IV KA 706/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, uznając oskarżonego za winnego pomocnictwa do kradzieży z włamaniem zamiast współsprawstwa, łagodząc karę grzywny i skracając okres próby.
Sąd Rejonowy skazał P.K. za kradzież z włamaniem na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem i grzywnę. Obrońca złożył apelację, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i kwalifikacji prawnej. Sąd Okręgowy uznał, że dowody nie potwierdzają współsprawstwa, lecz pomocnictwo do kradzieży z włamaniem. Zmienił kwalifikację czynu, obniżył karę grzywny, skrócił okres próby i uchylił dozór kuratora, utrzymując jednocześnie obowiązek naprawienia szkody.
Sąd Rejonowy w Radomsku wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2025 roku w sprawie II K 520/25 uznał oskarżonego P. K. za winnego popełnienia przestępstwa kradzieży z włamaniem (art. 279 § 1 k.k.) i wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 3 lata, 250 stawek dziennych grzywny po 30 zł, zobowiązał do informowania kuratora, oddał pod dozór kuratora i orzekł obowiązek naprawienia szkody w kwocie 16.800 zł. Apelację od wyroku złożył obrońca oskarżonego, zarzucając m.in. obrazę przepisów postępowania, błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę prawa materialnego przez przypisanie współsprawstwa kradzieży z włamaniem, a także rażącą niewspółmierność kary. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, stwierdził, że dowody nie pozwalają na przypisanie oskarżonemu współsprawstwa kradzieży z włamaniem, lecz jedynie pomocnictwa do tego przestępstwa (art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k.). Zmienił zatem wyrok w zakresie kwalifikacji prawnej czynu, uznając oskarżonego za winnego pomocnictwa. W konsekwencji złagodził karę grzywny do 200 stawek dziennych po 10 zł, skrócił okres próby do 2 lat i uchylił obowiązek poddania oskarżonego dozorowi kuratora, uznając za wystarczające informowanie kuratora o przebiegu próby. Utrzymał w mocy obowiązek naprawienia szkody, wskazując na jego podstawę cywilną. Pozostałe rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego, poza omówionymi zmianami, zostały utrzymane w mocy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Oskarżony działał jako pomocnik do przestępstwa kradzieży z włamaniem, a nie jako współsprawca.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że brak było dowodów na świadome współdziałanie oskarżonego z głównym sprawcą przełamania zabezpieczeń elektronicznych i kradzieży pieniędzy. Brak było podstaw do przypisania oskarżonemu zamiaru bezpośredniego do przestępstwa kradzieży z włamaniem. Natomiast udostępnienie rachunku bankowego, wypłacenie pieniędzy i przekazanie ich nieznanej osobie, za co oskarżony otrzymał wynagrodzenie, stanowiło pomocnictwo, gdyż ułatwiło sprawcy popełnienie czynu zabronionego. Oskarżony godził się na to, że jego zachowanie będzie wykorzystane do działalności przestępczej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku
Strona wygrywająca
oskarżony (w części dotyczącej kwalifikacji prawnej i kary)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Ł. E. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| nieustalona osoba | inne | współsprawca/sprawca |
Przepisy (29)
Główne
k.k. art. 279 § 1
Kodeks karny
Podstawa skazania za kradzież z włamaniem (współsprawstwo pierwotnie, pomocnictwo po zmianie).
k.k. art. 18 § 3
Kodeks karny
Pomocnictwo.
Pomocnicze
k.k. art. 292 § 1
Kodeks karny
Zarzucany pierwotnie czyn oskarżonemu.
k.k. art. 33 § 2
Kodeks karny
Podstawa wymiaru grzywny.
k.k. art. 69 § 1
Kodeks karny
Podstawa warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności.
k.k. art. 70 § 1
Kodeks karny
Podstawa warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności.
k.k. art. 72 § 1
Kodeks karny
Obowiązek informowania kuratora.
k.k. art. 73 § 1
Kodeks karny
Dozór kuratora.
k.k. art. 72 § 2
Kodeks karny
Obowiązek naprawienia szkody (podstawa błędnie przyjęta przez Sąd I instancji).
k.p.k. art. 438 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów prawa materialnego jako podstawa apelacji.
k.p.k. art. 438 § 3
Kodeks postępowania karnego
Błąd w ustaleniach faktycznych jako podstawa apelacji.
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada in dubio pro reo.
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Granice rozpoznania sprawy przez sąd.
k.p.k. art. 424 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymogi uzasadnienia wyroku.
k.k. art. 19 § 1
Kodeks karny
Granice wymiaru kary za podżeganie lub pomocnictwo.
k.k. art. 53
Kodeks karny
Dyrektywy wymiaru kary.
k.k. art. 46 § 1
Kodeks karny
Obowiązek naprawienia szkody na wniosek pokrzywdzonego.
k.c. art. 422
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez inną osobę.
k.c. art. 441 § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność solidarna.
k.c. art. 441 § 2
Kodeks cywilny
Regres między współodpowiedzialnymi.
k.p.k. art. 434 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego w razie apelacji wniesionej wyłącznie na jego korzyść.
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
Koszty postępowania odwoławczego.
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
Koszty postępowania.
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zwolnienie od kosztów sądowych.
Dz.U. z 1983 r. Nr 49, poz.223 z późn. zm. art. 10 § 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Ustalenie wysokości opłaty.
Dz.U. z 2024 r. poz. 763 art. 17 § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Wynagrodzenie obrońcy z urzędu.
Dz.U. z 2024 r. poz. 763 art. 4 § 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Wynagrodzenie obrońcy z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających dowodów na współsprawstwo kradzieży z włamaniem. Zachowanie oskarżonego wyczerpuje znamiona pomocnictwa do kradzieży z włamaniem. Kara grzywny była rażąco niewspółmiernie surowa. Okres próby i dozór kuratora były nadmierne.
Odrzucone argumenty
Oskarżony winien być uznany za współsprawcę kradzieży z włamaniem. Uniewinnienie oskarżonego. Przypisanie czynu z art. 292 § 1 k.k. i wymierzenie kary wolnościowej. Utrzymanie pierwotnej kary i środków.
Godne uwagi sformułowania
nie jest wystarczające samo przekonanie orzekającego sądu, lecz konieczne jest oparcie tegoż przekonania na zgromadzonych dowodach nieuprawnionym domniemaniem, pozostającym w sprzeczności z treścią art. 5 § 2 k.p.k. nie można podzielić linii obrony, że oskarżony nie zdawał sobie sprawy, że swoim zachowaniem ułatwi innej osobie popełnienie przestępstwa kradzieży pieniędzy z cudzego konta bankowego w dobie szerokich możliwości założenia sobie konta bankowego, ewidentnie podejrzaną jest propozycja wykorzystania czyjegoś konta, po to by przeprowadzić na nim operację finansową nie można uznać za wypełnienie znamion strony podmiotowej przestępstwa kradzieży z włamaniem sytuacji, w której chociażby jeden z wymienionych wyżej elementów nie jest objęty świadomością sprawcy.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Rozróżnienie między pomocnictwem a współsprawstwem w kontekście przestępstw komputerowych i finansowych, zasady oceny dowodów w sprawach o przestępstwa przeciwko mieniu, zasady wymiaru kary i środków kompensacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, choć zasady prawne są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak łatwo można stać się pomocnikiem w przestępstwie finansowym, nawet nie będąc głównym sprawcą. Podkreśla znaczenie świadomości prawnej i ostrożności w transakcjach finansowych.
“Czy udostępnienie numeru konta bankowego może skończyć się zarzutem pomocnictwa do kradzieży z włamaniem?”
Dane finansowe
WPS: 16 800 PLN
naprawienie szkody: 16 800 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV Ka 706/25 UZASADNIENIE Maj ą c na uwadze potrzeb ę zapewnienia przejrzysto ś ci i czytelno ś ci dla stron dokumentu, jakim jest uzasadnienie wyroku, a tak ż e wzgl ę dy wskazane w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego (por. postanowienie z dnia 8 kwietnia 2021 roku w sprawie III KK 77/21), S ą d odwo ł awczy odst ą pi ł od sporz ą dzenia uzasadnienia wyroku w postaci formularza UK 2. P. K. został oskarżony o to, że w dniu 12 listopada 2024 roku. w miejscowości Ł. , gmina F. , powiat (...) , pomógł n/n osobie w uzyskaniu kwoty 16800 zł wpłacając je na swój rachunek bankowy o numerze (...) , gdzie na podstawie towarzyszących okoliczności uzyskania przez siebie tych pieniędzy mógł przypuszczać, że zostały uzyskane za pomocą czynu zabronionego, uzyskując przy tym korzyść majątkową w wysokości 300 zł., tj. o czyn z art. 292 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w Radomsku wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2025 roku w sprawie II K 520/25 oskarżonego P. K. uznał za winnego tego, że w dniu 12 listopada 2024 roku w K. , działając wspólnie i w porozumieniu z nieustaloną osobą, po uprzednim przełamaniu zabezpieczeń elektronicznych do konta bankowego Ł. E. w banku (...) poprzez wykorzystanie bezprawnie uzyskanych od tejże Ł. E. danych do autoryzacji przelewów ekspresowych z tego konta bankowego, zabrał w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 16 800 zł, tj. przestępstwa wyczerpującego dyspozycję art. 279 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 279 § 1 k.k. i art. 33 § 2 k.k. wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności oraz 250 stawek dziennych grzywny po 30 złotych każda. Na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 3 lat tytułem próby. Na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 k.k. zobowiązał oskarżonego do informowania kuratora sądowego o przebiegu okresu próby poprzez składanie pisemnych sprawozdań co 3 miesiące. Na podstawie art. 73 § 1 k.k. oddał oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora sądowego. Na podstawie art. 72 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej Ł. E. kwoty 16.800 złotych w terminie 6 miesięcy od uprawomocnia się wyroku. Zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1.680 złotych tytułem opłaty, a w pozostałym zakresie od kosztów sądowych go zwolnił. Powyższy wyrok zaskarżył apelacją obrońca oskarżonego. Apelacja obrońcy wywiedziona z podstawy art. 438 pkt 1, 2, 3 i 4 k.p.k. zaskarżyła wyrok w całości i zarzuciła mu: 1. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku mianowicie art. 4 k.p.k. , art. 5 § 2 k.p.k. , art. 7 k.p.k. , art. 410 k.p.k. , art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. przez odmówienie wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego, jednostronną ocenę materiału dowodowego zmierzającą wyłącznie skazania oskarżonego, w sytuacji gdy brak jest dowodów, zwłaszcza, aby przypisać oskarżonemu współsprawstwo kradzieży z włamaniem, 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść przez przyjęcie, że na podstawie zebranych dowodów można uznać, że zachowanie oskarżonego wyczerpywało znamiona współsprawstwa kradzieży z włamaniem, w sytuacji gdy materiał dowodowy prowadzi do odmiennych wniosków; 3. obrazę prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przez niezasadne przypisanie oskarżonemu współsprawstwa kradzieży z włamaniem. 4. z ostrożności procesowej rażącą niewspółmierność (surowość) wymierzonej oskarżonemu kary, której dolegliwość przekracza stopień winy oraz w relacji do celów jakie kara ta winna spełnić zwłaszcza w zakresie prewencji indywidualnej, ale i społecznego oddziaływania, podczas gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć wpływ na zasadniczy wymiar kary, a zwłaszcza postawy oskarżonego, uprzedniej niekaralności, okoliczności przedmiotowych popełnienia występku, a także sytuacji życiowej i zdrowotnej oskarżonego zachodzi wyraźna dysproporcja między karą wymierzoną, a karą sprawiedliwą, zasłużoną, w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary. W konkluzji skarżąca wniosła o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia przypisanego czynu, ewentualnie przyjęcie że oskarżony dopuścił się czynu z art. 292 k.k. , zgodnie z aktem oskarżenia i w ramach tego czynu wymierzenie oskarżonemu kary o charakterze wolnościowym, ewentualnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zaś podczas rozpoznawania zarzutu rażącej niewspółmierności kary uchylenie grzywny i obowiązku naprawienia szkody. SĄD OKRĘGOWY ZWAŻYŁ CO NASTĘPUJE : Apelacja okazała się częściowo zasadna, aczkolwiek należy wnieść zastrzeżenia, co do samej konstrukcji przedstawionych zarzutów, skoro apelująca zarzuca Sądowi I instancji równocześnie obrazę przepisów prawa procesowego, błąd w ustaleniach faktycznych, jak i naruszenie prawa materialnego. Tymczasem z ugruntowanego orzecznictwa wynika, iż zarzut obrazy prawa materialnego ma zawsze samodzielny byt, a jego przesłanką jest twierdzenie skarżącego, że przy wydaniu orzeczenia doszło do wadliwej subsumpcji ustalonych faktów pod przepis prawa materialnego, bądź też, że obrazą przepisu materialnego było zaniechanie takiej subsumpcji. Owo uchybienie ma w stosunku do błędu w ustaleniach faktycznych charakter wtórny. Zatem jedynie w przypadku niekwestionowanych ustaleń faktycznych możliwe jest postawienie zarzutu wadliwej subsumpcji zachowania skazanego pod daną normę prawną. Innymi słowy, jeżeli apelująca twierdzi, że Sąd meriti błędnie ustalił stan faktyczny, a zastosowaną w wyroku kwalifikację prawną kwestionuje dlatego, że w działaniu oskarżonego – jej zdaniem – nie można dopatrzeć się znamion przypisanego oskarżonemu przestępstwa, to podstawą takiej apelacji może być zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku ( art. 438 pkt 3 k.p.k. ), a nie obrazy prawa materialnego określonej w art. 438 pkt 1 k.p.k. (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 1998 roku – III KKN 249/98; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2008 roku – III KK 230/08, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2022 roku - I KK 42/22). Przechodząc do meritum, w pierwszej kolejności omówić należy podniesione w apelacji zarzuty wadliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego ( pkt 1 i 2 apelacji), co miało – zdaniem skarżącej – mieć wpływ na poczynienie przez Sąd Rejonowy błędnych ustaleń faktycznych, polegających na uznaniu, że oskarżony wyczerpał swoim zachowaniem znamiona przestępstwa z art. 279 § 1 k.k. Zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżącej, iż Sąd Rejonowy nie miał wystarczających podstaw do uznania, że oskarżony działał wspólnie i porozumieniu z nieustalonym sprawcą przestępstwa, polegającego na przełamaniu zabezpieczeń elektronicznych do konta bankowego Ł. E. , poprzez wykorzystanie bezprawnie uzyskanych od pokrzywdzonej danych do autoryzacji przelewów ekspresowych i kradzieży z tego konta bankowego pieniędzy w kwocie 16.800 złotych. Akta przedmiotowej sprawy nie zawierają bowiem dowodów, które pozwalałyby wywieść taki właśnie wniosek. Możliwości świadomego współdziałania oskarżonego z właściwym sprawcą włamania do konta bankowego pokrzywdzonej, oczywiście wykluczyć nie można, jednakże dla skazania za konkretne przestępstwo, nie jest wystarczające samo przekonanie orzekającego sądu, lecz konieczne jest oparcie tegoż przekonania na zgromadzonych dowodach, których – jak już zaznaczono – w przedmiotowej sprawie brak. Nie jest w szczególności wystarczająca konstatacja Sądu Rejonowego, że oskarżony musiał działać wspólnie i w porozumieniu z głównym, nieujętym do dzisiaj, sprawcą, gdyż przedstawiał rozbieżne wersje zdarzenia. Przyjęcie bowiem przez Sąd meriti jeszcze innej, niekorzystnej dla oskarżonego wersji, zakładającej świadome jego współdziałanie z właściwym sprawcą kradzieży pieniędzy z konta bankowego pokrzywdzonej, jest nieuprawnionym domniemaniem, pozostającym w sprzeczności z treścią art. 5 § 2 k.p.k. Nie może to jednak oznaczać, że oskarżony nie dopuścił się popełnienia żadnego przestępstwa. Nie można też skutecznie bronić tezy, że mieliśmy tu do czynienia jedynie z nieumyślnym paserstwem, które to zarzucono oskarżonemu w akcie oskarżenia. Poprzestanie na przypisaniu oskarżonemu wyłącznie przestępstwa z art. 292 § 1 k.k. nie oddawałoby bowiem pełnej kryminalistycznej treści zachowania oskarżonego. Zdaniem Sądu Okręgowego oskarżony swoim zachowaniem dopuścił się pomocnictwa do przestępstwa kradzieży z włamaniem. Oskarżony, udostępniając nieustalonej osobie numer swojego rachunku bankowego, na który wpłynęły skradzione pieniądze z konta pokrzywdzonej, a następnie wypłacając je z bankomatu i przekazując nieustalonej osobie, niewątpliwie ułatwił tejże innej osobie, popełnienie czynu zabronionego, tym samym wspierając jego realizację. Jak przyjmuje się w orzecznictwie i doktrynie, pomocnictwo jest postacią niesprawczego współdziałania, gdyż pomocnik swoim zachowaniem czyni obiektywnie łatwiejsze zrealizowanie znamion czynu zabronionego przez bezpośredniego sprawcę. Czynność pomocnika nie musi być przy tym niezbędna do popełnienia czynu zabronionego i nie musi charakteryzować się relacją kauzalną między ułatwieniem innej osobie popełniania czynu zabronionego, a popełnieniem tego czynu przez bezpośredniego sprawcę. Pomocnictwo sprowadza się do wywołania przez zachowanie pomocnika zmiany sytuacyjnej przejawiającej się stworzeniem warunków, w których popełnienie czynu zabronionego przez inną osobę będzie łatwiejsze, niż w sytuacji, gdyby pomocnik nie zrealizował swojego zachowania (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9.03.2006 roku – II AKa 58/09; wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 28.06.2017 roku – II AKa 288/16; K. Buchała, A. Zoll, KK . Komentarz. Część ogólna, 1998, s. 187-188). Oczywiście, samo przestępstwo, określone w art. 279 § 1 k.k. jest przestępstwem umyślnym, zaliczanym do tzw. celowościowej odmiany przestępstw kierunkowych. Ustawa wymaga, aby zachowanie sprawcy tegoż przestępstwa było ukierunkowane na określony cel, którym w przypadku kradzieży jest przywłaszczenie cudzej własności. Sprawca, podejmując zachowanie, musi mieć również wyobrażenie pożądanej dla niego sytuacji, która stanowić ma rezultat jego zachowania. Elementy przedmiotowe kradzieży z włamaniem muszą mieścić się w świadomości sprawcy i muszą być objęte jego wolą. Sprawca nie tylko musi chcieć wejść w posiadanie cudzej własności, lecz musi także chcieć w tym celu użyć określonego sposobu działania. Takie ujęcie znamion strony podmiotowej wyklucza możliwość popełnienia kradzieży (tym bardziej kradzieży z włamaniem), z zamiarem wynikowym. Nie można uznać za wypełnienie znamion strony podmiotowej przestępstwa kradzieży z włamaniem sytuacji, w której chociażby jeden z wymienionych wyżej elementów nie jest objęty świadomością sprawcy. W realiach rozpoznawanej sprawy, w przypadku oskarżonego, brak było podstaw, aby przypisać mu zamiar bezpośredni do przestępstwa kradzieży z włamaniem, a zatem uznanie go przez Sąd Rejonowy jako współsprawcę przestępstwa kradzieży z włamaniem było, jak już wcześniej nadmieniano, nieuprawnione. Inaczej ma się rzecz ze sprawcą, który jedynie pomaga innej osobie w popełnieniu przestępstwa. Pomocnik, o którym mowa w art. 18 § 3 k.k. nie musi bowiem działać w zamiarze bezpośrednim, a wystarczającym jest tu zamiar ewentualny. Pomocnik nie musi chcieć popełnienia przestępstwa przez inną osobę, bowiem wystarczający jest w takiej sytuacji, z uwagi na treść art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 20 k.k. element godzenia się. Kodeks karny nie zawiera zaś normy, która nakazywałaby w sposób wyjątkowy i na odmiennych zasadach traktować pomocnictwo do przestępstw kierunkowych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15.10.2013 roku – III KK 184/13). W świetle okoliczności rozpoznawanej sprawy przyjąć należało, że oskarżony godził się na to, że udostępniając swój rachunek bankowy, ułatwia innej osobie, popełnienie przestępstwa. Nie można podzielić linii obrony, że oskarżony nie zdawał sobie sprawy, że swoim zachowaniem ułatwi innej osobie popełnienie przestępstwa kradzieży pieniędzy z cudzego konta bankowego. Co najmniej od kilku lat popełnianie tego rodzaju wirtualnych kradzieży jest nagminne i jest to szeroko, w tym również medialnie, nagłaśniane. Okoliczności towarzyszące przypisanemu oskarżonemu zachowaniu, jak najbardziej wskazywały na taką możliwość. W dobie szerokich możliwości założenia sobie konta bankowego, ewidentnie podejrzaną jest propozycja wykorzystania czyjegoś konta, po to by przeprowadzić na nim operację finansową. Tym bardziej, że propozycja taka pochodziła od zupełnie nieznanej oskarżonemu osoby, a za ,,przysługę” udostępnienia swojego numeru konta bankowego, a następnie wypłacenia pieniędzy, które na tym koncie się pojawiły i przekazanie ich nieznanej osobie, miał on otrzymać (i finalnie otrzymał) wynagrodzenie. Trzeba przy tym mieć na względzie, że oskarżony jako osoba dorosła, nie wykazująca zaburzeń czynności psychicznych, posiadająca w dodatku wykształcenie wyższe ekonomiczne, musiał mieć świadomość, że przypisane mu zachowanie będzie wykorzystane do działalności przestępczej, a pomimo to zgodził się na taki układ. Stąd też Sąd Okręgowy, zmieniając rozstrzygnięcie z punktu 1 zaskarżonego wyroku, w miejsce zarzucanego czynu, oskarżonego uznał za winnego tego, że w dniu 12 listopada 2024 roku w F. udzielił nieustalonej osobie pomocy w dokonaniu przestępstwa polegającego na przełamaniu zabezpieczeń elektronicznych konta bankowego Ł. E. w banku (...) , poprzez wykorzystanie uprzednio bezprawnie uzyskanych od pokrzywdzonej danych do autoryzacji przelewów ekspresowych i wypłaceniu z tego konta bankowego, w celu przywłaszczenia, środków pieniężnych w kwocie 16.800 złotych, w ten sposób, że udostępnił ww. nieustalonej osobie numer swojego rachunku bankowego, na który wpłynęły skradzione pieniądze w powyższej kwocie, a następnie wypłacił je z bankomatu i przekazał sprawcy kradzieży, za co otrzymał od niego 300 złotych, czym wyczerpał znamiona przestępstwa z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. Z powyższych względów Sąd Okręgowy dokonał zmiany zaskarżonego wyroku w tym zakresie. Tym samym wniosek skarżącej o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego, czy też ograniczenie się do przypisania oskarżonemu wyłącznie występku z art. 292 § 1 k.p.k. nie mógł zostać uwzględniony. Nie zostały spełnione warunki wskazane w art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. zezwalające na uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Przechodząc do zarzutu apelacji, odnoszącego się do wymierzonej oskarżonemu kary (pkt 4 rozpatrywanego tu środka odwoławczego), stwierdzić należy, iż przyjęcie wobec oskarżonego korzystniejszej kwalifikacji prawnej, rzutować musiało także na złagodzenie wymierzonej wobec niego kary. W tym aspekcie apelacja okazała się zatem częściowo skuteczna. Jeśli chodzi o wymiar kary pozbawienia wolności, to obniżenie jej było prawnie niemożliwe. Przepis art. 19 § 1 k.k. stanowi bowiem, że sąd wymierza karę za podżeganie lub pomocnictwo w granicach zagrożenia przewidzianego za sprawstwo, a orzeczona przez Sąd Rejonowy kara 1 roku pozbawienia wolności jest już, w przypadku art. 279 § 1 k.k. , karą równą minimum ustawowego. Jednocześnie wobec orzeczenia wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, nie można w żaden sposób twierdzić, iż jest to kara rażąco niewspółmiernie surowa w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości czynu popełnionego przez oskarżonego i stopnia jego zawinienia. Skróceniu uległ natomiast okres próby związany z warunkowym zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy uznał bowiem, że dwuletni okres tejże próby będzie wystarczający i adekwatny do wszystkich okoliczności wskazanych w art. 53 k.k. W przekonaniu Sądu odwoławczego nie było też koniecznym oddawanie oskarżonego pod dozór kuratora sądowego, uznając za wystarczające nałożenie na oskarżonego obowiązku informowania kuratora sądowego o przebiegu okresu próby, poprzez składanie pisemnych sprawozdań co 3 miesiące. Stąd też Sąd odwoławczy uchylił pkt 4 zaskarżonego wyroku. Sąd odwoławczy uznał również za zasadne obniżenie orzeczonej wobec oskarżonego kary grzywny. Zdaniem Sądu odwoławczego wymierzenie oskarżonemu kary 200 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych, będzie adekwatną reakcją karną, uwzględniającą też jego aktualną sytuację życiową i majątkową. W ten sposób ukształtowana kara, będzie współmierna do stopnia winy oskarżonego i stopnia społecznej szkodliwości popełnionego czynu, stanowić będzie dla oskarżonego realną dolegliwość, a także – stanowiąc wystarczającą nauczkę i przestrogę na przyszłość – spełni wobec niego zapobiegawczy i ogólnoprewencyjny cel oddziaływania kary. Nie było natomiast przesłanek do uchylenia nałożonego na oskarżonego przez Sąd I instancji obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody. Zgodnie z treścią art. 46 § 1 k.k. w razie skazania, sąd na wniosek pokrzywdzonego orzeka, stosując przepisy prawa cywilnego, obowiązek naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody. Sąd Rejonowy błędnie przyjął, jako podstawę obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody na rzecz pokrzywdzonej, przepis art. 72 § 2 k.k. , gdyż pierwszeństwo winien mieć tu środek kompensacyjny, wskazany właśnie w art. 46 § 1 k.k. Sąd odwoławczy nie mógł jednak w zaistniałym układzie procesowym zmienić przywołanej przez Sąd I instancji podstawy prawnej omawianego tu obowiązku, gdyż byłoby to rozstrzygnięcie niekorzystne dla oskarżonego, a apelację wniesiono wyłącznie na jego korzyść ( art. 434 § 1 k.p.k. ). Tym niemniej, orzeczenie wobec oskarżonego obowiązku naprawienia wyrządzonej pokrzywdzonej szkody, było jak najbardziej słuszne, gdyż jest to m.in. jeden z celów postępowania karnego ( art. 2 § 1 pkt 3 k.p.k. ). W realiach rozpoznawanej sprawy nie ma również większego znaczenia, że oskarżonego należało potraktować jako pomocnika, a nie jako współsprawcę dokonanej kradzieży pieniędzy z konta bankowego pokrzywdzonej. Przy orzekaniu o obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody, co jest de facto rozstrzyganiem o odpowiedzialności cywilnej, należy odwoływać się do przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z treścią art. 422 k.c. za szkodę odpowiedzialny jest nie tylko ten, kto ją bezpośrednio wyrządził, lecz także ten kto do wyrządzenia szkody nakłonił inną osobę albo był jej pomocny lub też świadomie skorzystał z wyrządzonej drugiemu szkody. Oskarżony swoim zachowaniem, udzielając pomocy właściwemu sprawcy kradzieży pieniędzy z konta pokrzywdzonej, niewątpliwie jest odpowiedzialny za powstanie szkody w jej majątku. Gdyby ów główny sprawca kradzieży został zidentyfikowany i ujęty (a anonimowość zapewnił mu swoim zachowaniem właśnie oskarżony), należałoby tu zastosować, właściwą dla prawa cywilnego, odpowiedzialność solidarną, pozwalającą poszkodowanemu samodzielnie ustalać zakres i adresata postępowania egzekucyjnego. Przepis art. 441 § 1 k.c. wyraźnie tu stanowi, że jeżeli kilka osób ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym, ich odpowiedzialność jest solidarna. Natomiast w sytuacji, gdy w niniejszym procesie odpowiadał tyko oskarżony, to od niego należało zasądzić pełną kwotę odszkodowania, tytułem naprawienia poniesionej przez pokrzywdzoną szkody majątkowej. Nie jest to oczywiście równoznaczne ze zwolnieniem pozostałych sprawców (sprawcy) kradzieży pieniędzy z konta bankowego pokrzywdzonej od odpowiedzialności majątkowej za spowodowaną przestępstwem szkodę. Na przyszłość wchodzi tu bowiem w grę ich odpowiedzialność na zasadzie regresu, co reguluje art. 441 § 2 k.c. stanowiąc, że: ,,ten, kto szkodę naprawił, może żądać od pozostałych zwrotu odpowiedniej części zależnie od okoliczności, a zwłaszcza od winy danej osoby oraz od stopnia, w jakim przyczyniła się do powstania szkody”. Z powyższych względów, należało zmienić zaskarżony wyrok, w zakresie opisanym wyżej. Natomiast poza omówionymi wyżej zmianami, w pozostałej części, zaskarżony wyrok – jako słuszny i odpowiadający prawu – utrzymano w mocy. Wysokość wynagrodzenia dla obrońcy z urzędu, z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu w postępowaniu odwoławczym, Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o treść § 17 ust. 2 pkt 4 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2024 r. poz. 763). O kosztach postępowania odwoławczego przypadających na rzecz Skarbu Państwa, Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 634 k.p.k. w zw. z art. 627 k.p.k. , ustalając wysokość opłaty za obie instancje w oparciu o treść art. 10 ust.1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (tekst jednolity: Dz.U. z 1983 r. Nr 49, poz.223 z późn. zm.). Z uwagi na aktualną sytuację życiową i majątkową oskarżonego, Sąd Okręgowy na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. , częściowo zwolnił go z obowiązku zwrotu poniesionych przez Skarbu Państwa wydatków postępowania odwoławczego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI