IV Ka 678/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, rozpoznając apelację oskarżonej U.O. od wyroku Sądu Rejonowego w Bełchatowie skazującego ją za uporczywe nękanie sąsiadów (art. 190a § 1 kk), uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd odwoławczy uznał apelację za zasadną z uwagi na naruszenie przepisów dotyczących prawa do obrony (art. 6 kpk), swobodnej oceny dowodów (art. 7 kpk i art. 410 kpk) oraz zasad oceny opinii biegłego (art. 201 kpk). Kluczowe uchybienia obejmowały brak przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego w zakresie stanu psychicznego oskarżonej. Pomimo wątpliwości co do jej poczytalności, prokurator wycofał się z powołania biegłych psychiatrów, a następnie dopuścił jedynie opinię „wstępną”, która była wewnętrznie sprzeczna i nie rozwiewała wątpliwości, a wręcz je pogłębiała. Sąd Rejonowy nie dopuścił opinii dwóch biegłych psychiatrów, co stanowiło naruszenie art. 202 § 1 kpk. Ponadto, Sąd Okręgowy stwierdził naruszenie prawa do obrony, gdyż oskarżonej nie zapewniono obrońcy z urzędu, mimo że jej zachowanie (tzw. pieniactwo sądowe) utrudniało samodzielną obronę (art. 79 § 2 kpk). Sąd Rejonowy pominął również istotną okoliczność podnoszoną przez oskarżoną – pobicie jej przez jednego z pokrzywdzonych, co miało miejsce w okresie przypisanego jej nękania. Sąd Okręgowy wskazał, jakie czynności powinien podjąć Sąd Rejonowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy, w tym powołanie dwóch biegłych psychiatrów, zapewnienie obrońcy z urzędu od początku postępowania oraz uwzględnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie prawa do obrony, wymogi dotyczące opinii psychiatrycznych w sprawach karnych, znaczenie uwzględniania wszystkich istotnych okoliczności faktycznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie wątpliwości co do poczytalności i utrudnienia w obronie są kluczowe.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie prawa do obrony poprzez brak zapewnienia obrońcy z urzędu, mimo wątpliwości co do poczytalności oskarżonej i utrudnień w samodzielnej obronie, ma wpływ na ważność wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie prawa do obrony miało wpływ na treść wyroku.
Uzasadnienie
Niewyznaczenie obrońcy z urzędu, mimo wątpliwości co do poczytalności oskarżonej i jej trudności w samodzielnej obronie (tzw. pieniactwo sądowe), stanowiło istotne uchybienie proceduralne mające wpływ na wynik sprawy.
Czy dopuszczenie jedynie opinii wstępnej jednego biegłego psychiatry, która jest niejasna i wewnętrznie sprzeczna, jest wystarczające do oceny poczytalności oskarżonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka opinia jest niewystarczająca i stanowi naruszenie przepisów.
Uzasadnienie
Opinia wstępna, która nie rozwiewa wątpliwości co do poczytalności, a wręcz je pogłębia, nie może zastąpić opinii dwóch biegłych psychiatrów wymaganej w przypadku uzasadnionych wątpliwości.
Czy sąd powinien uwzględnić w procesie karnym fakt popełnienia czynu zabronionego przez pokrzywdzonego na szkodę oskarżonej, nawet jeśli postępowanie w tej sprawie zostało warunkowo umorzone i zatarte?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powinien wziąć pod uwagę takie okoliczności faktyczne.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy pominął istotną okoliczność faktyczną podnoszoną przez oskarżoną – pobicie jej przez pokrzywdzonego, co miało miejsce w okresie przypisanego jej nękania. Niewzięcie pod uwagę tych faktów miało wpływ na ocenę sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. O. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| A. J. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| P. J. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| W. J. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| G. J. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Prokuratura Okręgowa w Piotrkowie Trybunalskim | organ_państwowy | prokurator |
| Kancelaria Adwokacka adwokat W. P. | inne | obrońca z urzędu |
Przepisy (17)
Główne
kk art. 190a § § 1
Kodeks karny
kpk art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
kk art. 58 § § 3
Kodeks karny
kk art. 35 § § 1
Kodeks karny
kk art. 72 § § 1
Kodeks karny
kk art. 36 § § 2
Kodeks karny
kpk art. 6
Kodeks postępowania karnego
Prawo do obrony zostało naruszone poprzez brak zapewnienia obrońcy z urzędu.
kpk art. 7
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek orzekania w oparciu o całokształt materiału dowodowego został naruszony.
kpk art. 410
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek orzekania w oparciu o całokształt materiału dowodowego został naruszony.
kpk art. 201
Kodeks postępowania karnego
Zasady oceniania rzetelności, pełności i jasności opinii biegłego zostały naruszone.
kpk art. 202 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Niedopuszczenie dowodu z opinii dwóch biegłych psychiatrów było błędem.
kpk art. 79 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności utrudniające rozsądną obronę wymagały wyznaczenia obrońcy z urzędu.
kpk art. 345
Kodeks postępowania karnego
Zwrot sprawy prokuratorowi w trybie art. 345 kpk.
kpk art. 618 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dz. U. z dnia 3 października 2002 roku. Nr 163 poz. 1348 art. 19 § w zw z § 14 ust. 2 pkt 4 w zw. z § 2 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
kk art. 31 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa do obrony poprzez brak zapewnienia obrońcy z urzędu. • Niewłaściwe przeprowadzenie dowodu z opinii psychiatrycznej (zbyt płytka opinia wstępna). • Nieuwzględnienie przez sąd pierwszej instancji istotnych okoliczności faktycznych (pobicie oskarżonej przez pokrzywdzonego).
Odrzucone argumenty
Argumenty oskarżonej dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i obrazie prawa materialnego (nie były szczegółowo analizowane z uwagi na uchylenie wyroku).
Godne uwagi sformułowania
naruszone zostały przepisy dotyczące realnego prawa do obrony • swobodnej oceny dowodów i orzekania w oparciu o całokształt materiału dowodowego • zasad oceniania rzetelności, pełności i jasności opinii biegłego • uchybienia te miały wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia powodując, że zapadło co najmniej przedwcześnie • treść owej „opinii wstępnej” jednego biegłego psychiatry „woła o pomstę do nieba”, jest ona bowiem wewnętrznie sprzeczna, nielogiczna, nieuzasadniona, niezrozumiała • jej zachowanie w tym procesie przypominało zachowanie człowieka, który grzęznąc w ruchomych piaskach poprzez chaotyczne, niecelowe ruchy zamiast sobie pomóc pogrąża się coraz głębiej • Sąd Rejonowy w ogóle tej okoliczności nie widział w momencie wyrokowania, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przedstawił stan faktyczny w sposób „czarno – biały”
Skład orzekający
Stanisław Tomasik
przewodniczący
Sławomir Gosławski
sędzia
Tomasz Ignaczak
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie prawa do obrony, wymogi dotyczące opinii psychiatrycznych w sprawach karnych, znaczenie uwzględniania wszystkich istotnych okoliczności faktycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie wątpliwości co do poczytalności i utrudnienia w obronie są kluczowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur prawnych, zwłaszcza w kontekście prawa do obrony i oceny stanu psychicznego oskarżonego, co ma znaczenie nie tylko dla prawników, ale i dla szerszego zrozumienia sprawiedliwości.
“Brak obrońcy i niejasna opinia psychiatryczna – dlaczego sąd uchylił wyrok za nękanie?”
Dane finansowe
zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej: 516,6 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.