IV Ka 755/18

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2018-12-18
SAOSKarneodpowiedzialność karna lekarzyWysokaokręgowy
medycynaodpowiedzialność karnabłąd medycznynarażenie życiawarunkowe umorzenienawiązkakodeks karnypostępowanie odwoławcze

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, uchylając orzeczenie o nawiązkach na rzecz najbliższych pokrzywdzonej, uznając brak podstaw prawnych do ich zasądzenia w sytuacji, gdy śmierć pacjentki nie była bezpośrednim wynikiem przestępstwa lekarza.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał apelację obrońcy lekarza oskarżonego o nieumyślne narażenie pacjentki na niebezpieczeństwo utraty życia. Sąd pierwszej instancji warunkowo umorzył postępowanie i zasądził nawiązki na rzecz najbliższych pokrzywdzonej. Sąd odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenie o warunkowym umorzeniu, uznając zasadność ustaleń co do narażenia pacjentki na niebezpieczeństwo. Jednakże, uchylił orzeczenie o nawiązkach, stwierdzając, że art. 67 § 3 k.k. nie może być stosowany w oderwaniu od art. 46 § 2 k.k., a śmierć pacjentki nie była bezpośrednim wynikiem przestępstwa lekarza, co wykluczało możliwość zasądzenia nawiązki na rzecz najbliższych.

Sąd Okręgowy w Świdnicy, rozpoznając sprawę lekarza M. M. oskarżonego z art. 160 § 2 k.k. (nieumyślne narażenie pacjentki na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu), zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego. Sąd pierwszej instancji warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego na okres próby 1 roku, uznając, że w dniu 6 lipca 2015 r. w B., jako lekarz pogotowia ratunkowego, nieumyślnie naraził pacjentkę W. H. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu poprzez niepodjęcie decyzji o przewiezieniu jej do szpitala, mimo wskazań EKG sugerujących zawał serca. Dodatkowo, sąd rejonowy orzekł od oskarżonego nawiązki w kwotach po 3000 zł na rzecz A. H. i M. H., najbliższych pokrzywdzonej. Obrońca oskarżonego zaskarżył wyrok, zarzucając obrazę przepisów postępowania (art. 5 § 2 k.p.k. w zakresie wątpliwości co do stopnia zagrożenia) oraz obrazę prawa materialnego (art. 67 § 3 k.k. w zakresie orzeczenia nawiązek). Sąd Okręgowy, po analizie apelacji, uznał ją za częściowo zasadną. Sąd odwoławczy zgodził się z ustaleniami faktycznymi sądu pierwszej instancji i nie dopatrzył się obrazy art. 5 § 2 k.p.k., podkreślając, że opinie biegłych jednoznacznie wskazywały na potrzebę przewiezienia pacjentki do szpitala, a zaniechanie tej decyzji stanowiło narażenie na niebezpieczeństwo. Jednakże, sąd odwoławczy przychylił się do zarzutu naruszenia art. 67 § 3 k.k. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że przepis ten, nakładający obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za krzywdę (lub nawiązki), musi być stosowany w powiązaniu z art. 46 § 1 i 2 k.k. Zgodnie z art. 46 § 2 k.k., nawiązka na rzecz osoby najbliższej może być orzeczona w razie śmierci pokrzywdzonego w wyniku popełnionego przez oskarżonego przestępstwa. W niniejszej sprawie, sąd odwoławczy stwierdził, że śmierć pacjentki W. H. nie była bezpośrednim wynikiem przestępstwa popełnionego przez lekarza M. M., co wykluczało podstawę prawną do orzeczenia nawiązek na rzecz jej dzieci. W związku z tym, sąd odwoławczy uchylił orzeczenie o nawiązkach, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, zwalniając jednocześnie oskarżonego od kosztów postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie nawiązki na rzecz najbliższych pokrzywdzonej na podstawie art. 67 § 3 k.k. jest niedopuszczalne, jeśli śmierć pokrzywdzonego nie była bezpośrednim wynikiem przestępstwa popełnionego przez oskarżonego, ponieważ przepis ten musi być stosowany w powiązaniu z art. 46 § 2 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyjaśnił, że art. 67 § 3 k.k. pozwala na orzeczenie nawiązki zamiast obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za krzywdę, a w razie śmierci pokrzywdzonego - na rzecz osoby najbliższej. Jednakże, przepis ten musi być interpretowany łącznie z art. 46 § 2 k.k., który warunkuje możliwość orzeczenia nawiązki na rzecz najbliższych od tego, że śmierć pokrzywdzonego nastąpiła w wyniku popełnionego przez oskarżonego przestępstwa. W analizowanej sprawie, śmierć pacjentki nie była bezpośrednim skutkiem działania lub zaniechania lekarza, co wykluczyło podstawę do orzeczenia nawiązek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

oskarżony (w części dotyczącej nawiązek)

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznaoskarżony
A. H.osoba_fizycznapokrzywdzona (najbliższa osoba)
M. H.osoba_fizycznapokrzywdzona (najbliższa osoba)
Eligiusz WnukinneProkurator Prokuratury Okręgowej

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 160 § 2

Kodeks karny

Dotyczy nieumyślnego narażenia na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

k.k. art. 160 § 3

Kodeks karny

Dotyczy nieumyślnego narażenia na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

k.k. art. 66 § 1

Kodeks karny

Podstawa warunkowego umorzenia postępowania.

k.k. art. 67 § 1

Kodeks karny

Warunki orzekania przez sąd przy warunkowym umorzeniu postępowania.

k.k. art. 67 § 3

Kodeks karny

Możliwość orzeczenia nawiązki zamiast obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za krzywdę, a w razie śmierci pokrzywdzonego - na rzecz osoby najbliższej.

Pomocnicze

k.p.k. art. 5 § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego.

k.p.k. art. 427 § 2

Kodeks postępowania karnego

Wymogi formalne apelacji.

k.k. art. 46 § 1

Kodeks karny

Obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za krzywdę.

k.k. art. 46 § 2

Kodeks karny

Możliwość orzeczenia nawiązki zamiast obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia, a w razie śmierci pokrzywdzonego - na rzecz osoby najbliższej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 67 § 3 k.k. przez sąd pierwszej instancji polegające na orzeczeniu nawiązek na rzecz najbliższych pokrzywdzonej, gdy śmierć nie była bezpośrednim wynikiem przestępstwa.

Odrzucone argumenty

Obraza art. 5 § 2 k.p.k. przez rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść oskarżonego co do stopnia zagrożenia życia pacjentki.

Godne uwagi sformułowania

brak owej decyzji należy zaś rozpatrywać jako niepodjęcie działań służących spowolnieniu bądź przynajmniej ograniczeniu wzrostu stanu już istniejącego zagorzenia życia i zdrowia Taka właśnie jest istota występków z art. 160 § 1 kk , a w konsekwencji także z art. 160 § 2 i § 3 kk nieuprawnione jest orzekanie nawiązki opartej o art. 67 § 3 kk i uczynienie tego w oderwaniu od art. 46 § 1, a zwłaszcza art. 46 § 2 kk śmierć pokrzywdzonej W. H. nie była wynikiem popełnionego przez M. M. przestępstwa i w konsekwencji nie było podstawy prawnej dla orzeczenia nawiązek od oskarżonego na rzecz córki i syna pokrzywdzonej

Skład orzekający

Mariusz Górski

przewodniczący-sprawozdawca

Elżbieta Marcinkowska

sędzia

Agnieszka Połyniak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 67 § 3 k.k. w powiązaniu z art. 46 § 2 k.k. w kontekście odpowiedzialności karnej lekarzy i orzekania nawiązek na rzecz najbliższych pokrzywdzonych, gdy skutek śmiertelny nie jest bezpośrednim wynikiem przestępstwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy śmierć nie jest bezpośrednim skutkiem przestępstwa, a orzekane są nawiązki na rzecz najbliższych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności lekarza i ważnej kwestii proceduralnej związanej z orzekaniem nawiązek, co jest istotne dla prawników i środowiska medycznego. Pokazuje niuanse prawne w ocenie skutków działań medycznych.

Lekarz oskarżony o narażenie pacjentki na śmierć: Sąd uchyla nawiązki dla rodziny. Kluczowa interpretacja przepisów.

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Ka 755/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Mariusz Górski (spr.) Sędziowie: SSO Elżbieta Marcinkowska SSO Agnieszka Połyniak Protokolant: Ewa Ślemp przy udziale Eligiusza Wnuka Prokuratora Prokuratury Okręgowej, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2018 r. sprawy M. M. syna O. i T. z domu T. urodzonego (...) w S. oskarżonego z art. 160 § 2 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 23 sierpnia 2018 r. sygnatura akt II K 52/17 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchyla orzeczenie oparte na zasadzie art. 67 § 3 k.k. , a zawarte w punkcie II dyspozycji; II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; III. zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym, zaliczając wydatki za to postępowanie na rachunek Skarbu Państwa. Sygn. akt IV Ka 755/18 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem, na podstawie art. 66 § 1 kk i art. 67 § 1 kk umorzono warunkowo na okres próby 1 roku postepowanie karne wobec oskarżonego M. M. o to, że w dniu 6 lipca 2015r. w B. , będąc lekarzem w zespole pogotowia ratunkowego, na którym ciążył szczególny obowiązek opieki nieumyślnie naraził W. H. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu poprzez niepodjęcie decyzji o przewiezieniu pacjentki do szpitala i do dalszej diagnostyki szpitalnej, podczas gdy przeprowadzony wywiad i zapis badania EKG wskazywały na cechy niedokrwienia ściany przedniej i bocznej mięśnia lewej komory serca, co mogło wskazywać na zawał serca, to jest o czyn z art. 160 § 3 kk w zw. z art. 160 § 2 kk Nadto, zważywszy na teść art. 67 § 3 kk orzeczono od oskarżonego na rzecz A. H. i M. H. nawiązki w kwotach po 3000 złotych. Wyrok powyższy zaskarżył obrońca oskarżonego, zarzucając: I. obrazę przepisów postępowania mogącą mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a to art. 5 § 2 k.p.k. przez rozstrzygnięcie na niekorzyść oskarżonego nieusuniętej w postępowaniu dowodowym wątpliwości co do stopnia prawdopodobieństwa zaistnienia i zakresu zmniejszenia zagrożenia dla życia pokrzywdzonej W. H. w przypadku podjęcia przez oskarżonego w dniu 6 VII 2015r. pożądanej alternatywnej decyzji przewiezienia pacjentki do szpitala; II. obrazę przepisów prawa materialnego, a to przepisu art. 67 § 3 k.k. przez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na orzeczeniu od oskarżonego na rzecz osób najbliższych pokrzywdzonej nawiązek, pomimo braku istnienia w przepisach prawa cywilnego obowiązku zadośćuczynienia przez zobowiązanego najbliższym członkom rodziny poszkodowanego za krzywdę , inną niż doznana wskutek wywołania uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia śmierci poszkodowanego. Na podstawie art. 427 § 2 k.p.k. apelujący wniósł, aby Sąd odwoławczy orzekł odmiennie co do istoty sprawy i uniewinnił oskarżonego od zarzucanego mu czynu, ewentualnie uchylił rozstrzygnięcie zawarte w pkt II części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja zasługuje na częściowe uwzględnienie. I tak, wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd I instancji po nader wnikliwie przeprowadzonym postępowaniu dokonał jedynie faktycznych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy – a stanowisko swe przekonująco uzasadnił. W tej sytuacji, skoro Sąd Okręgowy zgadza się z tezami Sądu Rejonowego zbędną jest ponowna analiza faktów, gdyż byłoby to jedynie powtarzaniem trafnych, a podniesionych wcześniej argumentów. Tym samym, odnosząc się jedynie do szczegółowych zarzutów apelacji należy stwierdzić, ze nie sposób przyjąć, by Sąd Rejonowy dokonując oceny zgormadzonego materiału dowodowego dopuścił się obrazy art. 5 § 2 kpk . Taką obrazą wskazanego przepisu nie jest z pewnością eksponowane przez obrońcę przyjęcie przez Sąd I instancji, iż „pożądane alternatywne postępowanie diagnostyczne w postaci rozpoznania przeżyciowo ostrego zespołu wieńcowego i związana z tym decyzja o niezwłocznym przewiezieniu pacjentki W. H. do Szpitala (...) w D. , a następnie przekazanie jej do ośrodka referencyjnego, celem przeprowadzenia diagnostyki i leczenia inwazyjnego dawało szansę na spowolnienie bądź przynajmniej ograniczenie wzrostu stanu już istniejącego zagrożenia dla jej życia i zdrowia, przy pierwotnie istniejącym niebezpieczeństwie / zagrożeniu zdrowotnym, aczkolwiek nie da się rozstrzygnąć, by w efekcie pożądane alternatywne zachowanie zapobiegłoby śmierci W. H. (por.k.238). Powyższe przyjęcie wynika, wprost z jednoznacznej, konsekwentnej, profesjonalnej opinii biegłych ze (...) oraz dwóch opinii uzupełniających. Biegli ci stwierdzili przecież wprost, iż oskarżony winien podjąć decyzję o przewiezieniu pacjentki do szpitala – co byłoby decyzją jedynie słuszną, pożądaną i świadczącą o zachowaniu przez lekarza należytego krytycyzmu i ostrożności. Brak owej decyzji należy zaś rozpatrywać jako niepodjęcie działań służących spowolnieniu bądź przynajmniej ograniczeniu wzrostu stanu już istniejącego zagorzenia życia i zdrowia przy pierwotnie istniejącym i postępującym niebezpieczeństwie. Właśnie przewiezienie W. H. do szpitala i wdrożenie diagnostyki i adekwatnego leczenia niewątpliwie zwiększało szanse pacjentki na przeżycie, choć oczywiście nie można jednoznacznie stwierdzić jaki byłby efekt końcowy tego pożądanego, a niestety zaniechanego postępowania. Taka właśnie jest istota występków z art. 160 § 1 kk , a w konsekwencji także z art. 160 § 2 i § 3 kk . Odpowiedzialności z tego przepisu podlega przecież nie ten sprawca, który doprowadzi przez działanie czy zaniechanie do skutku w postaci śmierci pokrzywdzonego lub nieodwracalnego uszczerbku na zdrowiu, lecz ten kto w wyniku swojego błędnego postępowania wywołuje skutek w postaci narażenia danej osoby na dalej idące konsekwencje, jak to miało miejsce właśnie w przypadku zaniechania ze strony M. M. . Z uwagi już tylko na powyższe – Sąd Okręgowy nie znalazł jakichkolwiek podstaw dla uniewinnienia oskarżonego od zarzutu popełnienia przypisanego mu występku. Zgodzić się natomiast należy ze skarżącym, iż Sąd I instancji dopuścił się obrazy art. 67 § 3 kk orzekając nawiązki od oskarżonego na rzecz córki i syna zmarłej W. H. . Tak więc z treści wskazanego wyżej przepisu wynika, że Sąd umarzając warunkowo postępowanie nakłada na sprawcę obowiązek naprawienia szkody w całości lub w części, a w miarę możliwości także obowiązek zadośćuczynienia za doznaną krzywdą, albo zamiast tych obowiązków orzeka nawiązkę. Mając zatem na uwadze jedynie ów zacytowany przepis można by dojść do wniosku, że orzeczenie przez Sąd I instancji nawiązek na rzecz A. i M. H. było trafne. Oczywistym jednak jest, że nieuprawnione jest orzekanie nawiązki opartej o art. 67 § 3 kk i uczynienie tego w oderwaniu od art. 46 § 1, a zwłaszcza art. 46 § 2 kk . Z treści tego ostatniego przepisu wynika wprost, że jeśli orzeczenie obowiązku określonego w § 1 (naprawienie szkody lub zadośćuczynienie) jest znacznie utrudnione sąd może orzec zamiast tego obowiązku nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, a w razie jego śmierci w wyniku popełnionego przez oskarżonego przestępstwa nawiązkę na rzecz osoby najbliższej (…). Odnosząc zatem wskazane uregulowanie ustawowe do sprawy omawianej należy stwierdzić, że śmierć pokrzywdzonej W. H. nie była wynikiem popełnionego przez M. M. przestępstwa i w konsekwencji nie było podstawy prawnej dla orzeczenia nawiązek od oskarżonego na rzecz córki i syna pokrzywdzonej ( por. wyrok SN z 30.05.18 r., V KK 446/17). Z uwagi już tylko na powyższe należało zdecydować jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI