IV Ka 645 / 18

SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokaapelacyjny
zniszczenie mieniaart. 288 kkwniosek o ściganiepokrzywdzonyposiadaczwłaścicielprawo karnekodeks postępowania karnego

Podsumowanie

Sąd Apelacyjny uchylił wyrok skazujący za zniszczenie mienia, uznając, że pokrzywdzonym jest nie tylko właściciel, ale także posiadacz rzeczy, który może złożyć wniosek o ściganie.

Sąd Apelacyjny uznał apelację za zasadną, uchylając wyrok skazujący za przestępstwo zniszczenia mienia (art. 288 § 1 kk). Kluczowym błędem sądu niższej instancji było przyjęcie, że tylko właściciel uszkodzonej rzeczy jest uprawniony do złożenia wniosku o ściganie. Sąd odwoławczy podkreślił, że pokrzywdzonym jest również posiadacz lub użytkownik rzeczy, który może niezależnie złożyć taki wniosek. W tej sprawie, użytkownik pojazdu, który złożył wniosek o ściganie, był uprawniony do jego złożenia, co usunęło negatywną przesłankę procesową.

Sąd Apelacyjny w niniejszej sprawie uznał apelację za zasadną, uchylając zaskarżony wyrok. Podstawą uchylenia był wadliwy pogląd sądu pierwszej instancji, który przyjął, że w przypadku przestępstwa zniszczenia mienia (art. 288 § 1 kk) tylko właściciel uszkodzonej rzeczy jest uprawniony do złożenia wniosku o ściganie sprawcy. Sąd odwoławczy, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (m.in. wyrok z dnia 24 kwietnia 1990 r., WR 116/90 oraz z dnia 9 grudnia 2003 r., III KK 165/03) oraz piśmiennictwo, podkreślił, że pokrzywdzonym w sprawie o tego typu przestępstwa jest nie tylko właściciel, ale również posiadacz lub użytkownik rzeczy. Każdy z nich może niezależnie wystąpić z wnioskiem o ściganie. Przepis art. 288 § 1 kk chroni bowiem nie tylko własność, ale także inne prawa majątkowe do rzeczy oraz jej posiadanie. W kontekście analizowanej sprawy, sąd stwierdził, że M. K., który użytkował uszkodzony samochód za zgodą właściciela i był jego posiadaczem w dobrej wierze, był uprawniony do złożenia wniosku o ściganie sprawcy. Ponieważ taki wniosek został złożony, negatywna przesłanka procesowa z art. 17 § 1 pkt 10 kpk została usunięta, co skutkowało koniecznością uchylenia wyroku.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Uprawnionym do złożenia wniosku o ściganie jest nie tylko właściciel rzeczy, ale również jej posiadacz lub użytkownik.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego i piśmiennictwie, które wskazują, że art. 288 § 1 kk chroni nie tylko własność, ale także inne prawa majątkowe i posiadanie rzeczy. Dlatego też posiadacz lub użytkownik rzeczy, który jest pokrzywdzony jej uszkodzeniem, ma prawo złożyć wniosek o ściganie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku

Strona wygrywająca

oskarżony

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznapokrzywdzony/użytkownik

Przepisy (4)

Główne

kk art. 288 § 1

Kodeks karny

Przepis chroni nienaruszalność oraz zdolność do użytkowania rzeczy cudzych, do których określonemu podmiotowi przysługuje prawo własności, bądź który jest posiadaczem tych rzeczy albo przysługują mu inne uprawnienia do rzeczy, wynikające z praw rzeczowych lub obligacyjnych. Chroni również posiadanie będące atrybutem własności.

kpk art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje na negatywne przesłanki procesowe, w tym brak wniosku o ściganie, gdy jest on wymagany.

Pomocnicze

kpk art. 288 § 4

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wniosku o ściganie w sprawach o zniszczenie mienia.

kc art. 44

Kodeks cywilny

Definiuje mienie jako własność i inne prawa majątkowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pokrzywdzonym w sprawie o zniszczenie mienia jest nie tylko właściciel, ale także posiadacz lub użytkownik rzeczy. Posiadacz lub użytkownik rzeczy, który złożył wniosek o ściganie, usuwa negatywną przesłankę procesową.

Godne uwagi sformułowania

zaskarżony wyrok zapadł w oparciu o wadliwy pogląd jednoznacznie podnosi się w orzecznictwie, że w sprawie o te kategorie przestępstw pokrzywdzonym jest zarówno właściciel rzeczy, jak i posiadacz, czy użytkownik i każdy z nich może, niezależnie od drugiego, wystąpić z wnioskiem o ściganie przestępstwo określone w art. 288 § 1 kk chroni zatem nienaruszalność oraz zdolność do użytkowania rzeczy cudzych indywidualnym dobrem chronionym przez art. 288 kk jest bowiem nie tylko własność, ale także inne prawa majątkowe do rzeczy oraz jej posiadanie

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o ściganie w sprawach o zniszczenie mienia, ochrona posiadacza rzeczy."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, gdzie wymagany jest wniosek o ściganie, a pokrzywdzonym jest posiadacz lub użytkownik rzeczy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa wyjaśnia ważną kwestię procesową dotyczącą tego, kto może zainicjować postępowanie karne w przypadku zniszczenia mienia, co ma praktyczne znaczenie dla wielu osób.

Czy tylko właściciel może zgłosić zniszczenie mienia? Sąd Apelacyjny wyjaśnia!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV Ka 645 / 18 UZASADNIENIE Apelacja jest zasadna, albowiem zaskarżony wyrok zapadł w oparciu o wadliwy pogląd, iż w przypadku występku z art. 288 § 1 kk tylko właściciel uszkodzonej ( zniszczonej, uczynionej niezdatną do użycia ) rzeczy jest uprawnionym do skutecznego złożenia wniosku o ściganie sprawcy. Tymczasem jednoznacznie podnosi się w orzecznictwie, że w sprawie o te kategorie przestępstw pokrzywdzonym jest zarówno właściciel rzeczy, jak i posiadacz, czy użytkownik i każdy z nich może, niezależnie od drugiego, wystąpić z wnioskiem o ściganie ( tak SN w wyroku z dnia 24 kwietnia 1990 r., WR 116 / 90, opubl. Legalis ). Tożsamy pogląd SN wyraził w uzasadnieniu wyrok z dnia 9 grudnia 2003 r. ( III KK 165/03 ) podnosząc, iż stosownie do treści art. 44 kc mieniem jest własność i inne prawa majątkowe. Przestępstwo określone w art. 288 § 1 kk chroni zatem nienaruszalność oraz zdolność do użytkowania rzeczy cudzych, do których określonemu podmiotowi przysługuje prawo własności, bądź który jest posiadaczem tych rzeczy albo przysługują mu inne uprawnienia do rzeczy, wynikające z praw rzeczowych lub obligacyjnych. Sprawca tego przestępstwa narusza bezpośrednio tak dobro prawne właściciela rzeczy, jak i dobro prawne posiadacza rzeczy w dobrej wierze. Przepis art. 288 § 1 kk chroni więc także posiadanie będące atrybutem własności, które może być faktycznie przekazywane innemu podmiotowi, np. użytkownikowi, dzierżawcy, najemcy czy innemu prawnemu posiadaczowi rzeczy. Indywidualnym dobrem chronionym przez art. 288 kk jest bowiem nie tylko własność, ale także inne prawa majątkowe do rzeczy oraz jej posiadanie w zakresie, w jakim ich wykonywanie wymaga nienaruszalności rzeczy i jej zdolności do używania zgodnie z przeznaczeniem. Innymi słowy, przepis art. 288 § 1 kk chroni również posiadanie będące atrybutem własności, które może być faktycznie przekazywane innemu podmiotowi. Stąd osobą uprawnioną do złożenia wniosku o ściganie, o którym mowa w art. 288 § 4 kpk , jest nie tylko właściciel rzeczy. Tożsamy pogląd prezentowany jest również w piśmiennictwie prawa karnego ( por. komentarz do art. 12 kpk w: Kodeks postępowania karnego. Komentarz do art. 1 – 296, Tom I, red. prof. dr hab. Piotr Hofmański, Elżbieta Sadzik, dr hab. Kazimierz Zgryzek, rok wydania: 2011, wydawnictwo: C.H.Beck, wydanie: 4; a także komentarz do art. 288 kk w: Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz do artykułów 222–316. Tom II, red. prof. dr hab. Andrzej Wąsek, red. prof. dr hab. Robert Zabłocki, rok wydania: 2010, wydawnictwo: C.H. Beck, wydanie: 4, opubl. Legalis ). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy – z zeznań M. K. wynika, iż uszkodzony samochód, za zgodą właściciela, użytkował przez okres wielu miesięcy ( póki co, brak jest powodów, aby wiarygodność jego relacji w tej części zakwestionować – uprawdopodabnia je choćby kopia dokumentu z k. 10, czy informacje pozyskiwane przez funkcjonariuszy policji od właściciela pojazdu w drodze telefonicznej – k. 24, 33 ). Będąc z tego tytułu posiadaczem samochodu w dobrej wierze, M. K. był uprawnionym do złożenia wniosku o ściganie sprawcy uszkodzenia tego pojazdu w czasie, kiedy pojazd użytkował. Skoro wniosek taki wówczas złożył ( k. 8 ), to negatywna przesłanka procesowa, o jakiej mowa w art. 17 § 1 pkt 10 kpk , została usunięta.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę