IV KA 734/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd odwoławczy rozpatrywał apelację oskarżonej, która została skazana za przestępstwo z art. 191 § 1a kk, polegające na uporczywym i istotnym utrudnianiu korzystania z wynajmowanego lokalu mieszkalnego. Oskarżona twierdziła, że jej działania, takie jak zwrócenie się do dostawcy energii o zawieszenie dostaw prądu oraz zakręcanie zaworu gazu, były motywowane troską o bezpieczeństwo nieruchomości i jej użytkowników, a także rażącym naruszeniem umowy przez najemców. Podnosiła również, że najemcy utrudniali jej dostęp do nieruchomości i korzystanie z części wspólnych. Sąd odwoławczy odrzucił te argumenty, uznając, że działania oskarżonej nie były podyktowane obawami o bezpieczeństwo, lecz stanowiły próbę zmuszenia najemców do opuszczenia lokalu. Sąd wskazał, że kluczowym dowodem było oświadczenie o rozwiązaniu umowy najmu, które nie wspominało o problemach z instalacjami, a jedynie o naruszeniach umowy przez najemców. Podobnie kolejne pisma oskarżonej nie odnosiły się do kwestii bezpieczeństwa instalacji. Sąd podkreślił, że nawet jeśli najemcy naruszali umowę, właścicielka powinna dochodzić swoich praw na drodze cywilnej (powództwo o eksmisję), a nie poprzez samowolne odcinanie mediów czy wymianę zamków. Sąd odwoławczy uznał, że działania oskarżonej, takie jak pozbawienie lokalu energii elektrycznej i gazu oraz wymiana zamków, nosiły znamiona istotnego i uporczywego utrudniania korzystania z lokalu, zgodnie z definicją z art. 191 § 1a kk. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, które potwierdza, że nawet realizacja prawa własności nie usprawiedliwia takich działań, a przepis ten ma chronić lokatorów przed samowolą właścicieli. W kwestii wymiaru kary, sąd odwoławczy podzielił częściowo apelację pełnomocnika pokrzywdzonych, uznając, że warunkowe umorzenie postępowania było zbyt łagodne. Zamiast tego orzeczono karę grzywny i podwyższono nawiązki na rzecz pokrzywdzonych, uznając jednak żądania pełnomocnika za wygórowane. Sąd wyjaśnił, że nawiązki powinny kompensować krzywdę moralną, a grzywna powinna uwzględniać możliwości finansowe oskarżonej, które zostały ograniczone przez zasądzone nawiązki i koszty procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że działania właściciela lokalu polegające na odcięciu mediów i wymianie zamków, nawet w sytuacji naruszenia umowy przez najemców, mogą stanowić przestępstwo z art. 191 § 1a kk, a droga sądowa jest jedyną właściwą metodą dochodzenia roszczeń.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu między właścicielem a najemcą, ale jego zasady dotyczące niedopuszczalności samowolnych działań właściciela są szeroko stosowalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy działania właściciela lokalu polegające na odcięciu mediów (prądu, gazu) oraz wymianie zamków stanowią uporczywe i istotne utrudnianie korzystania z lokalu w rozumieniu art. 191 § 1a kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie działania stanowią uporczywe i istotne utrudnianie korzystania z lokalu, nawet jeśli właściciel ma tytuł własności i uważa, że najemcy naruszają umowę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odcięcie mediów i wymiana zamków miały na celu zmuszenie najemców do opuszczenia lokalu, a nie wynikały z obaw o bezpieczeństwo. Podkreślono, że właściciel powinien dochodzić swoich praw na drodze cywilnej, a przepis art. 191 § 1a kk chroni lokatorów przed samowolą właścicieli.
Czy właściciel lokalu może stosować metody siłowe (np. odcięcie mediów) w celu wymuszenia jego opuszczenia przez najemców, zamiast korzystać z drogi sądowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, właściciel nie może stosować takich metod. Przepis art. 191 § 1a kk został wprowadzony, aby zapobiegać takim sytuacjom, nawet jeśli właściciel realizuje swoje prawo własności.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo SN, zgodnie z którym art. 191 § 1a kk chroni stan faktyczny zajmowania lokalu, a nie tylko stan prawny. Działania takie jak odcięcie mediów czy wymiana zamków, nawet w ramach realizacji prawa własności, mogą wypełniać znamiona tego przestępstwa.
Jaki jest właściwy sposób ustalenia wysokości kary grzywny i nawiązek w sprawach o utrudnianie korzystania z lokalu?
Odpowiedź sądu
Wysokość grzywny powinna uwzględniać możliwości finansowe sprawcy, a nawiązki powinny kompensować doznaną krzywdę moralną, będąc jednocześnie ekonomicznie odczuwalne i utrzymane w rozsądnych granicach.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy, podwyższając karę, wziął pod uwagę wielość i charakter działań oskarżonej, ich rozpiętość czasową oraz skutki. Przy ustalaniu grzywny uwzględniono dochody oskarżonej i jej przyszłe ograniczenia finansowe związane z nawiązkami i kosztami procesu. Nawiązki uznano za wystarczające do kompensaty krzywdy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| oskarżona | osoba_fizyczna | oskarżona |
| pokrzywdzeni | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| E. L. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| M. N. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (4)
Główne
k.k. art. 191 § § 1a
Kodeks karny
Przepis ten chroni stan faktyczny zajmowania lokalu, a nie tylko stan prawny. Działania właściciela, takie jak odcięcie mediów czy wymiana zamków, mogą wypełniać znamiona przestępstwa, nawet jeśli mieszczą się w ramach realizacji prawa własności.
Pomocnicze
k.k. art. 191
Kodeks karny
Uporczywość oznacza dużą częstotliwość stosowania przemocy i zakłócania korzystania z lokalu, natomiast istotne utrudnienie wchodzi w grę wówczas, gdy korzystanie z lokalu wymaga poważnych wysiłków ze strony osoby zajmującej lokal. Może mieć charakter jednorazowy (np. odcięcie dopływu wody, energii elektrycznej).
k.k.
Kodeks karny
Nie zawiera precyzyjnych kryteriów ustalania wysokości zadośćuczynienia/nawiązki, ale sąd powinien brać pod uwagę okoliczności konkretnej sprawy.
k.c.
Kodeks cywilny
Nie zawiera precyzyjnych kryteriów ustalania wysokości zadośćuczynienia/nawiązki, ale sąd powinien brać pod uwagę okoliczności konkretnej sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działania oskarżonej miały na celu zmuszenie najemców do opuszczenia lokalu, a nie wynikały z troski o bezpieczeństwo. • Odcięcie mediów i wymiana zamków stanowiły uporczywe i istotne utrudnianie korzystania z lokalu. • Właściciel powinien dochodzić swoich praw na drodze cywilnej, a nie stosować samowolnych metod. • Warunkowe umorzenie postępowania było zbyt łagodne ze względu na wielość i charakter działań oskarżonej.
Odrzucone argumenty
Działania oskarżonej były podyktowane troską o bezpieczeństwo nieruchomości i użytkowników. • Najemcy rażąco naruszali umowę i utrudniali korzystanie z nieruchomości. • Oskarżona działała w ramach realizacji swojego prawa własności. • Wysokość zasądzonej grzywny i nawiązek była wygórowana.
Godne uwagi sformułowania
„ troska o bezpieczeństwo nieruchomości oraz zajmujących ją osób ” • „ karę finansową ” • „ wybuchu albo zaczadzenia ” • „ zamknąć skrzynkę i wykonanie próby szczelności instalacji, sprawdzenie pieca gazowego w łazience ” • „ uporczywość oznacza dużą częstotliwość stosowania przemocy i zakłócania korzystania z lokalu, natomiast istotne utrudnienie wchodzi w grę wówczas, gdy korzystanie z lokalu - na skutek zachowania sprawcy - wymaga poważnych wysiłków ze strony osoby, która ten lokal mieszkalny zajmuje (…) Istotne utrudnianie korzystania z lokalu może mieć jednak charakter jednorazowy (np. odcięcie dopływu wody, wymiana zamków w drzwiach, odcięcie dopływu energii ) ” • „ zajmowany lokal ” winno być interpretowane wyłącznie z uwzględnieniem stanu faktycznego, a nie stanu prawnego.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że działania właściciela lokalu polegające na odcięciu mediów i wymianie zamków, nawet w sytuacji naruszenia umowy przez najemców, mogą stanowić przestępstwo z art. 191 § 1a kk, a droga sądowa jest jedyną właściwą metodą dochodzenia roszczeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu między właścicielem a najemcą, ale jego zasady dotyczące niedopuszczalności samowolnych działań właściciela są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak daleko właściciel może się posunąć w konflikcie z najemcą, zanim jego działania staną się przestępstwem. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów prawa karnego w kontekście sporów cywilnoprawnych.
“Właściciel odciął prąd i gaz najemcy? Może trafić do więzienia!”
Dane finansowe
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.