Orzeczenie · 2025-12-12

IV KA 611/25Uchylenie decyzji pozwolenie na budowe naruszenie procedury

Sąd
Sąd Okręgowy
Data
2025-12-12
SAOSKarneprzestępstwa skarboweŚredniaokręgowy
przestępstwo skarbowefaktury VATnierzetelność fakturpodatek VATpodatek dochodowynależności publicznoprawnenależyta starannośćweryfikacja kontrahentówkara pozbawienia wolnościkara grzywny

Sąd Okręgowy rozpatrywał apelację obrońcy oskarżonego E.B. od wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku, który skazał go za przestępstwo skarbowe z art. 56 § 1 kks w zw. z innymi przepisami, polegające na posłużeniu się nierzetelnymi fakturami VAT przy rozliczeniach podatkowych za 2010 rok. Obrońca zarzucił obrazę przepisów postępowania (art. 7 kpk i art. 5 § 2 kpk), błąd w ustaleniach faktycznych oraz rażącą niewspółmierność kary. Sąd Okręgowy szczegółowo odniósł się do zarzutów, analizując wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadków oraz materiał dowodowy dotyczący kontrahentów E.B. Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że zakwestionowane faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń, a firmy je wystawiające (m.in. J.T., H.G., H.V., L.A.) nie prowadziły faktycznej działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży złomu. Sąd odwoławczy podkreślił, że oskarżony nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów, nie żądając wymaganych zezwoleń na obrót odpadami, co świadczy o co najmniej przewidywaniu możliwości podania nieprawdy w deklaracjach podatkowych i godzeniu się na to (działanie z zamiarem ewentualnym). Zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 kpk i art. 5 § 2 kpk uznano za niezasadne, podobnie jak zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Również zarzut rażącej niewspółmierności kary nie został uwzględniony, gdyż sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował dyrektywy wymiaru kary. W związku z tym, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, jednocześnie zwalniając oskarżonego od opłaty za drugą instancję i zwrotu wydatków z uwagi na jego trudną sytuację finansową.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów w kontekście przestępstw skarbowych, stosowanie zasady in dubio pro reo oraz dyrektyw wymiaru kary w sprawach o przestępstwa skarbowe.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z obrotem złomem i nierzetelnymi fakturami VAT. Interpretacja zasady in dubio pro reo i należytej staranności może być stosowana analogicznie do innych spraw.

Zagadnienia prawne (3)

Czy oskarżony, posługując się nierzetelnymi fakturami VAT, działał umyślnie, w tym z zamiarem ewentualnym, co uzasadnia przypisanie mu przestępstwa skarbowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, oskarżony działał umyślnie z zamiarem ewentualnym, ponieważ nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów, co doprowadziło do posłużenia się nierzetelnymi fakturami i przewidywania możliwości podania nieprawdy w deklaracjach podatkowych.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy uznał, że oskarżony nie podjął realnych kroków w celu weryfikacji kontrahentów, nie żądał wymaganych zezwoleń na obrót odpadami, a jego pracownicy ingerowali w treść faktur i sposób rozliczeń gotówkowych. Brak dokumentacji wagowej, magazynowej i kasowej, a także powszechna wiedza o zjawisku "karuzeli VAT" po 2004 roku, wskazują na co najmniej godzenie się przez oskarżonego na możliwość posłużenia się nierzetelnymi fakturami.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował zasady swobodnej oceny dowodów oraz rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego (art. 7 kpk i art. 5 § 2 kpk)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy, a zarzuty naruszenia art. 7 kpk i art. 5 § 2 kpk są niezasadne.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy stwierdził, że sąd pierwszej instancji przeprowadził wnikliwe postępowanie dowodowe, rozważył całokształt okoliczności, a ocena dowodów była wszechstronna i obiektywna. Nie stwierdzono niedających się usunąć wątpliwości, które należałoby rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego.

Czy orzeczona kara 7 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 2 lata oraz grzywna w wysokości 200 stawek dziennych po 60 zł są rażąco niewspółmierne do popełnionego czynu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kara nie jest rażąco niewspółmierna.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy podzielił stanowisko, że zarzut rażącej niewspółmierności kary zasługuje na uwzględnienie tylko wtedy, gdy istnieje wyraźna różnica między orzeczoną karą a karą, którą należałoby orzec, oraz gdy stwierdzono naruszenie dyrektyw wymiaru kary. W tym przypadku sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił okoliczności mające wpływ na wymiar kary, a kara spełnia cele prewencji indywidualnej i ogólnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
Strona wygrywająca
Oskarżyciel publiczny

Strony

NazwaTypRola
E. B.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (18)

Główne

k.k.s. art. 56 § 1

Kodeks karny skarbowy

Podatnik, który składając organowi informacji podlegającej obowiązkowi podania w deklaracji podatkowej, podaje nieprawdziwe dane, podlega karze grzywny.

k.k.s. art. 61 § 1

Kodeks karny skarbowy

Kto w deklaracji podatkowej podaje nieprawdziwe dane mające wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego, podlega karze grzywny.

k.k.s. art. 62 § 2

Kodeks karny skarbowy

Kto na podstawie nierzetelnych faktur lub innych dokumentów wystawionych przez inny podmiot dokonuje odliczenia podatku naliczonego lub zwrotu podatku naliczonego, podlega karze grzywny.

k.k.s. art. 7 § 1

Kodeks karny skarbowy

Odpowiedzialność za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe obejmuje umyślność, w tym również umyślność sprawcy, który wiedział o tym, że jego zachowanie może stanowić przestępstwo lub wykroczenie skarbowe i na to się godził.

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

Nieumyślność przestępstwa lub wykroczenia skarbowego zachodzi, jeżeli sprawca nie miał zamiaru popełnienia czynu zabronionego, a okoliczności wskazują, że mógł go popełnić, a mimo to nie zachował ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że mógł ją zachować.

Pomocnicze

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów; ocena musi być poprzedzona ujawnieniem całokształtu okoliczności, rozważeniem wszystkich dowodów i uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.

k.p.k. art. 5 § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada in dubio pro reo; niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego.

k.p.k. art. 438 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu.

k.p.k. art. 438 § 2

Kodeks postępowania karnego

Obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia.

k.p.k. art. 438 § 3

Kodeks postępowania karnego

Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia.

k.p.k. art. 438 § 4

Kodeks postępowania karnego

Rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka.

u.o.o. art. 28 § 1

Ustawa o odpadach

Prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia.

u.o.o. art. 28 § 2

Ustawa o odpadach

Prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów wymaga uzyskania zezwolenia.

u.VAT art. 106 § 1

Ustawa o VAT

Sprzedawca towaru jest zobowiązany do wystawienia faktury dokumentującej dostawę towarów.

k.k.s. art. 12 § 2

Kodeks karny skarbowy

Dyrektywy wymiaru kary: stopień winy, stopień społecznej szkodliwości czynu, cele zapobiegawcze i wychowawcze (prewencja indywidualna), kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa (prewencja ogólna).

k.k.s. art. 13 § 1

Kodeks karny skarbowy

Przy wymiarze kary sąd uwzględnia w szczególności rodzaj i rozmiar ujemnych następstw czynu, rodzaj i stopień naruszenia obowiązku finansowego, motywację i sposób zachowania się sprawcy, właściwości i warunki osobiste, sposób życia przed i po popełnieniu czynu.

k.k.s. art. 41 § 2

Kodeks karny skarbowy

W przypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary za przestępstwo skarbowe, gdy nie uiszczono należności publicznoprawnej, sąd określa obowiązek jej uiszczenia w całości w wyznaczonym terminie.

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zwolnienie od opłat i wydatków w postępowaniu karnym, gdy ich uiszczenie byłoby dla strony zbyt uciążliwe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykazanie przez obronę obrazy przepisów postępowania (art. 7 kpk, art. 5 § 2 kpk). • Prawidłowa ocena materiału dowodowego przez sąd pierwszej instancji. • Oskarżony nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów. • Oskarżony działał z zamiarem ewentualnym. • Kara orzeczona przez sąd pierwszej instancji nie jest rażąco niewspółmierna.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania (art. 7 kpk) poprzez dowolną ocenę dowodów. • Obraza przepisów postępowania (art. 5 § 2 kpk) poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść oskarżonego. • Błąd w ustaleniach faktycznych. • Rażąca niewspółmierność orzeczonej kary.

Godne uwagi sformułowania

"nie można ustalić, iż oskarżony posiadał świadomość, że w zgłoszonych deklaracjach poświadczył nieprawdę" • "nie dochował należytej staranności i nie podjął żadnych realnych i konkretnych kroków, by upewnić się, że jego kontrahenci są w rzeczywistości dostawcami towarów" • "co najmniej przewidywał możliwość podania w nich nieprawdy i na to się godził (działał z zamiarem ewentualnym)" • "zasada in dubio pro reo, uregulowana w art. 5 § 2 k.p.k. , ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy pomimo przeprowadzenia wszystkich dostępnych dowodów, pozostają w dalszym ciągu niewyjaśnione okoliczności." • "zarzut rażącej niewspółmierności kary jako zarzut z kategorii ocen zasługuje na uwzględnienie wówczas gdy pomiędzy karą orzeczoną przez sąd I instancji a karą jaką należałoby orzec w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowo zastosowanych dyrektyw wymiaru kary, istnieje wyraźna, istotna, „bijąca wręcz po oczach” różnica."

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów w kontekście przestępstw skarbowych, stosowanie zasady in dubio pro reo oraz dyrektyw wymiaru kary w sprawach o przestępstwa skarbowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z obrotem złomem i nierzetelnymi fakturami VAT. Interpretacja zasady in dubio pro reo i należytej staranności może być stosowana analogicznie do innych spraw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje, jak istotna jest należyta staranność w biznesie i jak łatwo można wpaść w sidła oszustw podatkowych, nawet nieświadomie. Pokazuje też, jak sądy interpretują umyślność w kontekście przestępstw skarbowych.

Czy brak weryfikacji kontrahentów to już przestępstwo? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst