IV KA 708/13

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2013-10-30
SAOSKarnewykroczenia skarboweŚredniaokręgowy
wykroczenie skarbowepodatek dochodowyVATczynności sprawdzającenieobecność oskarżonegoapelacjauchylenie wyrokuponowne rozpoznanie

Sąd Okręgowy uchylił wyrok skazujący za wykroczenia skarbowe i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędnej interpretacji przepisów dotyczących udaremniania czynności sprawdzających.

Sąd Okręgowy w Świdnicy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Kłodzku, który skazał K. W. za wykroczenia skarbowe, w tym niepłacenie podatków i udaremnianie czynności sprawdzających. Apelacja obrońcy oskarżonej zarzuciła m.in. obrazę prawa materialnego i procesowego, wskazując na błędną wykładnię art. 83 § 2 k.k.s. oraz przedwczesne zastosowanie postępowania wobec nieobecnych. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, stwierdzając, że znamiona czynu z art. 83 § 2 k.k.s. nie zostały zrealizowane, a przesłanki do prowadzenia postępowania wobec nieobecnego nie były spełnione.

Sąd Okręgowy w Świdnicy, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonej K. W. od wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Oskarżona była sądzona za wykroczenia skarbowe, w tym niepłacenie pobranego podatku dochodowego od wynagrodzeń oraz udaremnianie czynności sprawdzających w zakresie podatku VAT. Sąd Rejonowy uznał ją za winną i wymierzył karę grzywny. Obrońca zarzucił m.in. obrazę prawa materialnego (art. 83 § 2 k.k.s.) poprzez błędną wykładnię znamion udaremniania czynności służbowych oraz obrazę przepisów postępowania (art. 167 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. i art. 173 § 1 k.k.s.) poprzez przedwczesne zastosowanie postępowania wobec nieobecnych. Sąd Okręgowy przyznał rację apelującemu, wskazując, że w przypadku czynu z art. 83 § 2 k.k.s. znamiona nie zostały zrealizowane, ponieważ urząd skarbowy nie miał uprawnień do przeprowadzania czynności sprawdzających w tym trybie, a oskarżona nie utrudniała aktywnie czynności. Ponadto, stwierdzono, że zaistniała negatywna przesłanka do prowadzenia postępowania wobec nieobecnego (wina lub okoliczności popełnienia czynu budzą wątpliwości). W związku z tym sprawa wymaga ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, który zbada, czy oskarżona przebywa na stałe za granicą, co może mieć wpływ na dalszy tok postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli czynności sprawdzające nie zostały podjęte w trybie właściwych przepisów, a urząd skarbowy nie miał statusu organu podatkowego uprawnionego do ich przeprowadzenia w danym trybie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że znamiona czynu z art. 83 § 2 k.k.s. nie zostały zrealizowane, ponieważ czynności sprawdzające nie zostały podjęte w trybie ustawy o kontroli skarbowej ani Ordynacji podatkowej, a urząd skarbowy nie miał w tym postępowaniu statusu organu podatkowego. Ponadto, samo nieodbieranie korespondencji nie stanowi aktywnego utrudniania czynności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżona

Strony

NazwaTypRola
K. W.osoba_fizycznaoskarżona
Urząd Skarbowy w N.organ_państwowyoskarżyciel
adw. W. S.inneobrońca z urzędu
starszy komisarz skarbowy z Urzędu Skarbowego w N. - N. J.organ_państwowyprzedstawiciel oskarżyciela

Przepisy (15)

Główne

k.k.s. art. 77 § § 3

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 57 § § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 83 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Sąd Okręgowy uznał, że znamiona tego przepisu nie zostały zrealizowane w przypisanym oskarżonej czynu.

Pomocnicze

k.k.s. art. 6 § § 2

Kodeks karny skarbowy

u.p.d.o.f. art. 38 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 4 pkt 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ord.pr. art. 155 § § 1

Ordynacja Podatkowa

Ord.pr. art. 274 § a § 1

Ordynacja Podatkowa

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

k.k.s. art. 113 § § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 173 § § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 173 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Sąd Okręgowy uznał, że zaistniała negatywna przesłanka do prowadzenia postępowania wobec nieobecnego.

Pr.adw. art. 29 § ust. 1 i 2

Ustawa Prawo o adwokaturze

Dz.U. nr 164 poz. 1348 art. 14 § ust. 2 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie...

Dz.U. nr 164 poz. 1348 art. 19 § pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie...

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obraza przepisów prawa materialnego, a to art. 83 § 2 k.k.s. poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w uznaniu, że znamiona udaremniania czynności służbowych nosi takie zachowanie, w którym oskarżona w sposób czynny żadnych czynności nie utrudnia, a jedynie przebywa poza granicami kraju. Obraza przepisów postępowania, a to art. 167 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. w zw. z art. 173 § 1 k.k.s. poprzez przedwczesne uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania postępowania w stosunku do nieobecnych.

Godne uwagi sformułowania

Nie sposób zatem przyjąć aby wyczerpała w ten sposób znamiona utrudniania czynności kontrolnych, skoro czynności takie nie zostały podjęte w zakresie podatku od towarów i usług w trybie art.12 i następne ustawy z 28 września 1991 roku o kontroli skarbowej (...), zaś opisane w treści czynu przypisanego czynności sprawdzające są określone w art. 272-280 Ordynacji podatkowej (...) i mają na celu m.in. sprawdzenie terminowości składania deklaracji, a podejmowane być mogą przez organy podatkowe (...). W postępowaniu karnym skarbowym urząd skarbowy nie ma statusu organu podatkowego i nie może w tym trybie dokonywać czynności sprawdzających, a może mieć status finansowego organu dochodzenia (...), a co za tym idzie znamiona z art.83§2 kks w czynie przypisanym oskarżonej nie zostały zrealizowane. Co najmniej jedna ze wskazanych powyżej przesłanek negatywnych w wypadku oskarżonej zaistniała biorąc pod uwagę treść przypisanego czynu z art.83§2 kks.

Skład orzekający

Waldemar Majka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion wykroczenia skarbowego z art. 83 § 2 k.k.s. oraz stosowanie przepisów o postępowaniu wobec nieobecnych w sprawach karnych skarbowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podjęcia czynności sprawdzających przez właściwy organ i nieprawidłowego zastosowania procedury wobec nieobecnego oskarżonego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe zastosowanie przepisów proceduralnych i materialnych, nawet w sprawach o wykroczenia skarbowe. Uchylenie wyroku z powodu błędnej interpretacji przez sąd niższej instancji jest zawsze interesujące dla prawników.

Błąd sądu niższej instancji doprowadził do uchylenia wyroku w sprawie o wykroczenie skarbowe.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt IV Ka 708/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 października 2013 roku. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący : SSO Waldemar Majka Protokolant : Agnieszka Paduch przy udziale starszego komisarza skarbowego z Urzędu Skarbowego w N. - N. J. po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013 roku sprawy K. W. oskarżonej z art. 77 § 3 kks w zw. z art. 6 § 2 kks , art. 57§1 kks , art. 83§2 kks w zw. z art. 6§2 kks na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonej od wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 18 czerwca 2013 roku, sygnatura akt VI W 836/12 I. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. W. S. z Kancelarii Adwokackiej w K. 516 zł 60 gr tytułem kosztów nie opłaconej pomocy prawnej z urzędu udzielonej oskarżonej w postępowaniu odwoławczym. Sygnatura akt IV Ka 708/13 UZASADNIENIE Urząd Skarbowy w N. wniósł akt oskarżenia przeciwko K. W. oskarżając ją o to, że: I. podejmując zachowania w krótkich odstępach czasu co wskazuje na ciągłość w wykonaniu tego samego zamiaru jako płatnik nie wpłaca w Urzędzie Skarbowym w N. , w terminie od dnia 22.02.2010r. do dnia 02.05.2011r., pobranego podatku dochodowego od wynagrodzeń za miesiące: styczeń, luty, marzec, kwiecień, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2010r., tj. - za miesiąc styczeń 2010r. od dnia 22.02.2010r. do dnia 24.05.2010r. - za miesiąc luty 2010r. od dnia 22.03.2010r. do dnia 24.05.2010r. - za miesiąc marzec 2010r. od dnia 20.04.2010r. do dnia 24.05.2010r. - za miesiąc kwiecień 2010r. od dnia 20.05.2010r. do dnia 24.05.2010r. - za miesiąc czerwiec 2010r. od dnia 20.07.2010r. do dnia 02.05.2011r. - za miesiąc lipiec 2010r. od dnia 20.08.2010r. do dnia 02.05.2011r. - za miesiąc sierpień 2010r. od dnia 20.09.2010r. do dnia 02.05.2011r. - za miesiąc wrzesień 2010r. od dnia 20.10.2010r. do dnia 02.05.2011r. - za miesiąc październik 2010r. od dnia 22.11.2010r. do dnia 02.05.2011r. - za miesiąc listopad 2010r. od dnia 20.12.2010r. do dnia 02.05.2011r. - za miesiąc grudzień 2010r. od dnia 20.01.2011r. do dnia 02.05.2011r. przez co naruszyła przepis art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 14 poz. 176 z późn. zm. oraz tj. Dz. U. z 2010r. Nr 51 poz. 307 z późn. zm.), a tym samym naraziła podatek na uszczuplenie w kwocie 495,00 zł tj. o wykroczenie skarbowe określone w art. 77 § 3 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. II. w Urzędzie Skarbowym w N. od dnia 02.05.2011r. do dnia sporządzenia niniejszego aktu oskarżenia, uporczywie nie wpłaca w terminie podatku dochodowego od osób fizycznych, wynikającego ze złożonego zeznania podatkowego PIT-36L za 2010r., przez co naruszyła przepis art. 45 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2010r. Nr 51 poz. 307 z późn. zm.), a tym samym naraziła podatek na uszczuplenie w kwocie 29.169,00 zł tj. o wykroczenie skarbowe określone w art. 57 § 1 k.k.s. III. w Urzędzie Skarbowym w N. od dnia 27.02.2012r. do dnia sporządzenia niniejszego aktu oskarżenia udaremnia wykonywanie czynności sprawdzających polegających na sprawdzeniu terminowości składania deklaracji w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące: październik, listopad, grudzień 2011r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień 2012r. przez co naruszyła przepis art. 155 § 1 oraz art. 274 a § 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja Podatkowa (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 z późn. zm) tj. o wykroczenie skarbowe określone w art. 83 § 2 k.k.s. w zw z art. 6 § 2 k.k.s. Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2013 roku (sygn. akt VI W 836/12) Sąd Rejonowy w Kłodzku: I. oskarżoną K. W. uznał za winną popełnienia zarzucanych jej czynów opisanych w pkt. I, II i III części wstępnej wyroku z tym, iż przyjął, że czyn opisany w pkt II części wstępnej wyroku został popełniony w okresie od dnia 2 maja 2011 roku do dnia 19 grudnia 2012 roku, a czyn opisany w pkt III części wstępnej wyroku został popełniony w okresie od dnia 27 lutego 2012 roku do dnia 19 grudnia 2012 roku, i za to na podstawie art. 50 § 1 k.k.s. wymierzył oskarżonej karę grzywny w kwocie 1500 (jeden tysiąc pięćset) złotych; II. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. W. S. w K. 664,20 zł tytułem nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonej z urzędu; III. zwolnił oskarżoną od zapłaty kosztów sądowych wydatki poniesione w sprawie zaliczając na rachunek Skarbu Państwa. Ze wskazanym wyrokiem nie pogodził się obrońca oskarżonej zaskarżając wyrok w punkcie I jego dyspozycji zarzucając: I. obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 83 § 2 k.k.s. poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w uznaniu, że znamiona udaremniania czynności służbowych nosi takie zachowanie, w którym: a) oskarżona w sposób czynny żadnych czynności nie utrudnia, a jedynie przebywa poza granicami kraju; b) Urząd Skarbowy wzywał oskarżoną do złożenia deklaracji w zakresie podatku od towarów i usług wobec upływu terminu do ich złożenia, a więc nie sposób uznać, aby zachodziła potrzeba i możliwość następczego kontrolowania terminowości wykonania tych czynności, II. obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, a to: a) art. 167 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. w zw. z art. 173 § 1 k.k.s. poprzez przedwczesne uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania postępowania w stosunku do nieobecnych, które to przesłanki należało ustalić poprzez dopuszczenie dowodu z zeznań świadka A. W. , którą to czynność w tym właśnie celu zamierzał przeprowadzić oskarżyciel w toku postępowania przygotowawczego, jednak od niej ostatecznie odstąpił. Podnosząc wskazane zarzuty apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Kłodzku do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na apelację oskarżyciel wniósł o: 1. oddalenie apelacji złożonej przez adw. W. S. – obrońcy z urzędu K. W. ; 2. utrzymanie w mocy wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 18 czerwca 2013r. sygn. akt VI W 836/12 Sąd Okręgowy zważył: apelacja jest zasadna. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w punkcie II apelacji należy zauważyć, że o ile w postępowaniu przygotowawczym zaistniały przesłanki do prowadzenia postępowania w stosunku do nieobecnego w rozumieniu art.173 kks (choć jego podstawy są wątpliwe – o czym poniżej), o tyle w postępowaniu sądowym winny pozostawać przedmiotem weryfikacji. Postępowania w stosunku do nieobecnego nie stosuje jeżeli: - 1) wina sprawcy lub okoliczności popełnienia czynu zabronionego budzą wątpliwości, oraz - 2) oskarżony o przestępstwo skarbowe ukrył się po wniesieniu do sądu aktu oskarżenia, a także wówczas, gdy w toku postępowania przed sądem ustalono jego miejsce zamieszkania lub pobytu w kraju ( art.173§2 kks ) Co najmniej jedna ze wskazanych powyżej przesłanek negatywnych w wypadku oskarżonej zaistniała biorąc pod uwagę treść przypisanego czynu z art.83§2 kks . Z ustaleń uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, iż czynność sprawcza oskarżonej miała sprowadzać się do nieodbierania kierowanej do niej korespondencji (k.64a). Nie sposób zatem przyjąć aby wyczerpała w ten sposób znamiona utrudniania czynności kontrolnych, skoro czynności takie nie zostały podjęte w zakresie podatku od towarów i usług w trybie art.12 i następne ustawy z 28 września 1991 roku o kontroli skarbowej (Dz.U. nr 41 z 2011 roku, poz. 214, ze zmianami), zaś opisane w treści czynu przypisanego czynności sprawdzające są określone w art. 272-280 Ordynacji podatkowej (zgodnie z definicją art.53§30 kks ) i mają na celu m.in. sprawdzenie terminowości składania deklaracji, a podejmowane być mogą przez organy podatkowe (definiowane w art.13 Ordynacji podatkowej). W postępowaniu karnym skarbowym urząd skarbowy nie ma statusu organu podatkowego i nie może w tym trybie dokonywać czynności sprawdzających, a może mieć status finansowego organu dochodzenia ( art.53§ 37 pkt 1 kks ), a co za tym idzie znamiona z art.83§2 kks w czynie przypisanym oskarżonej nie zostały zrealizowane. Wobec powyższego zaistniała też negatywna przesłanka prowadzenia postępowania wobec nieobecnego opisana w art.173§2 pkt 1 kks . Sprawa wymaga zatem ponownego rozpoznania przy zachowaniu wymogów procedury, a sąd I instancji zweryfikuje czy oskarżona przebywa na stałe poza granicami kraju czy też nie – w aspekcie brzmienia art.173§2 pk2 kks . W zależności od poczynionych ustaleń rozpozna niniejszą sprawę łącznie bądź odrębnie w zakresie czynu z art.83§2 kks . Na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. nr 16 poz. 124 ze zm.) oraz § 14 ust. 2 pkt 4 i § 19 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 164 poz. 1348), zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata W. S. 516,60 złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonej z urzędu w postępowaniu odwoławczym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI