IV KA 700/14

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2014-10-31
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
oszustwoart. 286 k.k.prawo karnepostępowanie karneapelacjaprawo do obronypozbawienie wolnościuchylenie wyroku

Sąd Okręgowy uchylił wyrok skazujący za oszustwo i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia prawa do obrony oskarżonego, który był pozbawiony wolności.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego A. J., skazanego za oszustwo na szkodę przedsiębiorców. Sąd odwoławczy, badając sprawę z urzędu, stwierdził, że obecność oskarżonego na rozprawie była obowiązkowa, a jego obecność nie została zapewniona, ponieważ był pozbawiony wolności. Z tego powodu, na podstawie art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., sąd uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, uznając zarzuty apelacji za przedwczesne.

Sąd Okręgowy w Świdnicy, rozpoznając sprawę z apelacji obrońcy oskarżonego A. J. (sygn. akt IV Ka 700/14), uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Świdnicy (sygn. akt II K 20/12), którym oskarżony został skazany za popełnienie przestępstwa oszustwa (art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.). Powodem uchylenia wyroku była istotna wada postępowania, która podlega badaniu z urzędu – naruszenie prawa oskarżonego do obrony. Sąd odwoławczy ustalił, że oskarżony A. J. był pozbawiony wolności od dnia 24 lutego 2014 roku, a mimo to nie zapewniono mu obecności na rozprawie apelacyjnej w dniu 22 maja 2014 roku, podczas gdy jego obecność była obowiązkowa na mocy art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. Sąd podkreślił, że w przypadku oskarżonego pozbawionego wolności nie można stosować art. 376 § 2 k.p.k. w zakresie obowiązku informowania sądu o fakcie pozbawienia wolności. W związku z tym, aby zagwarantować oskarżonemu prawo do udziału w postępowaniu, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu również zostało uwzględnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, obecność oskarżonego pozbawionego wolności na rozprawie apelacyjnej jest obowiązkowa, a jej brak, gdy nie zapewniono mu udziału, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.).

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy stwierdził, że oskarżony A. J. był pozbawiony wolności, a mimo to nie zapewniono mu udziału w rozprawie apelacyjnej. Uznał to za naruszenie prawa do obrony, które jest bezwzględną przyczyną uchylenia wyroku na podstawie art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A. J.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Rejonowy w Świdnicyorgan_państwowyoskarżyciel
J. Ż.osoba_fizycznapokrzywdzony
A. Ż.osoba_fizycznapokrzywdzony
adw. Ł. K.inneobrońca z urzędu

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

pkt 11 - obecność oskarżonego na rozprawie apelacyjnej jest obowiązkowa, gdy jest pozbawiony wolności, a jej brak stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący oszustwa.

k.k. art. 12

Kodeks karny

Przepis dotyczący działania w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru.

Pomocnicze

k.p.k. art. 376 § 2

Kodeks postępowania karnego

Nie można stosować wobec oskarżonego pozbawionego wolności w zakresie obowiązku informowania sądu o fakcie pozbawienia wolności.

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

W przypadku uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, odnoszenie się do zarzutów apelacji jest zbędne.

Prawo o adwokaturze art. 29 § 1

Ustawa Prawo o adwokaturze

Podstawa do zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 14 § 2

pkt 4 - podstawa do ustalenia wysokości opłat za czynności adwokackie.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 19 § 1

Podstawa do zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa do obrony oskarżonego poprzez brak zapewnienia jego obecności na rozprawie apelacyjnej, mimo że był pozbawiony wolności.

Godne uwagi sformułowania

Odnoszenie się do zarzutów apelacji jest przedwczesne, bowiem istnieje okoliczność, którą sąd odwoławczy zobligowany jest badać z urzędu, a jej istnienie determinuje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i ponownego rozpoznania sprawy. Wobec powyższego celem zagwarantowania oskarżonemu udziału w rozprawie konieczne jest ponowne rozpoznanie sprawy, zaś odnoszenie się do zarzutów apelacji pozostaje zbędne.

Skład orzekający

Waldemar Majka

przewodniczący-sprawozdawca

Adam Pietrzak

sędzia

Ewa Rusin

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność prawa do obrony oskarżonego pozbawionego wolności i konsekwencje jego naruszenia w postępowaniu apelacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia prawa do obrony w kontekście pozbawienia wolności oskarżonego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje fundamentalne zasady postępowania karnego, w szczególności prawo do obrony, i pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli zarzuty apelacji dotyczyły meritum sprawy.

Błąd proceduralny uchylił wyrok skazujący za oszustwo – kluczowe prawo do obrony oskarżonego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt IV Ka 700/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2014 roku. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący : SSO Waldemar Majka (spr.) Sędziowie : SSO Adam Pietrzak SSO Ewa Rusin Protokolant : Ewa Ślemp przy udziale Barbary Chodorowskiej Prokuratora Prokuratury Okręgowej, po rozpoznaniu dnia 31 października 2014 roku sprawy A. J. syna A. i L. z domu G. urodzonego (...) w W. oskarżony z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 27 maja 2014 roku, sygnatura akt II K 20/12 I. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. Ł. K. z Kancelarii Adwokackiej w Ś. 516,60 zł tytułem kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu odwoławczym. Sygnatura akt IV Ka 700/14 UZASADNIENIE Prokurator Rejonowy w Świdnicy wniósł akt oskarżenia przeciwko A. J. oskarżając go o to, że: w okresie od 28 stycznia do 14 lutego 2009 r. w R. w woj. (...) , działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, w kwocie 8.235 zł i 52.801, 60 zł , wprowadzając w błąd przedstawiciela PHU (...) z siedzibą w S. J. Ż. oraz przedstawiciela PPHU (...) A. Ż. co do zamiaru zapłaty za zakup i transport 192 ton kostki brukowej zamówionej w PPHU (...) oraz nie uiścił zapłaty za zamówiony towar oraz transport, to jest o czyn z art. 286§1 kk w zw. z art.12 kk . Wyrokiem z dnia 27 maja 2014 roku (sygnatura akt II K 20/12 ) Sąd Rejonowy w Świdnicy oskarżonego A. J. uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w części wstępnej wyroku, tj. występku z art. 286§1 kk w zw. z art. 12 kk i za to na podstawie art. 286§1 kk powołanego przepisu wymierzył oskarżonemu karę roku pozbawienia wolności. Zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. Ł. K. kwotę 1 136,52 zł ( jeden tysiąc sto trzydzieści sześć złotych pięćdziesiąt dwa grosze) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu. Zwolnił oskarżonego od uiszczenia opłaty oraz od ponoszenia wydatków powstałych od chwili wszczęcia postępowania zaliczając te wydatki na rachunek Skarbu Państwa. Ze wskazanym wyrokiem nie pogodził się obrońca oskarżonego zaskarżając wspomniany wyrok w całości na korzyść oskarżonego zarzucając: 1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, który miał wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, iż oskarżony A. J. dopuścił się popełnienia oszustwa na szkodę J. Ż. i A. Ż. w sytuacji, gdy nie istnieje żaden dowód potwierdzający bezpośredni udział oskarżonego w zawarciu transakcji handlowej pomiędzy pokrzywdzonymi a firmą (...) , w tym iż oskarżony kontaktował się telefonicznie i za pośrednictwem poczty e-mail z pokrzywdzonymi składając zamówienie zakupu kostki granitowej i ją odbierając, 2) obrazę przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. przepisów art. 2§2 kpk , art. 5§2 kpk i art. 7 kpk przez rozstrzygnięcie istotnych wątpliwości na niekorzyść oskarżonego poprzez ustalenie sprawstwa oskarżonego zarzuconego mu czynu zabronionego w sytuacji gdy przeprowadzone postępowanie dowodowe nie potwierdziło sprawstwa oskarżonego, a co najmniej wskazuje na uzasadnione wątpliwości co do popełnienia czynu przez oskarżonego, oraz ewentualnie niewspółmierność kary w stosunku do popełnionego przez oskarżonego czynu zabronionego. Wskazując na powyższe wniósł o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzuconego mu czynu zabronionego, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, 2. zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy oskarżonego kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w toku postępowania apelacyjnego, według norm prawem przepisanych, gdyż koszty te nie zostały zapłacone ani w całości ani w części. Sąd okręgowy zważył: Odnoszenie się do zarzutów apelacji jest przedwczesne, bowiem istnieje okoliczność, którą sąd odwoławczy zobligowany jest badać z urzędu, a jej istnienie determinuje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i ponownego rozpoznania sprawy. Na rozprawie w dniu 22 maja 2014 roku oskarżony nie był obecny, mimo iż jego obecność była obowiązkowa ( art.439§1 pkt 11 kpk ). Przepisu art. 376§2 kpk nie można bowiem stosować wobec oskarżonego pozbawionego wolności, ponieważ w obecnym stanie prawnym nie ma on obowiązku informowania sądu o fakcie pozbawienia jej wolności ( taki też pogląd wyrażony został w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2005 roku, V KK 418/05 oraz wyroku SN z 16 listopada 2005 roku, sygn. III KK 250/05 ) . Z ustaleń poczynionych w toku postepowania odwoławczego (k.523) wynika, iż A. J. pozbawiony jest wolności od 24 lutego 2014 roku. Wobec powyższego celem zagwarantowania oskarżonemu udziału w rozprawie konieczne jest ponowne rozpoznanie sprawy, zaś odnoszenie się do zarzutów apelacji pozostaje zbędne ( art.436 kpk ). Na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. nr 16 poz. 124 z późn. zm.) oraz § 14 ust. 2 pkt 4 i § 19 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 164 poz. 1348), zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata Ł. K. 512,40 złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI