IV KA 754/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu groźby karalnej, uznając, że wiadomość SMS nie wzbudziła uzasadnionej obawy i nie można jej przypisać znamion przestępstwa.
Sąd Okręgowy rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego R. X. (1) od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim, który skazał go za groźbę karalną z art. 190 § 1 k.k. Obrońca zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, obrazę prawa materialnego i procesowego. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji naruszył zasady oceny dowodów, a materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie ani realności groźby, ani wzbudzenia uzasadnionej obawy jej spełnienia. W konsekwencji, sąd odwoławczy uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu.
Sąd Okręgowy w wyniku rozpoznania apelacji obrońcy oskarżonego R. X. (1) od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 21 lipca 2025 roku w sprawie II K 654/24, zmienił zaskarżone orzeczenie i uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 190 § 1 k.k. Sąd odwoławczy uznał apelację za zasadną w zasadniczej części, podzielając zarzuty dotyczące obrazy przepisów postępowania oraz błędów w ustaleniach faktycznych. Kontrola odwoławcza wykazała istotne uchybienia w sposobie przeprowadzenia i oceny materiału dowodowego przez sąd pierwszej instancji, w tym naruszenie art. 4, 7 i 410 k.p.k., co doprowadziło do wadliwych ustaleń faktycznych. Kluczową kwestią było ustalenie, czy wiadomość SMS z dnia 18 kwietnia 2023 r. była skierowana do P. V. i czy wzbudziła u niego uzasadnioną obawę. Sąd Okręgowy stwierdził, że materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż oskarżony posiadał wiedzę o relacji między R. N. a P. V. , a treść korespondencji odnosiła się do hipotetycznie obecnego byłego partnera R. N. Nawet przy hipotetycznym przyjęciu, że wiadomość mogła odnosić się do P. V. , sąd odwoławczy uznał, że brak było podstaw do przyjęcia realizacji znamion czynu z art. 190 § 1 k.k. Podkreślono, że przestępstwo groźby karalnej wymaga nie tylko wypowiedzenia groźby, ale także wzbudzenia uzasadnionej obawy jej spełnienia, która musi mieć charakter realny i obiektywnie uzasadniony. W analizowanej sprawie, znaczna odległość czasowa między wysłaniem wiadomości a złożeniem zawiadomienia, a także zachowanie samego P. V. , przeczyły stanowi obawy. Sąd Okręgowy wskazał również na impulsywny charakter wiadomości, będącej reakcją emocjonalną na konflikt dotyczący kontaktu z synem, a nie rzeczywistą deklaracją zamiaru popełnienia czynu zabronionego. W konsekwencji, sąd odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do przypisania oskarżonemu odpowiedzialności karnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wiadomość SMS nie wyczerpuje znamion przestępstwa groźby karalnej, jeśli nie można ustalić jej realności, kontekstu sytuacyjnego, relacji między stronami, a przede wszystkim, jeśli nie wzbudziła ona u pokrzywdzonego uzasadnionej obawy jej spełnienia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie, czy wiadomość SMS była skierowana do pokrzywdzonego, ani czy była realną groźbą. Kluczowe było również stwierdzenie braku uzasadnionej obawy u pokrzywdzonego, co wynikało z opóźnionego zgłoszenia, jego późniejszego zachowania oraz cech osobowych. Wiadomość uznano za impulsywną reakcję emocjonalną, a nie deklarację zamiaru popełnienia przestępstwa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku
Strona wygrywająca
oskarżony
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. X. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| P. V. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| R. N. | osoba_fizyczna | świadkini |
| B. N. | osoba_fizyczna | świadkini |
Przepisy (13)
Główne
k.p.k. art. 438 § pkt 1a
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu.
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia.
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia.
k.k. art. 190 § § 1
Kodeks karny
Groźba karalna.
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Zasada obiektywizmu.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego.
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
Koszty procesu w postępowaniu odwoławczym.
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie Skarbu Państwa kosztami procesu w przypadku uwzględnienia apelacji.
Pomocnicze
k.k. art. 66 § § 1
Kodeks karny
Warunkowe umorzenie postępowania karnego.
k.k. art. 67 § § 1
Kodeks karny
Środki karne po warunkowym umorzeniu.
k.k. art. 1 § § 2
Kodeks karny
Zasada subsydiarności karnej (znikoma społeczna szkodliwość).
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do przyjęcia, że wiadomość SMS była skierowana do P. V. Brak dowodów na realność groźby i wzbudzenie uzasadnionej obawy u pokrzywdzonego. Naruszenie przez sąd pierwszej instancji zasad oceny dowodów (art. 4, 7, 410 k.p.k.). Selektywna ocena materiału dowodowego przez sąd pierwszej instancji. Kontekst sytuacyjny i relacje między stronami nie zostały uwzględnione. Opóźnienie w złożeniu zawiadomienia przez pokrzywdzonego. Zachowanie pokrzywdzonego przeczy stanowi obawy. Wiadomość miała charakter impulsywnej reakcji emocjonalnej, a nie groźby karalnej.
Godne uwagi sformułowania
kontrola odwoławcza wykazała istotne uchybienia w sposobie przeprowadzenia oraz oceny materiału dowodowego przez sąd pierwszej instancji uchybienia te polegały przede wszystkim na naruszeniu zasad wynikających z art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k., a w konsekwencji doprowadziły do wadliwych ustaleń faktycznych nie można ograniczać się do literalnej treści wypowiedzi, lecz powinna ona uwzględniać całokształt okoliczności, w których została ona wypowiedziana nie każda wypowiedź zawierająca element agresji słownej czy zapowiedzi negatywnych konsekwencji może być traktowana jako groźba karalna obawa, o której mowa w art. 190 § 1 k.k., musi mieć charakter zarówno subiektywny, jak i obiektywnie uzasadniony zasady doświadczenia życiowego wskazują bowiem jednoznacznie, że osoba rzeczywiście obawiająca się spełnienia groźby podejmuje niezwłocznie działania zmierzające do ochrony swojego bezpieczeństwa
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa groźby karalnej (art. 190 § 1 k.k.), w szczególności wymogu realności groźby i uzasadnionej obawy pokrzywdzonego, a także zasad oceny dowodów w kontekście sytuacji konfliktowych i emocjonalnych wypowiedzi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i kontekstu sytuacyjnego, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach. Kluczowe jest indywidualne badanie każdej sytuacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dogłębne badanie kontekstu i dowodów, a nie tylko literalne odczytanie wiadomości, co jest istotne dla zrozumienia działania prawa karnego w codziennych konfliktach.
“Czy zwykła wiadomość SMS może prowadzić do skazania za groźbę? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyUZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 754/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 21 lipca 2025 roku w sprawie II K 654/24. 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐uchylenie ☒zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. ------------------- ---------------------------------------------------------- ------------- --------------- 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. ------------------- ---------------------------------------------------------- ------------- --------------- 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu --------------- -------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------- 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --------------- -------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.2. Podniesione w apelacji obrońcy oskarżonego zarzuty : 1. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mających wpływ na jego treść poprzez przyjęcie, że zachowanie oskarżonego wypełniło znamiona czynu zabronionego z art. 190 § 1 k.k. , podczas gdy: po pierwsze, oskarżony nie mógł adresować swojej wiadomości do P. V. , albowiem w okresie, w którym została wysłana wiadomość do R. N. , oskarżony nie miał wiedzy, iż jego była partnerka spotyka się z tą osobą; po drugie, u P. V. nie wystąpił stan obawy, a sama ustna deklaracja o stanie obawy nie jest wystarczająca do przyjęcia, iż stan taki miał zaistnieć, zwłaszcza że z innych dowodów w sprawie wynika brak stanu obawy u P. V. . 2. Obrazę przepisów prawa materialnego polegającą na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu, tj. art. 190 k.k. w zw. z art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. , poprzez uznanie, iż ustalony przez sąd sposób działania oskarżonego wyczerpuje znamiona przepisu art. 190 k.k. , a także art. 1 § 2 k.k. poprzez jego niezastosowanie i przypisanie oskarżonemu sprawstwa czynu w sytuacji, gdy społeczna szkodliwość czynu w okolicznościach sprawy jest znikoma. 3. Obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 4 k.p.k. , poprzez pominięcie i nieuwzględnienie dowodów oraz okoliczności korzystnych dla oskarżonego, w szczególności: - daty złożenia zawiadomienia przez P. V. w okresie, w którym pomiędzy stronami zaistniał konflikt na tle skarg ze strony małoletniego R. X. (2) na zachowanie P. V. wobec syna oskarżonego, wskazujących wyraźnie na to, iż zawiadomienie wynikało z chęci odwetu na oskarżonym, a nie ze stanu obawy, który nigdy u P. V. nie występował; - okoliczności związanych z osobą P. V. , który jest miłośnikiem sztuk walki, instruktorem dla żołnierzy w wojsku, trenerem personalnym, stałym bywalcem siłowni, które to okoliczności – jak również materiał filmowy oraz zeznania P. V. przyznającego się do kierowania gróźb wobec oskarżonego – wskazują na nieistnienie stanu obawy, będącego przesłanką przestępstwa z art. 190 k.k. ; - okoliczności, w których oskarżony wysłał wiadomość SMS do byłej partnerki, a mianowicie konfliktu dotyczącego małoletniego syna R. X. (2) oraz sprawy sądowej, w toku której miejsce zamieszkania dziecka zostało ustalone przy ojcu, a pomimo tego matka nie wydała syna oskarżonemu, izolowała go i uniemożliwiała wszelkie kontakty, w tym przez wiele tygodni nie posyłała go do szkoły, aby ojciec nie mógł go stamtąd odebrać; - przedłożonych przez oskarżonego zapisów nagrań z dnia 17 października 2023 r., wykonanych przez B. N. , wskazujących na brak pozostawania przez P. V. w stanie obawy wobec oskarżonego oraz na wulgarne i zaczepne zachowanie P. V. wobec oskarżonego; - całkowite pominięcie faktycznych intencji złożenia przez P. V. oraz R. N. zawiadomienia w niniejszej sprawie, na które wskazuje jednoznacznie data jego złożenia; - pominięcie przez sąd okoliczności, iż w dacie wysłania wiadomości oskarżony nie pozostawał w żadnym sporze z P. V. , a wręcz przeciwnie – znał go, miał do niego pozytywny stosunek i pozostawał w nieświadomości, iż P. V. i R. N. pozostają w związku; - pominięcie dalszej części treści korespondencji z dnia 18 kwietnia 2023 r., z której jasno wynika, iż wysłany SMS nie mógł odnosić się do P. V. , albowiem – jak wynika ze zgodnych zeznań wszystkich źródeł osobowych – nie był on wcześniej w związku z R. N. , a oskarżony był przeświadczony, że brak odpowiedzi ze strony syna wynika z obecności u R. N. jednego z jej byłych partnerów. Ponadto obrońca zarzucił: - naruszenie art. 7 k.p.k. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która w niniejszej sprawie przybrała charakter dowolny, polegający na niezasadnej odmowie wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego, iż nie kierował on wiadomości odnoszącej się do P. V. , podczas gdy wyjaśnienia te są spójne z całością wiadomości wysłanych w dniu 18 kwietnia do byłej partnerki; - naruszenie art. 410 k.p.k. poprzez przyjęcie, iż oskarżony dopuścił się zarzuconego mu czynu, mimo że prawidłowa ocena całokształtu materiału dowodowego nie daje podstaw do przyjęcia takiej tezy. Z daleko posuniętej ostrożności procesowej obrońca zarzucił również rażącą niewspółmierność orzeczonego świadczenia pieniężnego w stosunku do czynu będącego przedmiotem postępowania. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd odwoławczy, po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego, uznał ją za zasadną w zasadniczej części, a podniesione w niej zarzuty dotyczące zarówno obrazy przepisów postępowania, jak i błędów w ustaleniach faktycznych – za trafne. Tym samym, Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, doszedł do przekonania, że apelacja obrońcy zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty w sposób celny wskazują na istotne uchybienia w rozumowaniu sądu pierwszej instancji, które doprowadziły do błędnego przypisania oskarżonemu R. X. (1) popełnienia czynu z art. 190 § 1 k.k. Już w punkcie wyjścia należy podkreślić, że kontrola odwoławcza wykazała istotne uchybienia w sposobie przeprowadzenia oraz oceny materiału dowodowego przez sąd pierwszej instancji. Uchybienia te polegały przede wszystkim na naruszeniu zasad wynikających z art. 4 k.p.k. , art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. , a w konsekwencji doprowadziły do wadliwych ustaleń faktycznych, które legły u podstaw przypisania oskarżonemu odpowiedzialności karnej. W pierwszej kolejności należy odnieść się do fundamentalnej dla niniejszej sprawy kwestii, a mianowicie ustalenia, czy wiadomość SMS z dnia 18 kwietnia 2023 r. była w ogóle skierowana do P. V. . Sąd odwoławczy w pełni podzielił w tym zakresie argumentację obrońcy, zgodnie z którą materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż oskarżony w chwili wysyłania wiadomości posiadał wiedzę o relacji pomiędzy R. N. a P. V. . Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika jednoznacznie, że zarówno P. V. , jak i R. N. nie informowali oskarżonego o pozostawaniu w związku. Co więcej, jak wynika z materiału dowodowego, osoby te nigdy wcześniej nie pozostawały ze sobą w relacji partnerskiej znanej oskarżonemu. Nie bez znaczenia pozostaje również treść zeznań samej R. N. , z których wynika, iż po świętach oskarżony pytał syna, kto przebywa u jego matki. Okoliczność ta wskazuje jednoznacznie, że oskarżony nie posiadał wiedzy o tym, iż w domu R. N. przebywa P. V. . Gdyby bowiem taką wiedzę posiadał, pytanie takie byłoby całkowicie pozbawione sensu. Dodatkowo, analiza całej korespondencji prowadzonej w dniu 18 kwietnia 2023 r. pomiędzy oskarżonym a R. N. prowadzi do jednoznacznego wniosku, że wypowiedzi oskarżonego odnosiły się do hipotetycznie obecnego w domu byłego partnera R. N. , z którym – jak wynika z materiału sprawy – oskarżony wiązał obecność zaparkowanego pojazdu. Wypowiedź oskarżonego o treści: „mam to, co pisałaś na jego temat, a co teraz jest ci potrzebne, to sobie znowu przypomniałaś?” jednoznacznie wskazuje, iż chodziło o osobę, o której R. N. wcześniej wypowiadała się negatywnie wobec oskarżonego. Taki kontekst nie może być odnoszony do P. V. , o którego relacji z R. N. oskarżony wówczas nie wiedział. Sąd pierwszej instancji, dokonując oceny tej korespondencji, w sposób wybiórczy potraktował jej treść, wyrywając z kontekstu pojedyncze fragmenty wypowiedzi oskarżonego i przypisując im znaczenie nieznajdujące oparcia w całokształcie materiału dowodowego. Taka metoda oceny dowodów stanowi oczywiste naruszenie art. 410 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. , albowiem ocena materiału dowodowego musi być dokonywana w sposób całościowy, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności ujawnionych w toku postępowania. Wskazać zatem należy, że ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy zostały oparte niemal wyłącznie na literalnej treści wiadomości SMS wysłanej przez oskarżonego w dniu 18 kwietnia 2023 r. do pokrzywdzonego P. V. , przy jednoczesnym pominięciu kontekstu sytuacyjnego, w jakim wypowiedź ta została sformułowana, a także relacji istniejących pomiędzy stronami. Takie podejście prowadziło do oderwania oceny zachowania oskarżonego od rzeczywistego przebiegu zdarzeń i doprowadziło do nadania tej wypowiedzi znaczenia, którego – w świetle całokształtu okoliczności sprawy – nie sposób jej przypisać. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że nawet przy przyjęciu – czysto hipotetycznie – iż treść wiadomości mogła odnosić się do P. V. , to i tak brak byłoby podstaw do przyjęcia realizacji znamion czynu z art. 190 § 1 k.k. Przestępstwo groźby karalnej wymaga bowiem nie tylko wypowiedzenia groźby popełnienia przestępstwa, lecz również ustalenia, że groźba ta wzbudziła u pokrzywdzonego uzasadnioną obawę jej spełnienia. Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie, obawa ta musi mieć charakter realny i obiektywnie uzasadniony. Nie budzi też wątpliwości, że w analizowanej sprawie doszło do konfliktu pomiędzy R. X. (1) i R. N. (obecną partnerką P. V. i jednocześnie byłą partnerką R. X. (1) ), a wiadomość wysłana przez oskarżonego stanowiła reakcję emocjonalną na zaistniałą sytuację. Sąd pierwszej instancji przyjął jednak automatycznie, że sama treść tej wiadomości stanowi groźbę karalną w rozumieniu art. 190 § 1 k.k. , nie podejmując pogłębionej analizy przesłanek tego przestępstwa. Tymczasem dla przyjęcia odpowiedzialności karnej na podstawie wskazanego przepisu konieczne jest ustalenie nie tylko faktu skierowania wypowiedzi zawierającej zapowiedź popełnienia przestępstwa, lecz również tego, że wypowiedź ta była na tyle realna i konkretna, iż mogła wzbudzić u pokrzywdzonego uzasadnioną obawę jej spełnienia. Jak wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy, ocena czy dana wypowiedź stanowi groźbę karalną nie może ograniczać się do jej literalnej treści, lecz powinna uwzględniać całokształt okoliczności, w których została ona wypowiedziana. W postanowieniu z dnia 15 lutego 2007 r., sygn. IV KK 273/06, podkreślono, że dla prawidłowej kwalifikacji prawnej konieczne jest uwzględnienie zarówno kontekstu sytuacyjnego, jak i relacji pomiędzy stronami, a także sposobu percepcji wypowiedzi przez adresata. Również w późniejszym orzecznictwie wskazywano, że nie każda wypowiedź zawierająca element agresji słownej czy zapowiedzi negatywnych konsekwencji może być traktowana jako groźba karalna w rozumieniu prawa karnego. W tym kontekście zasadny okazał się zarzut apelacji dotyczący błędnego przyjęcia przez Sąd Rejonowy, że wiadomość wysłana przez oskarżonego miała charakter realnej zapowiedzi popełnienia przestępstwa. Analiza materiału dowodowego prowadzi bowiem do wniosku, że była to wypowiedź o charakterze impulsywnym, stanowiąca przejaw zdenerwowania wynikającego z konfliktu pomiędzy R. X. (1) i R. N. , a nie rzeczywista deklaracja zamiaru popełnienia czynu zabronionego. W judykaturze konsekwentnie podkreśla się natomiast, że dla bytu przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. konieczne jest ustalenie realności groźby, a więc takiej jej postaci, która w konkretnych okolicznościach może być uznana za możliwą do spełnienia. A zatem, przestępstwo określone w art. 190 § 1 k.k. zachodzi jedynie wówczas, gdy groźba ma charakter rzeczywisty, a nie stanowi jedynie wyrazu chwilowej emocji, frustracji lub agresji słownej. W sytuacjach konfliktowych część wypowiedzi stron ma charakter retoryczny lub emocjonalny i nie może być automatycznie traktowana jako groźba karalna. Sąd pierwszej instancji w istocie pominął te wskazania interpretacyjne, dokonując oceny wypowiedzi oskarżonego w oderwaniu od realiów sprawy. Tymczasem zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje, aby oskarżony podejmował jakiekolwiek działania zmierzające do realizacji rzekomej groźby, ani aby jego zachowanie w innych sytuacjach dawało podstawy do przyjęcia, że był on osobą zdolną do jej spełnienia. Brak jest również dowodów wskazujących, aby po wysłaniu wiadomości oskarżony podejmował dalsze działania o charakterze agresywnym wobec pokrzywdzonego P. V. . Jeszcze bardziej zasadny okazał się zarzut dotyczący przyjęcia przez Sąd Rejonowy, że zachowanie oskarżonego wzbudziło u pokrzywdzonego P. V. uzasadnioną obawę spełnienia groźby. W tym zakresie sąd pierwszej instancji ograniczył się do przyjęcia deklaracji pokrzywdzonego jako wystarczającej podstawy do ustalenia tej przesłanki, nie dokonując pogłębionej analizy obiektywnych okoliczności zdarzenia. Tymczasem w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że obawa, o której mowa w art. 190 § 1 k.k. , musi mieć charakter zarówno subiektywny, jak i obiektywnie uzasadniony. Jak wielokrotnie wskazał Sąd Najwyższy, dla bytu przestępstwa groźby karalnej nie wystarcza samo twierdzenie pokrzywdzonego o odczuwanej obawie, jeżeli brak jest okoliczności, które pozwalałyby uznać ją za racjonalną z punktu widzenia przeciętnego obserwatora, a więc konieczne jest ustalenie obiektywnych podstaw dla takiej obawy. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na czasowy kontekst złożenia zawiadomienia o przestępstwie. Wiadomość SMS została wysłana w dniu 18 kwietnia 2023 r., natomiast zawiadomienie o przestępstwie zostało złożone dopiero w dniu 23 października 2023 r., a więc po upływie ponad sześciu miesięcy. Tak znaczna odległość czasowa pomiędzy zdarzeniem a reakcją pokrzywdzonego pozostaje w oczywistej sprzeczności z twierdzeniem, że groźba wywołała u niego rzeczywisty stan obawy. Zasady doświadczenia życiowego wskazują bowiem jednoznacznie, że osoba rzeczywiście obawiająca się spełnienia groźby podejmuje niezwłocznie działania zmierzające do ochrony swojego bezpieczeństwa, w tym zawiadamia organy ścigania. Tymczasem w niniejszej sprawie zawiadomienie zostało złożone dopiero w okresie, gdy pomiędzy stronami powstał konflikt związany z zachowaniem P. V. wobec małoletniego syna oskarżonego oraz wszczęciem w tym zakresie stosownej procedury. Okoliczność ta została przez sąd pierwszej instancji całkowicie pominięta, mimo że miała istotne znaczenie dla oceny wiarygodności twierdzeń pokrzywdzonego o odczuwaniu obawy. Równie istotne znaczenie ma analiza zachowania samego P. V. po zdarzeniu. Z materiału dowodowego wynika bowiem, że nie tylko nie unikał on kontaktu z oskarżonym, lecz wręcz podejmował wobec niego zachowania zaczepne, co znajduje potwierdzenie w przedłożonych nagraniach oraz zeznaniach świadka B. N. . Z nagrań tych wynika, iż P. V. zachowywał się w sposób nadpobudliwy i demonstracyjnie pewny siebie, kierując pod adresem oskarżonego liczne zaczepki. Co więcej, sam P. V. przyznał, że wykonywał do oskarżonego telefon, podczas którego kierował wobec niego groźby. Takie zachowanie w sposób oczywisty przeczy twierdzeniom o pozostawaniu w stanie obawy przed oskarżonym. Sąd pierwszej instancji całkowicie pominął również okoliczności związane z osobą P. V. , który – jak wynika z materiału sprawy – jest osobą wysportowaną, zajmuje się treningiem fizycznym, szkoli żołnierzy jako instruktor w wojsku oraz pasjonuje się sztukami walki. Zestawienie tych okoliczności z postawą oskarżonego, który jakkolwiek jest emerytem wojskowym i mężczyzną postawnym, ale aktualnie zajmującym się pracami ogrodowymi, dodatkowo podważa tezę o realnym i uzasadnionym stanie obawy po stronie pokrzywdzonego. W realiach niniejszej sprawy brak jest okoliczności wskazujących, aby pokrzywdzony P. V. miał realne podstawy do obawiania się spełnienia zapowiedzi zawartej w wiadomości. Z jego zachowania po otrzymaniu tej wiadomości nie wynika, aby traktował ją jako rzeczywistą zapowiedź przestępstwa. W szczególności nie podejmował on działań, które wskazywałyby na poczucie realnego zagrożenia. Okoliczności te zostały przez Sąd Rejonowy pominięte lub ocenione w sposób powierzchowny. Wreszcie należy zwrócić uwagę na kontekst sytuacyjny wysłania wiadomości, który sąd pierwszej instancji w znacznej mierze pominął. Z materiału dowodowego wynika, że w tym okresie oskarżony pozostawał w stanie silnego zdenerwowania związanego z brakiem kontaktu z synem, który nie odpowiadał na jego próby kontaktu. Oskarżony pozostawał wówczas w przekonaniu, że przyczyną tej sytuacji jest obecność w domu R. N. jednego z jej byłych partnerów. W tej sytuacji wysłana wiadomość stanowiła przede wszystkim emocjonalną reakcję oskarżonego na brak możliwości kontaktu z dzieckiem i była skierowana do jego byłej partnerki w celu wyjaśnienia tej sytuacji. W konsekwencji należy stwierdzić, że ustalenia faktyczne przyjęte przez sąd pierwszej instancji zostały oparte na selektywnej ocenie materiału dowodowego. Sąd ten przyjął interpretację najbardziej niekorzystną dla oskarżonego, pomijając jednocześnie okoliczności przemawiające na jego korzyść, co pozostaje w sprzeczności z zasadą obiektywizmu wynikającą z art. 4 k.p.k. oraz zasadą rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego określoną w art. 5 § 2 k.p.k. Nie można również tracić z pola widzenia, że prawo karne powinno być stosowane w sposób restryktywny i ostrożny, a jego ingerencja powinna ograniczać się wyłącznie do sytuacji, w których zachowanie sprawcy w sposób niewątpliwy wyczerpuje znamiona czynu zabronionego. W judykaturze podkreśla się, że przepis art. 190 § 1 k.k. nie może być wykorzystywany do penalizowania każdej wypowiedzi o charakterze agresywnym czy obraźliwym, jeżeli nie spełnia ona wszystkich ustawowych przesłanek groźby karalnej. Podkreślić należy, iż w sytuacjach granicznych należy zachować szczególną ostrożność w kwalifikowaniu wypowiedzi jako groźby karalnej, gdyż prawo karne nie może być instrumentem reagowania na każdą formę konfliktu interpersonalnego. Uwzględniając powyższe okoliczności, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, iż zachowanie oskarżonego wypełniło znamiona przestępstwa określonego w art. 190 § 1 k.k. Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala bowiem na ustalenie ani realności groźby, ani wzbudzenia uzasadnionej obawy jej spełnienia. Tym samym przypisanie oskarżonemu odpowiedzialności karnej za zarzucany czyn nie znajduje wystarczającego oparcia w dowodach zgromadzonych w sprawie. W szczególności brak jest podstaw do przyjęcia, iż wiadomość SMS była skierowana do P. V. , a nadto brak jest dowodów pozwalających na stwierdzenie, iż groźba ta wzbudziła u niego uzasadnioną obawę jej spełnienia. Wniosek Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, ewentualnie o zmianę orzeczenia w zakresie świadczenia pieniężnego poprzez odstąpienie od jego orzeczenia. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek o uniewinnienie zasadny, a w konsekwencji wniosek alternatywny bezprzedmiotowy. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Zmieniono wyrok w stosunku do oskarżonego w ten sposób, że uniewinniono go od popełnienia zarzucanego czynu. Zwięźle o powodach zmiany Powyższe zmiany wynikały z uwzględnienia zarzutów i wniosków apelacji skarżącego, o czym szerzej w części 3 uzasadnienia. 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ----------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.4.1. ----------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ----------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2. Mając na uwadze wynik postępowania odwoławczego, w którym apelacja została uwzględniona i uniewinniono oskarżonego, Sąd Okręgowy – na podstawie art. 634 k.p.k. w zw. z art. 632 pkt 2 k.p.k. – kosztami procesu poniesionymi w sprawie obciążył Skarb Państwa. 7. PODPIS 0.1.1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego R. X. (1) . Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 21 lipca 2025 roku w sprawie II K 654/24. 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐na niekorzyść ☒ w całości ☐w części ☐co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☐uchylenie ☒zmiana
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI