IV KA 633/13

Sąd Okręgowy w Piotrkowie TrybunalskimPiotrków Trybunalski2013-12-13
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokaokręgowy
nietrzeźwośćrowerzakaz prowadzenia pojazdównowelizacja prawawykroczenieprzestępstwokara aresztukara pozbawienia wolnościzakaz prowadzenia rowerów

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, kwalifikując czyn oskarżonego jako przestępstwo naruszenia zakazu prowadzenia pojazdów (art. 244 kk) oraz wykroczenie kierowania rowerem w stanie nietrzeźwości (art. 87 § 1a kw), orzekając kary za oba te czyny.

Oskarżony P. K. został skazany przez Sąd Rejonowy za kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości i naruszenie zakazu prowadzenia pojazdów. W apelacji oskarżony kwestionował ustalenia faktyczne. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, ale zmienił kwalifikację prawną czynu ze względu na nowelizację przepisów, zgodnie z którą kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości stało się wykroczeniem. Sąd Okręgowy orzekł kary zarówno za przestępstwo naruszenia zakazu, jak i za wykroczenie, stosując zasadę z art. 10 § 1 kw.

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpoznał apelację oskarżonego P. K. od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim, który skazał go za kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości (1,40 i 1,36 mg/l alkoholu) w dniu 26.03.2012 r., naruszając jednocześnie prawomocny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerów orzeczony na okres 10 lat. Oskarżony w apelacji kwestionował ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, zarzucając błąd w ocenie dowodów i nieprawdziwe zeznania policjantów. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną w stopniu oczywistym, podkreślając logiczną i wyczerpującą ocenę dowodów przez sąd rejonowy. Jednakże, ze względu na zmianę stanu prawnego, która weszła w życie po wydaniu wyroku przez Sąd Rejonowy (od 9 listopada 2013 r.), czyn polegający na kierowaniu rowerem w stanie nietrzeźwości stał się wykroczeniem (art. 87 § 1a kw), a nie przestępstwem. Sąd Okręgowy, stosując przepisy przejściowe, zakwalifikował czyn oskarżonego jako zbieg przestępstwa (art. 244 kk – naruszenie zakazu prowadzenia pojazdów) i wykroczenia (art. 87 § 1a kw). Na mocy art. 10 § 1 kw, orzeczono kary za oba czyny, przy czym karę aresztu za wykroczenie uznano za niepodlegającą wykonaniu w związku z orzeczoną karą za przestępstwo. Zmieniono również karę pozbawienia wolności za przestępstwo oraz okres zakazu prowadzenia rowerów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Czyn taki wyczerpuje jednocześnie znamiona przestępstwa z art. 244 kk (naruszenie zakazu) oraz wykroczenia z art. 87 § 1a kw (kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości).

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na wyrok Sądu Najwyższego (IV KK 291/10), zgodnie z którym naruszenie zakazu prowadzenia pojazdów w stanie nietrzeźwości stanowi jeden czyn. W związku z nowelizacją przepisów, która przekwalifikowała kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości na wykroczenie, zastosowanie znalazła zasada z art. 10 § 1 kw, nakazująca orzekanie za oba czyny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

oskarżony (w zakresie kwalifikacji czynu i wymiaru kary)

Strony

NazwaTypRola
P. K.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (14)

Główne

k.k. art. 178a § § 2

Kodeks karny

Dotyczy popełnienia czynu w stanie nietrzeźwości, będąc uprzednio skazanym za umyślne przestępstwo podobne.

k.k. art. 244

Kodeks karny

Dotyczy naruszenia orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów.

k.w. art. 87 § § 1 a

Kodeks wykroczeń

Dotyczy kierowania pojazdem innym niż mechaniczny w stanie nietrzeźwości.

k.w. art. 10 § § 1

Kodeks wykroczeń

Dotyczy zbiegu przepisów ustawy, gdy czyn będący wykroczeniem wyczerpuje zarazem znamiona przestępstwa.

Pomocnicze

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy zbiegu przepisów ustawy, gdy jeden czyn wyczerpuje znamiona więcej niż jednego przepisu.

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy recydywy, popełnienia umyślnego przestępstwa podobnego w ciągu pięciu lat po odbyciu co najmniej sześciu miesięcy kary pozbawienia wolności.

k.k. art. 437 § § 1 i 2

Kodeks karny

Dotyczy zakresu zaskarżenia i możliwości zmiany wyroku przez sąd odwoławczy.

k.k. art. 438

Kodeks karny

Dotyczy podstaw apelacji.

k.k. art. 624 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy zwolnienia od opłat w sprawach karnych.

k.k. art. 42 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy orzekania zakazu prowadzenia pojazdów.

k.w. art. 87 § § 4

Kodeks wykroczeń

Dotyczy orzekania zakazu prowadzenia pojazdów.

k.w. art. 2 § § 1

Kodeks wykroczeń

Dotyczy stosowania ustawy względniejszej.

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy stosowania ustawy względniejszej.

Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 17 § ust. 1

Dotyczy opłat w sprawach karnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana stanu prawnego w zakresie kwalifikacji czynu kierowania rowerem w stanie nietrzeźwości na wykroczenie. Zastosowanie zasady zbiegu przepisów ustawy (art. 10 § 1 kw) w sytuacji, gdy czyn wyczerpuje znamiona przestępstwa i wykroczenia.

Odrzucone argumenty

Argumenty oskarżonego kwestionujące ustalenia faktyczne i wiarygodność zeznań policjantów.

Godne uwagi sformułowania

apelacja oskarżonego okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym zaprezentowana przez Sąd I instancji ocena dowodów nie jest ani dowolna, ani nielogiczna czyn ten wyczerpuje wówczas zarówno znamiona przestępstwa z art. 244 kk, jak i wykroczenia z art. 87 § 1a kw orzeka się za przestępstwo i za wykroczenie, z tym, że jeżeli orzeczono za przestępstwo i za wykroczenie karę lub środek karny tego samego rodzaju, wykonuje się surowszą karę lub środek karny

Skład orzekający

Sławomir Gosławski

przewodniczący

Ireneusz Grodek

sprawozdawca

Mariusz Wieczorek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zbiegu przestępstwa i wykroczenia w kontekście zmian legislacyjnych, kwalifikacja czynów związanych z kierowaniem pojazdami w stanie nietrzeźwości i naruszeniem zakazu prowadzenia pojazdów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany stanu prawnego w trakcie postępowania oraz zbiegu przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak zmiany w prawie mogą wpłynąć na kwalifikację czynów i wymiar kar, a także jak sądy radzą sobie z takimi sytuacjami. Jest to ciekawy przykład zastosowania zasad prawa przejściowego.

Zmiana prawa: jazda rowerem po alkoholu to już wykroczenie, ale naruszenie zakazu wciąż jest przestępstwem!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Ka 633/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2013 roku. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący SSO Sławomir Gosławski Sędziowie SO Ireneusz Grodek (spr.) del. SR Mariusz Wieczorek Protokolant Dagmara Szczepanik przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Piotrkowie Trybunalskim Janusza Omyły po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2013 roku sprawy P. K. oskarżonego z art.178a§2 kk w zw. z art.244 kk w zb. z art.11§2 kk i w zw. z art.64§1 kk z powodu apelacji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 9 września 2013 roku sygn. akt II K 604/13 na podstawie art.437§1 i 2 kpk , art.438 pkt 1 kpk , art.624§1 kpk , art.17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (tekst jednolity: Dz. U. Nr 49 poz. 223 z 1983 roku z późniejszymi zmianami) 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyjmując przy zastosowaniu art.10§1 kw, iż zarzucony oskarżonemu P. K. czyn wyczerpuje jednocześnie znamiona przestępstwa z art.244 kk w zw. z art.64§1 kk oraz wykroczenia z art.87§1 a kw, w miejsce kary pozbawienia wolności orzeczonej w punkcie 1 . oraz środka karnego orzeczonego w punkcie 2 .: a) na podstawie art.244 kk wymierza mu karę 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności, b) na podstawie art.87§1 a kw wymierza karę 20 (dwudziestu) dni aresztu, c) na podstawie art.87§4 kw orzeka wobec oskarżonego zakaz prowadzenia rowerów po drogach publicznych, w strefie zamieszkania i w strefie ruchu w rozmiarze 3 (trzech) lat, d) na podstawie art.10§1 kw stwierdza, iż orzeczona powyżej w punkcie 1 b) kara aresztu nie podlega wykonaniu; 2. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części; 3. zwalnia oskarżonego od opłaty za drugą instancję i zwrotu wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym. Sygn. akt IV Ka 633 / 13 UZASADNIENIE P. K. oskarżony został o to, że w dniu 26.03.2012 r. w miejscowości C. , ul. (...) , pow. (...) woj. (...) , kierował rowerem po drodze publicznej znajdując się w stanie nietrzeźwości 1,40 i 1,36 mg / l alkoholu w wydychanym powietrzu, przy czym czynu tego dopuścił się naruszając zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerów w strefie ruchu lądowego orzeczony na okres 10 lat prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Tomaszowie Maz. do sprawy II K 1458 / 10 z dnia 18 października 2010 r., który popełnił w ciągu pięciu lat po odbyciu kary pozbawienia wolności w wymiarze co najmniej 6 lat za umyślne przestępstwo podobne, za które był skazany, tj. o czyn z art. 178 a § 2 kk w zw. z art. 244 kk w zb. z art. 11 § 2 kk i w zw. z art. 64 § 1 kk . Wyrokiem z dnia 9 września 2013 r. w sprawie II K 604 / 13 Sąd Rejonowy w Tomaszowie Maz.: 1. oskarżonego uznał za winnego zarzuconego czynu wyczerpującego dyspozycję art. 178 a § 2 kk w zw. z art. 244 kk w zb. z art. 11 § 2 kk i w zw. z art. 64 § 1 kk i za to na podstawie art. 244 kk w zw. z art. 11 § 3 kk wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności; 2. na podstawie art. 42 § 2 kk orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia rowerów na drogach publicznych, w strefie zamieszkania i w strefie ruchu na okres 10 lat; 3. zwolnił oskarżonego od opłaty oraz od wydatków, które przejął na rachunek Skarbu Państwa. Od powyższego wyroku apelację wniósł oskarżony. Nie ujął w niej w sposób czytelny ani zakresu zaskarżenia, ani zarzutów apelacyjnych. Tym niemniej lektura tego środka odwoławczego nakazuje przyjąć, iż jest on skierowany przeciwko rozstrzygnięciu o winie. Skarżący próbuje bowiem wykazać, iż Sąd Rejonowy dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia poprzez przyjęcie, iż przed zatrzymaniem go kierował rowerem w miejscu i czasie opisanym w akcie oskarżenia. Ustalenia te miały być następstwem wadliwej oceny zebranych w sprawie dowodów, a w szczególności zeznań zatrzymujących okarżonego funkcjonariuszy policji, którzy mieli złożyć niezgodne z prawdą relacje. P. K. wnosił o „ ponowne rozpoznanie sprawy ”. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Sama apelacja oskarżonego okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym. Wbrew sugestiom skarżącego, zaprezentowana przez Sąd I instancji ocena dowodów nie jest ani dowolna, ani nielogiczna, nie pozostaje też w sprzeczności z doświadczeniem życiowym. Stanowi wynik rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. Została też wyczerpująco i logicznie – z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego – argumentowana w uzasadnieniu. Wbrew twierdzeniom skarżącego, przywołane i omówione w nim dowody, w tym zeznania S. K. i A. W. , wskazują jednoznacznie na winę oskarżonego w kontekście przypisanego mu czynu. Sąd I instancji nie dopuścił się błędu czyniąc ustalenia co do faktu, że P. K. kierował rowerem po drodze publicznej, a nie tylko prowadził go po wyodrębnionym przy jezdni chodniku. Sąd Rejonowy nie miał żadnych powodów, aby uznać, iż wyżej wymienieni policjanci, składając relacje z przeprowadzonych wobec oskarżonego czynności służbowych, ich przyczyny i przebieg przedstawiali nieprawdziwie. Nie wykazano, by którykolwiek z nich był z oskarżonym skonfliktowany lub, by miał jakikolwiek inny powód do świadomie bezpodstawnego obciążania go za przestępstwo w rzeczywistości nie popełnione. Brak było podstaw, by nie obdarzyć wspomnianych funkcjonariuszy zaufaniem co do rzetelności i obiektywności w wykonywaniu obowiązków służbowych i sposobu ich odtwarzania. Ich spostrzeżenia w zakresie omawianego zdarzenia nie były przypadkowymi, okazjonalnymi, lecz wynikały z pełnionych przez nich obowiązków, polegających właśnie na kontrolowaniu i zapewnianiu stanu bezpieczeństwa i porządku na drogach oraz eliminowaniu powstałych tam zagrożeń. Apelacja odniosła jednak ten skutek, że w wyniku jej rozpoznania, niezależnie od argumentów w niej podniesionych, przypisany oskarżonemu czyn należało zakwalifikować odmiennie, aniżeli uczynił to Sąd I instancji ( podnieść należy, iż nie wynikało to z powodów przez ten Sąd zawinionych ). Pomiędzy datą wydania wyroku przez Sąd Rejonowy, a dniem orzekania przez Sąd Okręgowy, doszło bowiem do zmiany stanu prawnego dotyczącego czynów polegających na kierowaniu w stanie nietrzeźwości po drodze publicznej pojazdami innymi, niż mechaniczne ( a zatem także rowerami ). Na mocy art. 2 pkt 3 ppkt a) oraz art. 12 pkt 3 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, od dnia 9 listopada 2013 r. czyny te stanowią już nie przestępstwo, lecz wykroczenie stypizowane w art. 87 § 1a kw. Oznaczało to, że w dacie orzekania Sąd Okręgowy miał obowiązek stosowania ustawy nowej, skoro przepisy dotychczas obowiązujące nie były dla sprawcy względniejsze w rozumieniu art. 4 § 1 kk i art. 2 § 1 kw. Niezależnie od konieczności kwalifikowania kierowania rowerem w stanie nietrzeźwości po drodze publicznej w kategoriach wykroczenia, w sytuacji, gdy kierujący narusza jednocześnie w ten sposób orzeczony przez sąd zakaz ( prowadzenia pojazdów tego rodzaju po drogach publicznych ), nadal dopuszcza się on jednego czynu ( por. wyrok Sądu Najwyższego dnia 5 stycznia 2011-01-05, IV KK 291 / 10, opubl. Legalis). Przyjąć należy, iż czyn ten wyczerpuje wówczas zarówno znamiona przestępstwa z art. 244 kk , jak i wykroczenia z art. 87 § 1a kw. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje reguła zawarta w art. 10 § 1 zd. 1 kw, wedle której, jeżeli czyn będący wykroczeniem wyczerpuje zarazem znamiona przestępstwa, orzeka się za przestępstwo i za wykroczenie, z tym, że jeżeli orzeczono za przestępstwo i za wykroczenie karę lub środek karny tego samego rodzaju, wykonuje się surowszą karę lub środek karny. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy dokonał ponownego wymiaru kar oraz środka karnego zakazu prowadzenia rowerów, stosownie do wymogów wynikających z cytowanej normy. Kształtując ich rozmiar Sąd Okręgowy bazował na faktach i okolicznościach przywoływanych w tej mierze przez Sąd Rejonowy. Pamiętając jednak, iż przypisany ostatecznie oskarżonemu czyn został „ zredukowany ” do znamion jednego tylko przestępstwa, wymierzona za to przestępstwo kara uległa połowicznemu obniżeniu. Zważywszy na wielokrotną, uprzednią karalność oskarżonego za kierowanie rowerami w stanie nietrzeźwości, Sąd Okręgowy powielił rozumowanie Sądu Rejonowego, iż zakaz kierowania tego rodzaju pojazdami winien być najdłuższy z możliwych. W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI