IV Ka 821/15

Sygn. akt IV Ka 821/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 grudnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Adam Pietrzak Protokolant: Ewa Ślemp przy udziale Andrzeja Mazurkiewicza Prokuratora Prokuratury Okręgowej, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 r. sprawy M. L. syna S. i L. z domu N. (...) roku w S. z art. 157 § 2 i 4 kk , art. 157 § 2 kk , art.190 § 1 kk na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego i prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 27 sierpnia 2015 r. sygnatura akt II K 200/14 I. uchyla zaskarżony wyrok w zakresie orzeczenia zawartego w punkcie I jego części dyspozytywnej i sprawę w tej części przekazuje Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania; II. w pozostałym zakresie tenże wyrok utrzymuje w mocy; III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. S. z Kancelarii Adwokackiej w Ś. 516,60 złotych tytułem kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym; IV. zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym, zaliczając wydatki za to postępowanie na rachunek Skarbu Państwa. Sygn. akt IV Ka 821/15 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2015 roku (sygn. akt II K 200/14) Sąd Rejonowy w Świdnicy po rozpoznaniu sprawy M. L. oskarżonego o to, że: I. w dniu 23 sierpnia 2012 roku w R. woj. (...) w miejscu wspólnego zamieszkania uderzył swoją żonę A. L. kilka razy rękami po głowie powodując u niej obrażenia ciała w postaci guzów na głowie oraz zasinienie lewej ręki w jej górnej części, które to obrażenia spowodowały naruszenie jej czynności narządów ciała na okres poniżej siedmiu dni tj. o czyn z art. 157 § 2 i 4 k.k. ; II. w dniu 13 października 2012 roku w S. woj. (...) dokonał uszkodzenia ciała A. L. poprzez uderzanie pięściami po całym ciele oraz duszenie spowodował u niej obrażenia ciała w postaci zasinienia ramienia lewego n a przedniej powierzchni o średnicy 2 cm, na tylnej powierzchni dwa zasinienia o średnicy 4 i 2 cm, zasinienia na tylnej powierzchni ramienia prawego o średnicy 2 cm, zasinienia przedniej powierzchni przedramienia lewego o średnicy 2 cm, które to obrażenia naruszyły jej czynności narządów ciała na okres poniżej siedmiu dni, tj. o czyn z art. 157 § 2 k.k. ; III. w dniu 15 października 2012 roku w R. , woj. (...) groził A. L. pozbawieniem życia, zabójstwem przystawiając ostre narzędzie do jej szyi, która to groźba wzbudziła w niej uzasadnioną obawę, ze będzie spełniona tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k. ; IV. w dniu 15 października 2012 roku w R. woj. (...) groził P. L. pozbawieniem życia, zabójstwem przystawiając ostre narzędzie do jego szyi, która to groźba wzbudziła w nim uzasadnioną obawę, że będzie spełniona tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k. ; I. w granicach czynu opisanego w punkcie I części wstępnej wyroku na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. postępowanie karne o czyn polegający na tym, że oskarżony M. L. w dniu 23 sierpnia 2012 roku w R. , woj. (...) , naruszył nietykalność cielesną A. L. w ten sposób, że uderzył ją kilkakrotnie rękami po głowie, tj. występek z art. 217 § 1 k.k. umarzył; II. oskarżonego M. L. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie II części wstępnej wyroku, tj. występku z art. 157 § 2 k.k. i za to na podstawie powołanego przepisu wymierzył mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności, III. oskarżonego M. L. uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów opisanych w punktach III i IV części wstępnej wyroku, tj. występków z art. 190 § 1 k.k. , przyjmując, iż czyny te zostały popełnione w warunkach ciągu przestępstw z art. 91 § 1 k.k. i za czyny te na podstawie art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. wymierzył mu karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności; IV. na podstawie art. 91 § 2 k.k. orzeczone wobec oskarżonego w pkt II i III części rozstrzygającej wyroku kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył oskarżonemu karę łączną 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności; V. na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okres zatrzymania w sprawie od dnia 15 października 2012 roku do dnia 17 października 2012 roku; Powyższy wyrok zaskarżyli obrońca oskarżonego i prokurator. Obrońca oskarżonego zaskarżył powyższy wyrok na korzyść oskarżonego w części uzasadnienia dotyczącej stwierdzenia (ustalenia) sprawstwa M. L. w zakresie czynu opisanego w pkt. I części dyspozytywnej wyroku (naruszenie nietykalności cielesnej A. L. w dniu 23 sierpnia 2012 r. poprzez uderzenie żony). Dodatkowo zaskarżył powyższy wyrok na korzyść oskarżonego co do winy odnośnie czynów opisanych w pkt. II i III części dyspozytywnej wyroku. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegający na uznaniu (w uzasadnieniu wyroku), że M. L. w dniu 23 sierpnia 2012 r. naruszył nietykalność cielesną A. L. , w sytuacji gdy oskarżony konsekwentnie zaprzeczał takiemu zdarzeniu i gdy poza zeznaniem pokrzywdzonej (skonfliktowanej z oskarżonym) Sąd nie dysponował żadnym innym (jakimkolwiek innym) dowodem umożliwiającym przypisanie sprawstwa oskarżonemu, czyniąc w rezultacie relację pokrzywdzonej niewiarygodną, zwłaszcza wobec zgłoszenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa dopiero po miesiącu czasu tj. 22 września 2012 r. i niedysponowania dokumentacją medyczną doznanych obrażeń i na tej podstawie wniósł o zmianę orzeczenia (uzasadnienia) poprzez przyjęcie, iż oskarżony nie uderzał (nie pobił - nie naruszył nietykalności cielesnej) A. L. w dniu 23 sierpnia 2012 r. Zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 5 par.2 k.p.k. poprzez nierozstrzyganie niedających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego w zakresie przypisania oskarżonemu sprawstwa w odniesieniu do czynu opisanego w pkt. II części dyspozytywnej wyroku, w sytuacji gdy jak zeznała J. P. (obserwująca zdarzenie z 13 października 2012 r.) nie jest pewna czy oskarżony w ogóle trafił A. L. , a inny bezpośredni świadek z tego dnia tj. E. J. podczas pierwszego zeznania nie odniosła się i nie wskazała na jakiekolwiek ciosy czy też uderzenia, które miał zadać oskarżony. Zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 7 k.p.k. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i przyjęcie (za treścią zarzutu sformułowanego przez Prokuraturę i przytoczonego przez Sąd w pkt. II części wstępnej wyroku), że oskarżony „ poprzez [...] duszenie spowodował u niej obrażenia ciała w postaci zasinienia ramienia lewego na przedniej powierzchni [...] , na tylnej powierzchni [...],zasinienia na tylnej powierzchni ramienia prawego [...], zasinienia przedniej powierzchni przedramienia lewego [...]". Zarzucił wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegający na przyjęciu, iż oskarżony dopuścił się gróźb karalnych wobec A. L. oraz P. L. grożąc zabójstwem i przystawiając ostre narzędzie do szyi, w sytuacji gdy obecny w miejscu zdarzenia świadek F. K. w żaden sposób nie potwierdził, aby oskarżony posługiwał się niebezpiecznym narzędziem (nożem lub scyzorykiem) czy też aby przystawiał takie niebezpieczne narzędzie do szyi któregokolwiek z pokrzywdzonych, nie słysząc również ze strony M. L. (wobec pokrzywdzonych) żadnych (jakichkolwiek) gróźb. Na tej podstawie wniósł o zmianę wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego w całości od czynów opisanych w pkt. II i III części dyspozytywnej wyroku, ewentualnie o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, dodatkowo (z ostrożności procesowej) Podniósł zarzut rażącej surowości (niewspółmierności) kar cząstkowych pozbawienia wolności, a w rezultacie także rażącej surowości kary łącznej pozbawienia wolności, wniósł o ich złagodzenie, ostatecznie z zastosowaniem instytucji warunkowanego zawieszenia wykonania kary. Wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa - według norm przepisanych - kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonemu M. L. w postępowaniu sądowym (odwoławczym), wskazując iż koszty te nie zostały uiszczone w całości. Prokurator zaskarżył wyrok na podstawie art. 425 kpk oraz art. 444 kpk w całości na niekorzyść oskarżonego zarzucając na podstawie art. 438 pkt 1 kpk : obrazę przepisów prawa materialnego, to jest 101 §2 k.k. w zw. z art. 102 k.k. poprzez uznanie, iż doszło do przedawnienia karalności czynu z art. 217§1 k.k. popełnionego przez M. L. w dniu 23 sierpnia 2012 roku , co do którego to czynu w dniu 16 października 2012 roku wszczęto postępowanie p-ko M. L. , w sytuacji gdy karalności przedmiotowego czynu ustaje w dniu 23 sierpnia 2018 roku podnosząc powyższe zarzuty i powołując się na przepis art. 437§1 i 2 kpk ( w brzmieniu z przed 1 lipca 2015 roku) i wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja obrońcy oskarżonego nie jest zasadna, zasadna natomiast jest generalnie apelacja prokuratora, aczkolwiek zakres zaskarżenia i wniosek uznać należy za zbyt daleko idące. Sąd I instancji – zgromadził obszerny materiał dowody, prawidłowo go ocenił, a wyprowadzone wnioski przekonująco uzasadnił. Ocena materiału dowodowego zgodna jest z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywód, w którym sąd rejonowy poddał zgromadzone dowody ocenie pod kątem ich wiarygodności (k 3-4 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, k.404 – 405 akt sądowych) czyni zadość wspomnianym zasadom i wskazaniom. Wnioski, do których doszedł tenże sąd mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów, w żadnym wypadku nie można im zarzucić dowolności. Brak jest w szczególności podstaw do kwestionowania relacji pokrzywdzonej A. L. na okoliczność przebiegu zajścia z dnia 23 sierpnia 2012 roku, w której wymieniona szczegółowo opisała przebieg zdarzenia opisując kolejność zadanych przez oskarżonego ciosów oraz rodzaj i usytuowanie doznanych urazów (k. 3 akt sądowych). W pełni wiarygodne są również powody zwłoki w zgłoszeniu przez pokrzywdzoną wspomnianego zdarzenia (depresja, brak czasu). Zarzuty dotyczące oceny zeznań świadków J. P. jawią się jako bezzasadne, zważywszy, że stwierdzenie, ze wymieniona świadek „.. nie jest pewna czy oskarżony w ogóle trafił A. L. …” odnosi się do zeznań złożonych po upływie blisko dwóch lat od zdarzenia, zaś z wcześniejszych zeznań złożonych po upływie 7 miesięcy od tego zdarzenia, jednoznacznie wynika, ze „..( w stosunku) do A. był (agresywny). Popychał ją, pchał, uderzał…” (k.89 akt sądowych), podobnie w zeznaniach złożonych w trzy dniu po zdarzeniu „… ciągle ją szarpał (…) również łapał ją za szyję …” (k.28v – 29 akt sądowych). Co do świadka E. J. wbrew twierdzeniu skarżącego, w swych pierwszych zeznaniach podała, że oskarżony „… szarpał za ubrania A. …” (k.27 v akt sądowych). Brak jest w ocenie sądu odwoławczego podstaw do kwestionowania związku ujawnionych u pokrzywdzonej obrażeń w postaci zasinień ramienia i przedramienia z czynnością polegającą na duszeniu zważywszy na jej dynamiczny przebieg i obronę pokrzywdzonej (osłanianie okolicy szyi rękami, odpychanie rąk oskarżonego). Z zeznań świadka F. K. wynika, że „… M. L. w kierunku A. (pokrzywdzonej) wymachiwał ręką, w której trzymał jakieś narzędzie…” (k.24 akt sądowych), podobnie – k. 88 v. akt sądowych oraz k.257 akt sądowych. Mniejsza szczegółowość późniejszych relacji świadka jest w ocenie sądu odwoławczego zjawiskiem naturalnym, związanym z upływem czasu i jego skutkiem w postaci zacierania się szczegółów zdarzeń. Okoliczność, że świadek nie słyszał wypowiedzi oskarżonego nie budzi wątpliwości zważywszy na odległość, w jakiej tenże świadek znajdował się od zdarzenia (40 -50 metrów – k. 257 akt sądowych). Reasumując zarzuty apelacji sprowadzają się polemiki z ustaleniami sądu I instancji nie zawierają argumentów mogących skutecznie podważyć trafności toku rozumowania tegoż sądu przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Kwalifikacja prawna przypisanych oskarżonemu czynów nie budzi zastrzeżeń. W świetle okoliczności sprawy i dyrektyw art. 53 kk brak jest podstaw do uznania kar wymierzonych oskarżonemu za poszczególne czyny jak i kary łącznej pozbawienia wolności za rażąco niewspółmiernie durowe w rozumieniu przepisu art. 438 pkt 4) kpk . Sąd odwoławczy w pleni przychyla się do przesłanek, które sąd I instancji miał na względzie przy wymiarze kary, biorąc pod uwagę uprzednią karalność oskarżonego, uznać należy, że jest on osobą w takim stopniu zdemoralizowaną, że nie zasługuje na dobrodziejstwo warunkowego zawieszeni wykonania orzeczonej kary łączonej pozbawienia wolności. Odnośnie apelacji prokuratora. Sąd I instancji sam dostrzegł swą omyłkę i stwierdzenie przedawnienia czynu z art. 217 § 1 kk , co skutkowało umorzeniem postępowania ( art. 17 § 1 kt 6 kpk ) i w tym jedynym zakresie wyrok uznać należy za wadliwy. Bezradne jest skarżenie przez prokuratora wyroku „w całości” i wniosek o uchylenie tegoż wyroku (jak należy wnosić z treści wniosku apelacji również w całości) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, skoro wystarczającym jest to jedynie w odniesieniu do orzeczenia dotyczącego wspomnianego umorzenia postępowania. Mając na względzie powyższe sąd okręgowy orzekł jak na wstępie. Orzeczenie o kosztach oparte jest na przepisie art. 624 § 1 kk i art. 17 ust 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1073 roku o opłatach w sprawach karnych ( z uwagi na orzeczoną karę izolacyjną i sytuację materialną oskarżonego).