Orzeczenie · 2025-12-22

IV KA 741/25

Sąd
Sąd Okręgowy w Świdnicy
Miejsce
Świdnica
Data
2025-12-22
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokaokręgowy
pomocnictwooszustworachunek bankowynieświadomośćbrak zamiaruapelacjasąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał apelację prokuratora wniesioną na niekorzyść oskarżonych P. M. i T. L., którzy zostali uniewinnieni przez Sąd Rejonowy od zarzutów pomocnictwa do oszustwa. Oskarżeni mieli zakładać rachunki bankowe lub udostępniać karty i loginy nieznajomym w zamian za wynagrodzenie, co miało ułatwić popełnienie oszustw metodą "na policjanta". Prokurator zarzucił sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że działania oskarżonych, polegające na udostępnianiu rachunków bankowych w zamian za pieniądze, powinny być kwalifikowane jako pomocnictwo do oszustwa z zamiarem ewentualnym. Sąd Okręgowy uznał jednak ten zarzut za bezzasadny. Podkreślono, że samo udostępnienie rachunku bankowego, nawet przy świadomości możliwości jego wykorzystania do celów przestępczych, nie jest wystarczające do przypisania odpowiedzialności za pomocnictwo. Kluczowe jest udowodnienie, że pomocnik wiedział o konkretnym przestępstwie, jego sprawcach i miał zamiar ułatwić jego popełnienie, lub przynajmniej godził się na to. W tej sprawie brak było dowodów na to, że oskarżeni wiedzieli o konkretnych planach nieznajomych, o pokrzywdzonych czy o sposobie realizacji przestępstwa. Sąd odwoławczy podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, że brak jest podstaw do przypisania oskarżonym pomocnictwa lub współsprawstwa. Wskazano, że dla pomocnictwa konieczne jest wykazanie zamiaru ułatwienia popełnienia konkretnego przestępstwa, a nie tylko ogólnej świadomości możliwości naruszenia prawa. Podkreślono, że oskarżeni działali w celu szybkiego zarobku, ale nie byli wtajemniczeni w plany sprawców oszustw. Utrzymano w mocy zaskarżony wyrok uniewinniający.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że samo udostępnienie rachunku bankowego nieznajomym, nawet przy świadomości możliwości jego wykorzystania do celów przestępczych, nie stanowi pomocnictwa do oszustwa, jeśli brak jest dowodów na świadomość konkretnego przestępstwa i zamiaru jego ułatwienia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której brak jest dowodów na pełną świadomość sprawcy co do planów innych osób. Może być trudniejsze do zastosowania w przypadkach, gdy dowody wskazują na większe zaangażowanie lub wiedzę oskarżonego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy udostępnienie rachunku bankowego nieznajomym w zamian za wynagrodzenie, przy świadomości możliwości jego wykorzystania do celów przestępczych, stanowi pomocnictwo do oszustwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli brak jest dowodów na świadomość pomocnika co do konkretnego przestępstwa, jego sprawców i zamiaru ułatwienia jego popełnienia.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że dla pomocnictwa konieczne jest udowodnienie zamiaru ułatwienia popełnienia konkretnego przestępstwa, a nie tylko ogólnej świadomości możliwości naruszenia prawa. Brak dowodów na wiedzę oskarżonych o konkretnych planach sprawców, pokrzywdzonych i sposobie realizacji przestępstwa uniemożliwia przypisanie pomocnictwa.

Czy zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, dotyczący kwalifikacji prawnej czynu, może być zasadny, jeśli apelujący nie kwestionuje ustaleń faktycznych, a jedynie ich ocenę prawną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zarzut błędu w ustaleniach faktycznych jest w istocie polemiką z oceną prawną sądu pierwszej instancji i nie wskazuje konkretnych dowodów, które miałyby prowadzić do innej oceny.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy uznał, że apelacja prokuratora sprowadzała się do polemiki z orzecznictwem i przywołania alternatywnego orzecznictwa, a nie do wskazania konkretnych dowodów, które miałyby potwierdzać świadomość oskarżonych co do konkretnego przestępstwa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku
Strona wygrywająca
oskarżeni (uniewinnieni)

Strony

NazwaTypRola
P. M.osoba_fizycznaoskarżony
T. L.osoba_fizycznaoskarżony
Zbigniew KatyinneProkurator Prokuratury Okręgowej

Przepisy (6)

Główne

k.k. art. 18 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na świadomość oskarżonych co do konkretnego przestępstwa, jego sprawców i zamiaru ułatwienia jego popełnienia. • Sama świadomość możliwości wykorzystania rachunku bankowego do celów przestępczych nie jest wystarczająca do przypisania pomocnictwa. • Apelacja prokuratora stanowi polemikę z oceną prawną, a nie zarzut błędu w ustaleniach faktycznych oparty na konkretnych dowodach.

Odrzucone argumenty

Działania oskarżonych polegające na udostępnianiu rachunków bankowych nieznajomym w zamian za wynagrodzenie powinny być kwalifikowane jako pomocnictwo do oszustwa z zamiarem ewentualnym.

Godne uwagi sformułowania

Sama świadomość oskarżonych, iż efekt ich działań może być wykorzystany do bliżej nieokreślonej działalności przestępczej nie jest wystarczający do konstruowania zarzutu współsprawstwa czy pomocnictwa. • Pomocnictwo jako opisana w art. 18 § 3 k.k. forma zjawiskowa przestępstwa wymaga udowodnienia, że pomocnik uświadamia sobie zły zamiar sprawcy, zaś dla prawidłowego przypisania odpowiedzialności za pomocnictwo konieczne jest m.in. wskazanie konkretnego przestępstwa, którego popełnienie pomocnik ma ułatwić. • Wobec powyższego analizy wymagało, czy w realiach niniejszej sprawy doszło do wypełnienia przez oskarżonych znamion pomocnictwa do przestępstwa z art. 286 § 1 kk, tj. działania w celu uzyskania korzyści majątkowej i doprowadzenie innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia jej mieniem poprzez wprowadzenie jej w błąd. • W niniejszej sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających, że oskarżeni wiedzieli o koncepcji nieznanych im mężczyzn, tj. mieli świadomość podjęcia przez inne konkretne osoby konkretnych działań, ich celu oraz sposobu realizacji, zwłaszcza że oskarżyciel publiczny nie przedstawił też żadnego dowodu, że osoby którym oskarżeni przekazali dostęp do rachunków bankowych są sprawcami oszustw na szkodę K. G., Z. P. oraz Z. i G. T. i dokonywały „przeksięgowania środków” opisanych w zarzutach.

Skład orzekający

Waldemar Majka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że samo udostępnienie rachunku bankowego nieznajomym, nawet przy świadomości możliwości jego wykorzystania do celów przestępczych, nie stanowi pomocnictwa do oszustwa, jeśli brak jest dowodów na świadomość konkretnego przestępstwa i zamiaru jego ułatwienia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której brak jest dowodów na pełną świadomość sprawcy co do planów innych osób. Może być trudniejsze do zastosowania w przypadkach, gdy dowody wskazują na większe zaangażowanie lub wiedzę oskarżonego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje subtelne granice odpowiedzialności karnej za pomocnictwo, szczególnie w kontekście oszustw internetowych i roli tzw. "słupów". Jest to ważna lekcja dla osób, które mogą nieświadomie ułatwiać przestępstwa.

Czy założenie konta bankowego dla obcych to pomocnictwo do oszustwa? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst