IV Ka 718/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uniewinnił prokurenta spółki od zarzutu niewykonania nakazu PIP, uznając, że odpowiedzialność spoczywa na zarządzie spółki.
Sąd Okręgowy w Szczecinie rozpoznał apelację obrońcy od wyroku Sądu Rejonowego, który uznał I. A., prokurenta spółki, za winną niewykonania nakazu Państwowej Inspekcji Pracy. Sąd odwoławczy, podzielając argumenty apelacji, uniewinnił obwinioną, stwierdzając, że odpowiedzialność za wykonanie nakazu skierowanego do spółki z o.o. spoczywa na zarządzie spółki, a nie na prokurencie.
Sąd Okręgowy w Szczecinie, rozpoznając apelację obrońcy, zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego i uniewinnił obwinioną I. A. od zarzutu popełnienia czynu z art. 283 § 2 pkt 7 Kodeksu pracy. Obwiniona była reprezentantką pracodawcy (...) Sp. z o.o. i zarzucono jej niezapewnienie wykonania decyzji nr (...) z dnia 7.01.2013 r. wydanej przez Państwową Inspekcję Pracy. Sąd Rejonowy uznał ją za winną i wymierzył karę nagany. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, wskazując na błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę prawa procesowego. Kluczową kwestią było ustalenie, że obwiniona była jedynie prokurentem spółki, a nie członkiem jej zarządu. Nakaz PIP był skierowany do spółki z o.o., a za jego wykonanie odpowiedzialny jest zarząd, który reprezentuje spółkę na zewnątrz. Prokurent, będąc pełnomocnikiem, nie jest zobowiązany do wykonania takiego nakazu w imieniu mocodawcy, chyba że wewnętrzne ustalenia spółki tak stanowią, co jednak nie wpływa na jego status jako pełnomocnika w relacjach zewnętrznych. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność za wykroczenie ponosi osoba fizyczna zobowiązana do reprezentowania podmiotu, wobec którego nakaz wydano, a w tym przypadku byłby to Prezes Zarządu. W związku z tym, że obwiniona nie była zobowiązana do realizacji nakazu, nie popełniła zarzucanego jej czynu. Sąd odwoławczy zmienił wyrok i uniewinnił obwinioną, obciążając Skarb Państwa kosztami procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, odpowiedzialność za wykonanie nakazu skierowanego do spółki z o.o. spoczywa na zarządzie spółki, a nie na prokurencie, który jest jedynie pełnomocnikiem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nakaz PIP był skierowany do osoby prawnej (spółki), a za jego wykonanie odpowiedzialny jest organ ją reprezentujący, czyli zarząd. Prokurent, będąc pełnomocnikiem, nie jest zobowiązany do wykonania takiego nakazu w imieniu mocodawcy w ramach zewnętrznej reprezentacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uniewinnienie
Strona wygrywająca
I. A.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. A. | osoba_fizyczna | obwiniona |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | pracodawca |
Przepisy (10)
Główne
k.p. art. 283 § § 2 pkt 7
Kodeks pracy
Pomocnicze
k.p.k. art. 437 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
kpw art. 109 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
kpw art. 119
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.c. art. 109 § § 1
Kodeks cywilny
Prokura jest rodzajem pełnomocnictwa udzielonym przez przedsiębiorcę, obejmującym umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa.
k.c. art. 109 § § 2
Kodeks cywilny
Zakres obowiązków prokurenta może być uregulowany wewnętrznie, ale nie można ograniczyć prokury ze skutkiem dla osób trzecich, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
k.c. art. 96
Kodeks cywilny
Uprawnienie prokurenta do działania w imieniu mocodawcy oparte jest na oświadczeniu mandanta.
k.s.h. art. 201 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Do reprezentowania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest zobowiązany zarząd.
k.s.h. art. 208 § § 2
Kodeks spółek handlowych
Każdy członek zarządu spółki z o.o. ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obwiniona, będąc prokurentem, nie była zobowiązana do wykonania nakazu PIP skierowanego do spółki. Odpowiedzialność za wykonanie nakazu spoczywa na zarządzie spółki. Brak podstaw do przypisania obwinionej odpowiedzialności za wykroczenie z art. 283 § 2 pkt 7 k.p.
Godne uwagi sformułowania
Podzielić należy twierdzenia skarżącego co do braku opisanego w zarzucie stawianym obwinionej obowiązku obciążającego ją, którego niezrealizowanie skutkować miałoby jej odpowiedzialnością za zarzucone jej wykroczenie. Istotną okolicznością bowiem w sprawie, do której jednak Sąd Rejonowy nie przyłożył należytej uwagi, było, iż obwiniona nie była członkiem organu spółki (...), lecz jedynie jej prokurentem. Prokurent nadal pozostaje jedynie pełnomocnikiem przedsiębiorcy.
Skład orzekający
Maciej Kawałko
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Określenie zakresu odpowiedzialności prokurenta w kontekście obowiązków pracodawcy i nakazów organów kontroli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej prokurenta w odniesieniu do nakazów PIP skierowanych do spółki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje istotną różnicę między rolą prokurenta a członka zarządu w kontekście odpowiedzialności prawnej pracodawcy, co jest ważną kwestią dla wielu przedsiębiorców i prawników.
“Prokurent czy członek zarządu? Kto odpowiada za błędy firmy wobec PIP?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV Ka 718/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 sierpnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Maciej Kawałko Protokolant: Aneta Maziarek po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2014 r. sprawy I. A. obwinionej z art. 283 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę obwinionej od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 24 marca 2014 r. sygn. akt V W 2520/13 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnia obwinioną od popełnienia zarzucanego jej czynu, II. kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa. Sygn. akt IV Ka 718/14 UZASADNIENIE I. A. została obwiniona o to, że jako osoba reprezentująca pracodawcę (...) Sp. z o.o. , ul. (...) , (...)-(...) S. , w okresie od l marca 2013 r. do dnia 30 października 2013r. nie zapewniła wykonania decyzji nr (...) z nakazu (...)- (...)- (...)- (...) z dnia 7.01.2013r. tj. o czyn z art. 283 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy . Wyrokiem z dnia 24 marca 2014r. (sygn. akt V K 2520/13) Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie uznał obwinioną I. A. za winną popełnienia zarzucanego jej czynu i za ten czyn na podstawie art. 283 § 2 kodeksu pracy po zastosowaniu art. 39 § l i 2 wymierzył obwinionej karę nagany. Na podstawie art. 118 § l i 3 kpw zasądził od obwinionej na rzecz Skarbu Państwa koszty procesu. Wyrok powyższy zaskarżył w całości obrońca obwinionej. Wyrokowi zarzucił - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę uznania obwinionej winną czynu polegającego na niewykonaniu w wyznaczonym terminie nakazu inspektora pracy, - obrazę prawa procesowego, w szczególności art. 8 kpw , mającą bezpośredni wpływ na treść orzeczenia. Skarżący wniósł o uniewinnienie I. A. od zarzutu popełnienia wykroczenia przeciwko prawom pracownika, polegającego na niewykonaniu w wyznaczonym terminie nakazu inspektora pracy. Sąd Odwoławczy zważył co następuje: Apelacja okazała się zasadna. Podzielić należy twierdzenia skarżącego co do braku opisanego w zarzucie stawianym obwinionej obowiązku obciążającego ją, którego niezrealizowanie skutkować miałoby jej odpowiedzialnością za zarzucone jej wykroczenie. Istotną okolicznością bowiem w sprawie, do której jednak Sąd Rejonowy nie przyłożył należytej uwagi, było, iż obwiniona nie była członkiem organu spółki (...) , lecz jedynie jej prokurentem. Słusznie skarżący zwraca uwagę na tę okoliczność w swym piśmie procesowym z dnia 23 lipca 2014r., które co prawda formalnie nie jest apelacją, jednak z racji znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podniesionych w nim argumentów, skutkowało koniecznością ich rozważenia przez Sąd Odwoławczy niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych w środku odwoławczym zarzutów. Zwrócić należy uwagę, że nakaz Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) z dnia 7 stycznia 2013r. był kierowany do (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością . Do jego wykonania był zatem zobowiązany pracodawca, którym w tym wypadku była osoba prawna. Do działania w imieniu takiej osoby prawnej zobowiązany jest organ ją reprezentujący, którym, w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jest zarząd ( art. 201 § 1 ksh ), zaś każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki ( art. 208 § 2 ksh ). Jak wynika z protokołu kontroli przeprowadzonej przez inspektora PIP w spółce (...) (k. 9-13) osobą reprezentująca podmiot kontrolowany był Prezes Zarządu T. S. A. . Jeśli zatem nakaz PIP z dnia 7 stycznia 2013r. został skierowany do spółki z o.o. (...) , to za jego wykonanie był odpowiedzialny zarząd tej spółki, który reprezentował na zewnątrz T. S. A. . Obwiniona z kolei nie była członkiem zarządu spółki (...) , lecz, jak wyżej wskazano, jedynie jej prokurentem. Prokura zaś to rodzaj pełnomocnictwa, które zgodnie z art. 109 1 § 1 kc , jest udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Jako pełnomocnik określonego podmiotu, prokurent jest jego przedstawicielem, posiadającym umocowanie oparte na oświadczeniu mandanta ( art. 96 in fine kc ), uprawniającym go do działaniu w imieniu mocodawcy. Uprawnienie to nie jest połączone, jak w przypadku członka zarządu spółki z o.o., z obowiązkiem reprezentowania spółki na zewnątrz. W orzecznictwie na gruncie różnych regulacji prawnych jednoznacznie określa się rolę prokurenta jako uprawnionego, jednak nie zobowiązanego, do działania w imieniu mocodawcy (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2013r., V CSK 177/12, Lex 1353389; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 5 marca 2008r., III AUa 651/07, Lex 466380). Oczywiście nie oznacza to, że sam podmiot udzielający prokury nie może uregulować zakresu obowiązków prokurenta (przy jednoczesnym zastrzeżeniu, że nie można ograniczyć prokury ze skutkiem dla osób trzecich, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej - art. 109 1 § 2 kc ). Może to zostać uczynione np. w formie umowy o pracę czy kontraktu zawartego przez przedsiębiorcę z prokurentem. Nie zmienia to jednak istoty prokury, a rodzi jedynie wewnętrzną relację w strukturze przedsiębiorcy. Prokurent nadal pozostaje jedynie pełnomocnikiem przedsiębiorcy. Również okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy nie mają znaczenia dla określenia roli w jakiej obwiniona występowała w imieniu spółki (...) . Faktem jest, że korespondencja ze spółką w przedmiocie realizacji nakazu PIP z dnia 7 stycznia 2013r. była prowadzona z obwinioną, a nawet to ona podejmowała czynności związane z jego wykonaniem. Nie oznacza to jednak, że w ramach zewnętrznej reprezentacji spółki (...) obwiniona była zobowiązana do wykonania owego nakazu i jego niewykonanie ją właśnie obciąża. Mieć należy na uwadze, że jak wyżej wskazano nakaz z dnia 7 stycznia 2013r. był skierowany do spółki (...) . Nie budzi wątpliwości, że odpowiedzialność za wykroczenie co do zasady ponosi wyłącznie osoba fizyczna. Według zaś treści art. 283 § 2 pkt 7 kp , na gruncie którego sformułowano zarzut stawiany obwinionej, odpowiedzialności za wykroczenie ponosi ten kto nie wykonuje w wyznaczonym terminie podlegającego wykonaniu nakazu organu Państwowej Inspekcji Pracy. Skoro zatem oskarżyciel publiczny twierdzi, że nakaz, skierowany do (...) spółka z o.o. nie został wykonany, a spółka nie ponowi odpowiedzialności za wykroczenie, to osobą, wobec której zarzut z art. 283 § 2 pkt 7 kpk można by formułować jest osoba (fizyczna) zobowiązana do reprezentowania podmiotu, wobec którego nakaz wydano. Jak wynika z akt sprawy byłby nim Prezes Zarządu spółki (...) Zatem rację ma obrońca stwierdzając, że na obwinionej nie ciążył obowiązek realizacji nakazu z dnia 7 stycznia 2013r. i już z tego tytułu nie popełniła ona zarzucanego jej czynu. Ustalenie takiej okoliczności w toku postępowania odwoławczego rodziło konieczność zmiany zaskarżonego wyroku i orzeczenia odmiennie co do istoty sprawy, poprzez uniewinnienie I. A. od popełnienia zarzucanego jej czynu. Orzeczono o tym na podst. art. 437 § 1 i 2 kpk w zw. z art. 109 § 2 kpw . Zbędny w tej sytuacji stało się odnoszenie do reszty podnoszonych przez skarżącego argumentów, choć można stwierdzić, że nie były one pozbawione racji i w tym zakresie w którym wskazano, że odpowiedzialność z art. 283 § 2 pkt 7 kp nie może być oparta na stwierdzeniu braku wykonania nakazu PIP w sposób literalnie zgodny z jego treścią, gdyż o tym czy nakaz został wykonany decyduje szereg okoliczności, które w realiach niniejszej sprawy świadczą o tym, że spółka (...) podjęła czynności w kierunku jego wykonania i od obowiązku wynikającego z treści nakazu PIP z dnia 7 stycznia 2013r., w szczególności jego pkt. 2, się nie uchylała. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w pkt. I wyroku. W zakresie kosztów procesu rozstrzygnięto na podst. art. 634 kpk i art. 632 pkt 2 kpk w zw. z art. 119 kpw .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI