Orzeczenie · 2016-04-28

IV KA 84/16

Sąd
Sąd Okręgowy we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2016-04-28
SAOSKarneoszustwaŚredniaokręgowy
oszustwonieruchomościzadatekumowa przedwstępnaniekorzystne rozporządzenie mieniemapelacjapostępowanie karnesąd okręgowyuniewinnienie

Sąd Okręgowy we Wrocławiu rozpoznał apelację pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Rejonowego w Wołowie, który uniewinnił oskarżonych A.S. i L.Z. od zarzutu popełnienia przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k. Apelujący zarzucał obrazę przepisów postępowania, w tym art. 7 k.p.k., poprzez błędną ocenę wyjaśnień oskarżonych i zeznań świadków, co miało prowadzić do błędnego wniosku o braku zamiaru sprzedaży nieruchomości i wprowadzenia pokrzywdzonych w błąd. Sąd Okręgowy, analizując zebrany materiał dowodowy, stwierdził, że Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i nie znalazł podstaw do uznania oskarżonych za winnych. Sąd odwoławczy podkreślił, że niekorzystne rozporządzenie mieniem musi być skutkiem zabiegów sprawcy poprzedzających ten moment. W tej sprawie zadatek został wpłacony przed rzekomymi oszukańczymi zabiegami. Sąd uznał, że umowa przedwstępna była typowa, a wysokość zadatku nie budziła wątpliwości. Brak zawarcia umowy przyrzeczonej w terminie wynikał z przyczyn leżących po obu stronach, a późniejsze działania oskarżonej, w tym zawarcie umowy z innymi osobami czy próby rozwiązania umowy, nie świadczyły o przestępczym zamiarze. Sąd odrzucił również alternatywny zarzut przywłaszczenia (art. 284 § 1 k.k.), wskazując, że zadatek stanowił pieniądze, których własność przeszła na oskarżoną, a nie rzecz powierzoną w rozumieniu tego przepisu. W konsekwencji, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, zasądzając od oskarżyciela posiłkowego koszty obrony oskarżonych oraz koszty sądowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja znamion oszustwa przy sprzedaży nieruchomości, zwłaszcza w kontekście zadatku i umowy przedwstępnej. Rozróżnienie między oszustwem a przywłaszczeniem w kontekście wpłaconych środków.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów kodeksu karnego i cywilnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zawarcie umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości, wpłacenie zadatku, a następnie zawarcie umowy z innym podmiotem, stanowi oszustwo z art. 286 § 1 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie można udowodnić zamiaru wprowadzenia w błąd i niekorzystnego rozporządzenia mieniem w momencie wpłaty zadatku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że niekorzystne rozporządzenie mieniem musi być skutkiem zabiegów sprawcy poprzedzających ten moment. W tej sprawie zadatek został wpłacony przed rzekomymi oszukańczymi działaniami. Analiza umowy przedwstępnej, wysokości zadatku oraz późniejszych działań stron nie wykazała zamiaru oszustwa.

Czy odmowa zwrotu zadatku w sytuacji, gdy własność pieniędzy przeszła na sprzedającego, może być uznana za przywłaszczenie powierzonej rzeczy ruchomej z art. 284 § 2 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ zadatek w wykonaniu umowy przedwstępnej nie stanowi rzeczy powierzonej w rozumieniu art. 284 § 2 k.k., a jego własność przeszła na sprzedającego.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazując, że pieniądze wpłacone jako zadatek w wykonaniu umowy przedwstępnej nie są rzeczą cudzą ani powierzoną w rozumieniu art. 284 § 2 k.k., gdyż następuje przeniesienie ich własności na sprzedającego, a powstaje jedynie roszczenie obligacyjne o zwrot lub zaliczenie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku
Strona wygrywająca
Oskarżeni A. S. i L. Z.

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaoskarżona
L. Z.osoba_fizycznaoskarżony
Tomasz FedykinneProkurator Prokuratury Okręgowej
P. K. (1)inneoskarżyciel posiłkowy
H. K.innepokrzywdzony
R. Z. (1)inneświadek
K. Z.inneświadek
N. T. G.innenotariusz
W. K.innenotariusz
B. M.innenotariusz

Przepisy (13)

Główne

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 399 § §1

Kodeks postępowania karnego

k.c. art. 394 § §2

Kodeks cywilny

Zadatek ulega zaliczeniu na poczet świadczenia strony, która go dała, w razie wykonania umowy.

k.c. art. 155 § § 2

Kodeks cywilny

k.k. art. 284 § §1

Kodeks karny

k.k. art. 115 § § 9

Kodeks karny

k.c. art. 835

Kodeks cywilny

k.c. art. 845

Kodeks cywilny

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § §1

Kodeks postępowania karnego

Dz.U. 1973 nr 24 poz. 134

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Dz.U. 2002 nr 163 poz. 1348

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na zamiar wprowadzenia w błąd i niekorzystnego rozporządzenia mieniem w momencie wpłaty zadatku. • Zadatek jako zabezpieczenie, którego własność przeszła na sprzedającego, nie podlega przywłaszczeniu. • Umowa przedwstępna była typowa, a jej niezrealizowanie wynikało z przyczyn leżących po obu stronach. • Późniejsze działania oskarżonej nie świadczyły o przestępczym zamiarze.

Odrzucone argumenty

Obraza art. 7 k.p.k. poprzez błędną ocenę dowodów i uznanie braku zamiaru sprzedaży nieruchomości. • Alternatywna kwalifikacja czynu jako przywłaszczenia z art. 284 § 1 k.k.

Godne uwagi sformułowania

niekorzystne rozporządzenie mieniem, o którym mowa w przepisie art. 286§1 kk , stanowić musi skutek poprzedzających go zabiegów sprawcy (sprawców), mających na celu wprowadzenie pokrzywdzonego w błąd. • chronologiczne zakończenie czynności sprawczych następuje zatem w momencie, kiedy wprowadzony w błąd pokrzywdzony dokonuje niekorzystnego rozporządzenia mieniem. • zadatek, którego wpłata była konsekwencją zawartej umowy przedwstępnej, nie były (...) 'rzeczą cudzą', nie mogły więc być przedmiotem przywłaszczenia.

Skład orzekający

Aleksander Ostrowski

przewodniczący

Joanna Żelazny

sprawozdawca

Sławomir Pałka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion oszustwa przy sprzedaży nieruchomości, zwłaszcza w kontekście zadatku i umowy przedwstępnej. Rozróżnienie między oszustwem a przywłaszczeniem w kontekście wpłaconych środków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów kodeksu karnego i cywilnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia oszustwa przy transakcjach nieruchomościowych i roli zadatku, co jest interesujące dla szerokiego grona prawników i osób zainteresowanych obrotem nieruchomościami.

Czy wpłacenie zadatku na nieruchomość, która potem nie została sprzedana, to zawsze oszustwo? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 150 000 PLN

zwrot kosztów obrony: 420 PLN

opłata za II instancję: 100 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst