IV KA 704/14

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2014-10-28
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko rodzinie i opieceŚredniaokręgowy
znęcanierecydywakara pozbawienia wolnościapelacjakwalifikacja prawnasąd okręgowysąd rejonowykodeks karny

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, kwalifikując czyn oskarżonego z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. zamiast § 2, obniżając karę pozbawienia wolności.

Prokurator złożył apelację od wyroku Sądu Rejonowego, zarzucając obrazę prawa materialnego poprzez niesłuszne zastosowanie art. 64 § 2 k.k. (recydywa wielokrotna) zamiast art. 64 § 1 k.k. (recydywa podstawowa). Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, stwierdzając, że czyn oskarżonego, mimo że stanowił znęcanie, nie wypełniał znamion przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, co wykluczało zastosowanie recydywy wielokrotnej. W konsekwencji zmieniono kwalifikację prawną czynu i obniżono wymierzoną karę pozbawienia wolności.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał apelację prokuratora wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu, który skazał L. C. za znęcanie się psychiczne i fizyczne nad matką. Prokurator zarzucił sądowi niższej instancji obrazę prawa materialnego, w szczególności błędne zastosowanie art. 64 § 2 k.k. (recydywa wielokrotna) zamiast art. 64 § 1 k.k. (recydywa podstawowa). Sąd Okręgowy przychylił się do argumentacji apelacji, uznając, że choć oskarżony dopuścił się znęcania, to jego poprzednie skazania nie kwalifikują go do recydywy wielokrotnej, która wymaga popełnienia przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu. Wskazano, że poprzednie skazanie za znęcanie psychiczne nie spełnia tego kryterium. W związku z tym, sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok, przypisując czyn z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz obniżył orzeczoną karę pozbawienia wolności do 1 roku i 6 miesięcy, uznając pierwotną karę 3 lat za rażąco niewspółmiernie surową. Zasądzono również koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i zwolniono oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, czyn kwalifikowany jako znęcanie psychiczne i fizyczne, który nie zawiera elementów przestępstwa przeciwko życiu lub zdrowiu, nie może być podstawą do zastosowania recydywy wielokrotnej (art. 64 § 2 k.k.). W takim przypadku stosuje się recydywę podstawową (art. 64 § 1 k.k.).

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyjaśnił, że recydywa wielokrotna (art. 64 § 2 k.k.) dotyczy popełnienia umyślnie przestępstwa przeciwko życiu lub zdrowiu, podczas gdy znęcanie psychiczne, nawet połączone z naruszeniem nietykalności cielesnej, nie zawsze wypełnia te znamiona. Poprzednie skazanie za znęcanie psychiczne nie jest przestępstwem przeciwko życiu i zdrowiu, co wyklucza zastosowanie § 2.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

oskarżony (w zakresie kwalifikacji prawnej i kary)

Strony

NazwaTypRola
L. C.osoba_fizycznaoskarżony
I. C.osoba_fizycznapokrzywdzona
Prokuratura Okręgowaorgan_państwowyprokurator
adw. M. Ż.inneobrońca z urzędu

Przepisy (16)

Główne

k.k. art. 207 § 1

Kodeks karny

Znęcanie psychiczne i fizyczne nad osobą najbliższą.

k.k. art. 64 § 1

Kodeks karny

Recydywa podstawowa - popełnienie umyślnego przestępstwa podobnego po odbyciu kary.

Pomocnicze

k.k. art. 64 § 2

Kodeks karny

Recydywa wielokrotna - popełnienie umyślnie przestępstwa przeciwko życiu lub zdrowiu po odbyciu kary za podobne przestępstwo.

k.k. art. 41a § 1

Kodeks karny

Orzekanie środka karnego w postaci zakazu zbliżania się.

k.k. art. 63 § 1

Kodeks karny

Zaliczenie okresu tymczasowego aresztowania na poczet orzeczonej kary.

k.p.k. art. 425 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zakres zaskarżenia apelacją.

k.p.k. art. 425 § 2

Kodeks postępowania karnego

Zakres zaskarżenia apelacją.

k.p.k. art. 444

Kodeks postępowania karnego

Zakres zaskarżenia apelacją.

k.p.k. art. 427 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawy apelacji.

k.p.k. art. 427 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawy apelacji.

k.p.k. art. 438 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obraza przepisów prawa materialnego jako podstawa apelacji.

k.p.k. art. 438 § 4

Kodeks postępowania karnego

Rażąca niewspółmierność kary jako podstawa apelacji.

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Orzekanie o kosztach w postępowaniu odwoławczym.

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zwolnienie od kosztów sądowych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 14 § 2 pkt 4

Określenie wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 19 § 1

Określenie wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niesłuszne zastosowanie art. 64 § 2 k.k. (recydywa wielokrotna) zamiast art. 64 § 1 k.k. (recydywa podstawowa) w sprawie o znęcanie. Kara 3 lat pozbawienia wolności jest rażąco niewspółmiernie surowa w stosunku do popełnionego czynu.

Godne uwagi sformułowania

czyn kwalifikuje z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. kara wymierzona obniża do 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności nie można go uznać jako przestępstwa popełnionego przeciwko życiu i zdrowiu czyn wypełnia jedynie warunki ustawowe recydywy z art. 64 § 1 kk kara orzeczona rażąco niewspółmiernie surową w rozumieniu art. 438 pkt. 4 kk

Skład orzekający

Ewa Rusin

przewodniczący-sprawozdawca

Elżbieta Marcinkowska

sędzia

Adam Pietrzak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących recydywy (art. 64 k.k.) w kontekście przestępstwa znęcania, a także ocena współmierności kary."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z kwalifikacją czynu znęcania i zastosowaniem recydywy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna kwalifikacja prawna czynu i jak może wpłynąć na wymiar kary, szczególnie w kontekście recydywy. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa karnego.

Recydywa w sprawie o znęcanie: Kiedy sąd obniża karę mimo wcześniejszych wyroków?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt IV Ka 704/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 października 2014 roku. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący : SSO Ewa Rusin (spr.) Sędziowie : SSO Elżbieta Marcinkowska SSO Adam Pietrzak Protokolant : Ewa Ślemp przy udziale Władysławy Kunickiej-Żurek Prokuratora Prokuratury Okręgowej, po rozpoznaniu dnia 28 października 2014 roku sprawy L. C. syna A. i I. z domu K. urodzonego (...) w W. oskarżonego z art. 207 § 1 k.k. w zw. 64 § 2 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 1 sierpnia 2014 roku, sygnatura akt II K 626/14 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że przypisany oskarżonemu czyn kwalifikuje z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i przepisy te przyjmuje za podstawę wymiaru kary zaś karę wymierzoną obniża do 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności; II. zasądza o d Skarbu Państwa na rzecz adw. M. Ż. z Kancelarii Adwokackiej w Ś. 516,60 złotych tytułem kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym; III. zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym zaliczając wydatki za to postępowanie na rachunek Skarbu Państwa. Sygn.akt IV Ka 704 / 14 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Wałbrzychu wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2014r. sygn. akt II K 626/14: I. oskarżonego L. C. uznał za winnego tego, że w okresie od marca 2013r do 09 maja 2014 r w W. , woj. (...) , znęcał się psychicznie i fizycznie nad matką I. C. , w ten sposób ,że znieważał ja słowami wulgarnymi , szarpał oraz dusił za szyje , przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 27 lipca 2011r, sygn. akt. III K 102/11 za czyn z art.207§1 kk w zw. z art.64§1 kk na karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności , którą odbył od 20 lutego 2012 r do dnia 20 lutego 2013r., tj. czynu z art. 207§1 kk w zw. art. 64§2 kk i za czyn ten na podstawie art. 207§1 kk wymierzył mu karę 3 (trzech) lat pozbawienia wolności; II. na podstawie art. 41a§1 kk orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej I. C. na odległość mniejszą niż 50 metrów na okres 4 (czterech) lat; III. na podstawie art. 63§1 kk na poczet wymierzonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu okres jego tymczasowego aresztowania od dnia 09 maja 2014 r. do dnia 1 sierpnia 2014 r. IV. zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych i nie wymierzył mu opłaty, zaliczając wydatki poniesione od chwili wszczęcia postępowania na rachunek Skarbu Państwa. Z wyrokiem tym nie pogodził się prokurator. Apelujący na podstawie art. 425§1 i §2 kpk oraz art. 444 kpk zaskarżył powyższy wyrok w części na korzyść oskarżonego. Powołując się na przepisy art. 427§1 i §2 kpk i art. 438 pkt 1 kpk wyrokowi temu zarzucił: obrazę przepisów prawa materialnego z art. 64§2 kk poprzez jego niesłuszne zastosowanie i uznanie, że L. C. czynu z art. 207§1 kk na szkodę I. C. dopuścił się w warunkach recydywy wielokrotnej, w sytuacji gdy zarzucone mu przestępstwo nie należało do katalogu czynów enumeratywnie wymienionych w art. 64§2 kk , w szczególności nie można go uznać jako przestępstwa popełnionego przeciwko życiu i zdrowiu, w związku z czym winien on odpowiadać w warunkach recydywy podstawowej z art. 64§1 kk i wniósł o zmianę wyroku poprzez wskazanie, iż L. C. czynu z art. 207§1 kk dopuścił się w warunkach recydywy art.64§1 kk . Sąd Okręgowy zważył co następuje; Apelacja jest zasadna. O ile poczynione przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne i ocena prawna przypisanego oskarżonemu czynu jako wypełniająca ustawowe znamiona art. 207 § 1 kk nie budzi zastrzeżeń, to niestety uznanie popełnienia tegoż czynu w warunkach recydywy specjalnej z art. 64 § 2 kk (zamiast art. 64 § 1 kk ) jest chybione. Nie ulega bowiem wątpliwości, że oskarżony był już uprzednio karany sądownie za występki znęcania. Ostatnio wyrokiem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 27.07.2011r. sygn. akt III K 102/11 za występek psychicznego znęcania (podkr. SO), polegającego na wszczynaniu awantur, w trakcie których wyzywał pokrzywdzoną słowami wulgarnymi – odpis wyroku k. 56- 57 akt, kwalifikowany z art. 207 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk został skazany na karę 1- go roku pozbawienia wolności, którą odbył w okresie od 20 lutego 2012r. do 20 lutego 2013r. Poprzednie skazanie L. C. nastąpiło wyrokiem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 25 października 2001r. sygn. akt II K 692/ 2001 za występek psychicznego i fizycznego znęcania, kwalifikowanego z art. 207 § 1 kk i art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 64 § 2 kk , wymierzoną karę 2-ch lat pozbawienia wolności oskarżony odbył w okresie od 19 listopada 2001r. do 17 stycznia 2002r. , od 9 lipca 2003r. do 16 grudnia 2004r., od 3 października 2007r. do 27 lutego 2008r . ( podkr. SO). Zestawienie tych faktów nie pozostawia wątpliwości, iż czyn oskarżonego wypełnia jedynie warunki ustawowe recydywy z art. 64 § 1 kk , bo przypisanego mu występku dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne do przestępstwa, za które był już skazany. Poprzednie skazanie w sprawie pod sygn. akt akt III K 102/11 nie należy do katalogu przestępstw określonych w art. 64 § 2 kk , ponieważ stanowiło tylko znęcanie psychiczne, przez co nie było jednocześnie występkiem przeciwko życiu i zdrowiu. Wedle powszechnie aprobowanego stanowiska komentatorów literatury przedmiotu cyt.„ Przestępstwo z art. 207 k.k. jest przestępstwem o co najmniej podwójnym przedmiocie ochrony . Głównym przedmiotem ochrony jest rodzina, jej prawidłowe funkcjonowanie lub instytucja opieki. Drugim przedmiotem ochrony - w zależności od tego, jaką formę i natężenie znęcanie przybrało - będzie życie, zdrowie, nietykalność cielesna, wolność i cześć (godność) człowieka (§ 1 i 2)” ( Maria Szewczyk Komentarz do art. 207 kodeksu karnego – baza danych LEX), ale znamiona ustawowe przypisanego znęcania oskarżonemu w omawianym wyroku miały charakter – jak to wynika z przytoczonego wyżej opisu czynu - wyłącznie znęcania psychicznego. Nie wystąpiły w nim elementy przemocy, znamionujące działania przeciwko życiu i zdrowiu pokrzywdzonej. Natomiast w zaskarżonym wyroku przypisano oskarżonemu stosowanie przemocy polegającej na duszeniu i szarpaniu pokrzywdzonej, która nie wykraczała poza naruszenie nietykalności cielesnej. Nie można więc uznać, że przedmiotowego występku oskarżony dopuścił się ponownego umyślnego przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu w ciągu 5 lat po odbyciu w całości lub części ostatniej kary. Oczywistą konsekwencję złagodzenia kwalifikacji prawnej czynu stanowi obniżenie wymiaru kary. Niezależnie od tego Sąd Odwoławczy uznał za zbyt wysoko ocenione przez Sąd Rejonowy stopień społecznej szkodliwości i zawinienia oskarżonego, bo znęcanie - jakkolwiek dokuczliwe dla schorowanej 83 - letniej pokrzywdzonej – polegało głównie na znęcaniu psychicznym, awanturach i wyzwiskach, zaś naruszenie nietykalności miało miejsce tylko raz, co czyni orzeczoną karę rażąco niewspółmiernie surową w rozumieniu art. 438 pkt. 4 kk . Z tych powodów karę obniżono do 1-go roku i 6-ciu miesięcy pozbawienia wolności, która to kara wypełnia kryteria art. 53 kk , w szczególności powinna osiągnąć cele w zakresie prewencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu w postępowaniu odwoławczym orzeczono na podstawie §14 ust.2 pkt.4 oraz § 19 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. Nr 163 poz.1348 z późn. zm. O kosztach sądowych postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 636 § 1 kpk i art. 624 § 1 kpk uznając, iż wobec orzeczenia kary izolacyjnej, zasadnym jest zwolnienie oskarżonego od ich ponoszenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI