na jego krytyczny stosunek do popełnionych przestępstw i brak zainteresowania programami resocjalizacyjnymi. Podkreślono, że cele zapobiegawcze i wychowawcze kary łącznej przemawiały za utrzymaniem orzeczonej kary, biorąc pod uwagę bogatą przeszłość kryminalną skazanego i potrzebę kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Na podstawie art. 624 § 1 kpk, skazany został zwolniony od kosztów postępowania odwoławczego z uwagi na jego trudną sytuację materialną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, kara łączna nie jest rażąco niewspółmiernie surowa.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował dyrektywy wymiaru kary łącznej, uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy. Argumentacja apelacji dotycząca bliskości czasowej i przedmiotowej przestępstw została uznana za wybiórczą, a opinia z zakładu karnego nie była pozytywna dla skazanego. Cele zapobiegawcze i wychowawcze kary przemawiały za jej utrzymaniem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
Strona wygrywająca
Prokurator / Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 438 § pkt 4
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do zarzutu rażącej niewspółmierności kary.
Pomocnicze
k.k. art. 209 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący przestępstwa niealimentacji.
k.k. art. 157 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący spowodowania uszczerbku na zdrowiu.
k.k. art. 64 § § 2
Kodeks karny
Okoliczność obciążająca (recydywa).
k.k. art. 85a
Kodeks karny
Dyrektywy wymiaru kary łącznej.
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do zwolnienia od kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowe zastosowanie dyrektyw wymiaru kary łącznej przez sąd pierwszej instancji. Wybiórcza analiza okoliczności przez apelującego. Negatywna ocena postawy skazanego w opinii z zakładu karnego. Cele zapobiegawcze i wychowawcze kary łącznej. Potrzeba kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
Odrzucone argumenty
Rażąca niewspółmierność kary łącznej. Niewystarczające uwzględnienie pozytywnej opinii z zakładu karnego. Bliskość pomiędzy przestępstwami niealimentacji jako podstawa do obniżenia kary. Bliskość czasowa pomiędzy niektórymi przestępstwami.
Godne uwagi sformułowania
Wyrok łączny jest instytucją racjonalizującą proces karania, ale nie można jej rozumieć, jako niosącą automatyczny nakaz polepszania sytuacji osoby skazanej. Autor apelacji, jak wynika z treści środka odwoławczego, zna doskonale dyrektywy szczególne wymiaru kary łącznej, jednakże zestawienie ich z okolicznościami skazań M. S. , które objęto karą łączną, ma w jego wykonaniu charakter ewidentnie wybiórczy. Skazany do popełnionych przestępstw ujawnia względnie krytyczny stosunek i nie jest zainteresowany udziałem w programach resocjalizacyjnych. Sprawca, który w trakcie odbycia kary zrozumiał swoje błędy, krytycznie ocenia popełnione przestępstwa nie wymaga dłuższego oddziaływania resocjalizacyjnego, a ten który myśli inaczej i nie chce się resocjalizować, nie może liczyć na pobłażanie. Nie mogło być za obniżeniem kary wobec skazanego wiążącym argumentem, iż o taki wymiar kary wnosił prokurator, skoro jego stanowisko dla sądu nie jest w żaden sposób wiążące, stanowiąc jedynie propozycję jednej ze stron procesu co do sposoby jego zakończenia.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja dyrektyw wymiaru kary łącznej, ocena opinii z zakładu karnego w kontekście resocjalizacji, znaczenie bliskości czasowej i przedmiotowej przestępstw przy wymiarze kary łącznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skazanego z wieloma wyrokami, w tym za niealimentację i inne przestępstwa, z negatywną opinią penitencjarną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii wymiaru kary łącznej i jej wpływu na sytuację skazanego, a także analizy opinii z zakładu karnego. Jest to interesujące dla prawników karnistów.
“Kara łączna: kiedy sąd nie obniży wyroku mimo apelacji obrońcy?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyUZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 90/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku z 13 listopada 2019 r. w sprawie II K 509/19 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1. Ustalenie faktów 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Rażącej niewspółmierności kary łącznej 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności w przypadku, gdy nawet, zgodnie z wnioskiem prokuratora, wnioskowana kara winna być wymierzona w rozmiarze 10 miesięcy pozbawienia wolności. W dalszej części apelacji zarzucono, iż sąd rejonowy nie uwzględnił w dostatecznym stopniu pozytywnej dla skazanego opinii z zakładu karnego, bliskości pomiędzy przestępstwami niealimentacji, które godziły w to samo dobro i krzywdziły tego samego pokrzywdzonego oraz bliskości czasowej pomiędzy występkiem nie alimentacji, a spowodowaniem uszczerbku na zdrowiu. Zdaniem apelującego nie powinno ujemnie wpływać na wymiar kary łącznej dopuszczenie się wielu przestępstw, a winny być branej pod uwagę, tylko te skazania, które objęto węzłem kary łącznej. W następstwie Sąd Rejonowy wymierzył karę zbyt surową, a powinien stosując zasadę asperacji karę wypośrodkować, wymierzając jako karę łączną 9 miesięcy pozbawienia wolności. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Skarżący nie ma racji, ponieważ sąd rejonowy prawidłowo uwzględnił wszystkie dyrektywy wymiaru kary łącznej, zestawił je z okolicznościami wpływającymi na jej wymiar, każdej z nich przydał odpowiednią wagę i w efekcie wymierzył karę, która nie może być uznana za rażąco niewspółmiernie surową. Wyrok łączny jest instytucją racjonalizującą proces karania, ale nie można jej rozumieć, jako niosącą automatyczny nakaz polepszania sytuacji osoby skazanej (por. postanowienie SN z 22 września 2016 r., III KK 140/16, LEX nr 2142559, wyrok SA w Szczecinie z 10 grudnia 2018 r. w sprawie II Aka 215/18, LEX 2668207). Autor apelacji, jak wynika z treści środka odwoławczego, zna doskonale dyrektywy szczególne wymiaru kary łącznej, jednakże zestawienie ich z okolicznościami skazań M. S. , które objęto karą łączną, ma w jego wykonaniu charakter ewidentnie wybiórczy. Apelujący słusznie wskazuje, iż czyny objęte wyrokami 5 i 7 wyczerpujące dyspozycję art. 209 § 1 kk łączy przedmiot zamachu i osoby pokrzywdzone, co powinno kierować wskaźnik kary łącznej ku absorpcji (asperacji zbliżonej do absorpcji). Okoliczność ta nie umknęła sądowi rejonowemu, który biorąc ją pod uwagę „ujął” z sumy kar jednostkowych trzy miesiące, na czym skazany odczuwalnie skorzystał. Jednak na tym związek miedzy występkami się łączy. Apelacja, choć mówi o uwzględnieniu bliskości czasowej, pomija, że czyn objęty wyrokiem 5 został popełniony w kwietniu 2013 r., czyn objęty wyrokiem 7 " dopiero" w lutym 2018 r. a wyrokiem 8 - w czerwcu 2017 r. Odstęp między pierwszym chronologicznie przestępstwem (wyrok 5) a drugim (wyrok 8) wyniósł 4 lata i 2 miesiące, pomiędzy pierwszym a trzecim (wyrok 7) aż 4 lata i 10 miesięcy, pomiędzy drugim, a trzecim 8 miesięcy. W dwóch pierwszych sytuacjach odstęp ten jest więc po prostu duży, zacierając praktycznie związek między czynami, mimo zbieżności kwalifikacyjnej. Jest to sytuacja odmienna od tej kiedy sprawca popełnia wiele czynów w krótkich odstępach czasu, zostają one w różnych okresach wykryte i odrębnie osądzone. W tym przypadku indywidualny charakter czynów jest zatarty, powinny być osądzone w jednym postępowaniu, podsumowane jedną karą łączną. Łącząc kary wymierzone w takiej sytuacji należałoby zbliżyć się do absorpcji. Jednak taki stan faktyczny w przypadku M. S. nie występuje. Apelacja milczy też, że jakiegokolwiek związku podmiotowego, merytorycznego, kwalifikacyjnego pomiędzy skazaniem za czyn z art. 157 § 1 kk w zw z art. 64 § 2 kk a pozostałymi skazaniami z art. 209 § 1 kk próżno szukać, po prostu takowy nie istnieje. To że czyny te dzieli stosunkowo krótki odstęp czasu wobec braku powiazania między nimi, nie może mieć decydującego wpływu na wymiar kary łącznej. Nie można się zgodzić z apelującym, który twierdzi, że sąd nie uwzględnił dostatecznie na korzyść skazanego wymowy opinii z jednostki penitencjarnej, która jest - jego zdaniem - pozytywna. Apelacja nie podaje argumentów za przyjęciem takiej oceny. Rozmija się z kluczowym wnioskiem oceny wystawionej skazanemu, będącej podsumowaniem jego zachowania w zakładzie karnym. Chodzi o to, że jak napisał sporządzający opinię, skazany do popełnionych przestępstw ujawnia względnie krytyczny stosunek i nie jest zainteresowany udziałem w programach resocjalizacyjnych. pozostałe zapisy w opinii świadczą jedynie o dobrym przystosowaniu się skazanego do egzystencji w warunkach więziennych. Jest to postawa daleka od oczekiwanej od osoby odbywającej karę pozbawienia wolności w kontekście jej celów z art. 67 § 1 kkw . Skoro skazany jest wobec swojej przestępczej przeszłości umiarkowanie krytyczny, to znaczy że wcześniej zapadłe wyroki i odbyte kary, nie odniosły wobec niego wystarczającego efektu i obecnie wymaga on dalszych gruntownych działań resocjalizacyjnych w warunkach zakładu karnego i winny one trwać, jak najdłużej; w tym kontekście sąd rejonowy słusznie przypomniał "bogatą" przeszłość kryminalną skazanego i nie można mu z tego tytułu robić zarzutu. Sprawca, który w trakcie odbycia kary zrozumiał swoje błędy, krytycznie ocenia popełnione przestępstwa nie wymaga dłuższego oddziaływania resocjalizacyjnego, a ten który myśli inaczej i nie chce się resocjalizować, nie może liczyć na pobłażanie. Wbrew zapatrywaniu apelującego, opinia nie jest dla skazanego pozytywna i nie może w związku z tym przynosić pozytywnego skutku w postaci złagodzenia kary łącznej. Trzeba przypomnieć, iż zgodnie z art 85a kk wymierzając karę łączną, sąd powinien brać pod uwagę przede wszystkim cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Jak już wspomniano niepoprawność skazanego przemawiała za surowszym ukształtowaniem kary łącznej, a to z uwagi na zapewnienie społeczeństwu wolności od wielokrotnego przestępcy (ryzyko powrotu na przestępczą ścieżkę takiej osoby jest wyższe, niż osoby mniej razy karanej), jak i z racji konieczności dłuższego oddziaływania na "trudnego" skazanego, niepodatnego na dotychczasowe oddziaływania resocjalizacyjne. Wymiar kary łącznej ukształtowanej przez sąd rejonowy zapewniał również realizację potrzeb w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Trudno bowiem byłoby przekonać obywatela oceniającego skazanego, będącego sprawcą wielokrotnie karanym, iż koniecznym jest obniżenie mu kary o 3 miesiące, tylko dlatego że notorycznie od wielu lat nie płaci alimentów, za co jest seryjnie karany, a czyny te są w takim sam sposób kwalifikowane, jak również przez to, że pomiędzy ostatnim okresem niealimentacji a atakiem na inną osobę upłynęło "zaledwie" 8 miesięcy i skazany nie zwlekał z rękoczynami dłużej. Nie mogło być za obniżeniem kary wobec skazanego wiążącym argumentem, iż o taki wymiar kary wnosił prokurator, skoro jego stanowisko dla sądu nie jest w żaden sposób wiążące, stanowiąc jedynie propozycję jednej ze stron procesu co do sposoby jego zakończenia. Wniosek O obniżenie kary łącznej pozbawienia wolności do 10 miesięcy. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Kara łączna wymierzona skazanemu nie nosi cech rażącej surowości, apelacja nie przekonała, aby ją obniżyć. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.0.15.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2. Na podstawie art. 624 § 1 kpk zwolniono skazanego od kosztów postępowania odwoławczego, bo odbywa karę, nie posiada dochodów, ani majątku, więc wyłożenie wydatków było by dla niego zbyt uciążliwe, a jednocześnie nie dałoby się ich wyegzekwować w drodze egzekucji. 7. PODPIS 0.11.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca skazanego M. S. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja kara łączna 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI