IV Ka 644/14

Sąd Okręgowy w Piotrkowie TrybunalskimPiotrków Trybunalski2014-12-02
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
oszustwoprzestępstwokorzyść majątkowaprzepadekapelacjasąd okręgowykodeks karny

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, orzekając przepadek korzyści majątkowej w wysokości 50 zł uzyskanej przez oskarżonego z popełnionego przestępstwa oszustwa.

Prokurator złożył apelację od wyroku Sądu Rejonowego, zarzucając obrazę prawa materialnego polegającą na nieorzeczeniu przepadku korzyści majątkowej w wysokości 50 zł uzyskanej przez oskarżonego M. K. z popełnionego przestępstwa. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, podzielił argumentację prokuratora i zmienił zaskarżony wyrok, orzekając przepadek wskazanej kwoty. W pozostałej części wyrok został utrzymany w mocy, a oskarżony został zwolniony od kosztów postępowania odwoławczego.

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpoznał apelację prokuratora wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim, który skazał M. K. za oszustwo (art. 286 § 1 kk w zb. z art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk) i warunkowo zawiesił wykonanie kary pozbawienia wolności. Prokurator zarzucił sądowi pierwszej instancji obrazę art. 45 § 1 kk poprzez zaniechanie orzeczenia przepadku korzyści majątkowej w wysokości 50 złotych, którą oskarżony bezpośrednio osiągnął z popełnionego przestępstwa. Sąd Okręgowy, podzielając stanowisko prokuratora, uznał, że sąd rejonowy prawidłowo ustalił sprawstwo i kwalifikację prawną czynu, jednak błędnie zaniechał orzeczenia przepadku korzyści majątkowej. Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego, sąd okręgowy stwierdził, że 50 złotych stanowiło nienależne przysporzenie majątkowe dla oskarżonego. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, orzekając przepadek równowartości osiągniętej z przestępstwa korzyści majątkowej w kwocie 50 złotych. W pozostałej części wyrok został utrzymany w mocy, a oskarżony został zwolniony od ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest zobowiązany orzec przepadek korzyści majątkowej lub jej równowartości, jeśli sprawca z popełnionego przestępstwa osiągnął korzyść majątkową.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na art. 45 § 1 kk, który formułuje zasadę obligatoryjności orzekania przepadku korzyści majątkowej. Podkreślono, że korzyścią majątkową jest każde przysporzenie majątku sobie lub innej osobie, z wyjątkiem sytuacji, gdy przysługuje ono zgodnie z istniejącą więzią prawną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

prokurator

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaoskarżony
I. K.osoba_fizycznawspółsprawca
Prokurator Prokuratury Okręgowej w Piotrkowie Trybunalskimorgan_państwowyoskarżyciel publiczny
(...) SA w T. M.spółkapokrzywdzony
P. Polska J. O.inneprzedstawiciel

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 297 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 45 § 1

Kodeks karny

Nakazuje orzeczenie przepadku korzyści majątkowej lub jej równowartości, jeśli sprawca z popełnionego przestępstwa osiągnął korzyść majątkową.

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 69 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 69 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obraza przepisów prawa materialnego - art. 45 § 1 kk, polegająca na nie orzeczeniu przepadku korzyści majątkowej w wysokości 50 złotych bezpośrednio osiągniętej z popełnienia przestępstwa przypisanego oskarżonemu.

Godne uwagi sformułowania

korzyścią majątkową jest każde przysporzenie majątku sobie lub innej osobie albo uniknięcie w nim strat chodzi o nienależne korzyści majątkowe, a nie takie, które przysługują sprawcy jako słuszny ekwiwalent poniesionych przezeń kosztów lub nakładu pracy przepis art. 45 § 1 kk formułuje zasadę, zgodnie z którą, w sytuacji gdy sprawca z popełnionego przestępstwa osiągnął (chociażby pośrednio) korzyść majątkową, sąd zobowiązany jest orzec przepadek korzyści majątkowej lub jej równowartości.

Skład orzekający

Marta Legeny-Błaszczyk

przewodniczący

Stanisław Tomasik

sędzia

Sławomir Gosławski

sędzia (spr.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku orzekania przepadku korzyści majątkowej z przestępstwa, nawet o niewielkiej wartości, oraz definicja korzyści majątkowej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu przestępstwa (oszustwo) i specyficznej sytuacji uzyskania niewielkiej gratyfikacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisu o przepadku korzyści majątkowej i pokazuje, że nawet drobne kwoty uzyskane z przestępstwa podlegają sankcjom prawnym.

Nawet 50 złotych z przestępstwa podlega przepadkowi – Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 800 PLN

przepadek korzyści majątkowej: 50 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Ka 644/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 02 grudnia 2014 roku. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący SSO Marta Legeny-Błaszczyk Sędziowie SA w SO Stanisław Tomasik SO Sławomir Gosławski (spr.) Protokolant sekr. sądowy Dagmara Szczepanik przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Piotrkowie Trybunalskim Izabeli Stachowiak po rozpoznaniu w dniu 02 grudnia 2014 roku sprawy M. K. oskarżonego z art. 286§1 kk w zb. z art. 297§1 kk w zw. z art. 11§2 kk z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 20 sierpnia 2014 roku sygn. akt II K 319/14 na podstawie art.437§1 kpk , art.438 pkt 1 kpk , art.624§1 kpk zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art.45§1 kk orzeka w stosunku do oskarżonego M. K. przepadek równowartości osiągniętej z przestępstwa korzyści majątkowej w kwocie 50 (pięćdziesiąt) złotych; w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; zwalnia oskarżonego od wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym. Sygn. akt IV Ka 644/14 UZASADNIENIE M. K. został oskarżony o to, że: w dniu 16 czerwca 2005 w T. M. ., woj. (...) działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu z I. K. doprowadził od niekorzystnego rozporządzenia mieniem (...) SA w T. M. . za pomocą wprowadzenia w błąd w ten sposób, że w dniu 16 czerwca 2005 roku na prośbę I. K. zawarł z przedstawicielem P. Polska J. O. umowę o pożyczkę gotówkową na kwotę 800 złotych, do zawarcia której przedłożył sporządzone przez siebie oświadczenie stwierdzające nieprawdę, a następnie pieniądze z uzyskanej pożyczki przekazał w całości I. K. , za co otrzymał od niej 50 złotych, czym naraził (...) SA na straty w kwocie 800 złotych, Tj. o czyn z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk . Sąd Rejonowy w Tomaszowie Maz. wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2014 roku w sprawie II K 319/14: 1.oskarzonego M. K. uznał za winnego w ramach zarzucanego czynu opisanego w akcie oskarżenia tego, że w dniu 16 czerwca 2005 w T. M. ., woj. (...) działając wspólnie i w porozumieniu z inną osobą w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził od niekorzystnego rozporządzenia mieniem (...) S.A. w T. M. . w ten sposób, że nie mając zamiaru spłacenia pożyczki w wynajmowanym mieszkaniu nr (...) przy ulicy (...) w T. M. . na prośbę w/w osoby zawarł z przedstawicielem (...) S.A. umowę o pożyczkę gotówkową nr (...) na kwotę 800 złotych przedkładając sporządzone przez siebie oświadczenie stwierdzające nieprawdę a dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania powyższej pożyczki i następnie pieniądze w kwocie 700 złotych uzyskane z tej pożyczki przekazał w/w osobie za co otrzymał od niej 50 złotych, czym działał na szkodę (...) S.A. z siedzibą w W. , tj. o czynu z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i za to na podstawie art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności; 2.na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk , art. 70 § 1 pkt 1 kk wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił i ustalił okres próby na 2 lata. W punktach 3, 4 i 5 sąd orzekł od oskarżonego obowiązek naprawienia szkody ( art. 46 § 1 kk ), rozstrzygnął co do dowodu rzeczonego oraz zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych. Powyższy wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze – na niekorzyść oskarżonego - zaskarżył prokurator. Wyrokowi zarzucił: obrazę przepisów prawa materialnego - art. 45 § 1 kk , polegającą na nie orzeczeniu przepadku korzyści majątkowej w wysokości 50 złotych bezpośrednio osiągniętej z popełnienia przestępstwa przypisanego oskarżonemu. W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie przepadku korzyści majątkowej w wysokości 50 złotych osiągniętej z popełnienia przestępstwa, a w pozostałej części o utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku. Sąd okręgowy zważył, co następuje: apelacja zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, iż sąd I instancji prawidłowo ustalił sprawstwo oskarżonego, które w skardze apelacyjnej nie jest kwestionowane; nie musi być więc przedmiotem szczegółowych rozważań sądu okręgowego. Ponadto do czynu przypisanego oskarżonemu sąd ten zastosował właściwą kwalifikację prawną. Sąd rejonowy przyjął, iż M. K. po zawarciu umowy pożyczki przekazał I. K. kwotę 700 złotych, za co otrzymał od niej 50 złotych ( tytułem swoistej gratyfikacji za jego udział w przestępstwie ). Uzyskał więc przysporzenie w majątku w wyniku inkryminowanego mu czynu zabronionego. W uchwale z 30 stycznia 1980 r. Sąd Najwyższy słusznie uznał, że korzyścią majątkową jest każde przysporzenie majątku sobie lub innej osobie albo uniknięcie w nim strat, z wyjątkiem jedynie tych wypadków, gdy korzyść taka przysługuje sprawcy lub innej osobie zgodnie z istniejącą w chwili czynu więzią prawną (uchwała SN z 30 stycznia 1980 r., VII KZP 41/78, OSNKW 1980, Nr 3, poz. 24). Należy podkreślić, że chodzi o nienależne korzyści majątkowe, a nie takie, które przysługują sprawcy jako słuszny ekwiwalent poniesionych przezeń kosztów lub nakładu pracy (zob. wyrok SN z 17 maja 1972 r., III KR 67/72, OSNKW 1972, Nr 10, poz. 157). Przepis art. 45 § 1 kk formułuje zasadę, zgodnie z którą, w sytuacji gdy sprawca z popełnionego przestępstwa osiągnął (chociażby pośrednio) korzyść majątkową, sąd zobowiązany jest orzec przepadek korzyści majątkowej lub jej równowartości. Dlatego ma rację skarżący, iż sąd I instancji w zaskarżonym orzeczeniu dopuścił się obrazy art. 45 § 1 kk , poprzez zaniechanie orzeczenia przepadku korzyści majątkowej osiągniętej przez sprawcę bezpośrednio z przestępstwa mimo, że instytucję przewidzianą w tym przepisie – w omawianym przypadku - miał obowiązek zastosować. W konsekwencji podzielając zarzut apelacji sąd okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że orzekł w stosunku do M. K. przepadek równowartości osiągniętej z przestępstwa korzyści majątkowej w kwocie 50 złotych. Z tych względów sąd okręgowy orzekł jak w sentencji. Względy słuszności ( postępowanie odwoławcze zostało wywołane błędem sądu I instancji ) przemawiały za zwolnieniem oskarżonego od wydatków poniesionych przez Skarb Państwa przed sądem II instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI