IV KA 60/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy rozpoznał apelację prokuratora wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku, który uniewinnił oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa niealimentacji (art. 209 § 1 a kk). Prokurator zarzucił sądowi pierwszej instancji błędy w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym zaniechanie przeprowadzenia dowodów z urzędu, co miało doprowadzić do niesłusznego uniewinnienia. Sąd odwoławczy uznał apelację za bezzasadną. Wyjaśniono, że choć sąd może rozszerzyć okres trwania przestępstwa trwałego do dnia wyrokowania, nie może obejmować wyrokiem okresów stanowiących nowe przestępstwa, które nie są kontynuacją czynu zarzuconego w akcie oskarżenia. W tej sprawie akt oskarżenia obejmował okres od 1 lutego 2022 r. do 22 sierpnia 2022 r. Sąd odwoławczy wskazał, że oskarżony został prawomocnie skazany za podobny czyn w innym okresie, a następnie pozbawiony wolności od 23 sierpnia 2022 r. W okresie pozbawienia wolności, początkowo nie pracował, a następnie pracował nieodpłatnie. Dopiero od 21 lutego 2023 r. podjął odpłatną pracę, a pierwszą wpłatę na poczet alimentów dokonał 21 listopada 2023 r. Sąd odwoławczy stwierdził, że zachowanie oskarżonego po 21 lutego 2023 r. mogło stanowić nowe przestępstwo, nieobjęte pierwotnym aktem oskarżenia. Ponadto, okres pozbawienia wolności i nieodpłatnej pracy od 23 sierpnia 2022 r. do 20 lutego 2023 r. uniemożliwiał przypisanie znamion przestępstwa niealimentacji, gdyż oskarżony obiektywnie nie miał możliwości zarobkowania. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że oskarżony nie wyczerpał znamion zarzuconego mu przestępstwa, gdyż zaległość alimentacyjna nie osiągnęła wymogu co najmniej trzech świadczeń okresowych w okresie objętym zarzutem i nie można było rozszerzyć okresu na późniejsze zachowanie. W konsekwencji, sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok uniewinniający.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamion przestępstwa niealimentacji w kontekście odbywania kary pozbawienia wolności i braku możliwości zarobkowania, a także rozgraniczenie przestępstwa ciągłego od nowego przestępstwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji oskarżonego pozbawionego wolności i braku możliwości zarobkowania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd odwoławczy może rozszerzyć okres popełnienia przestępstwa trwałego (niealimentacji) do dnia wyrokowania, jeśli po okresie wskazanym w akcie oskarżenia nastąpiła przerwa i potencjalnie nowe przestępstwo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może obejmować wyrokiem okresów przestępstwa trwałego, które nie są kontynuacją przestępstwa zarzuconego w akcie oskarżenia, lecz stanowią nowe przestępstwo, za które potrzebna jest nowa skarga prokuratorska.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy wyjaśnił, że jeśli między okresem wskazanym w akcie oskarżenia a późniejszym okresem popełnienia przestępstwa trwałego następuje istotna przerwa, nie można mówić o jednym przestępstwie kontynuowanym. Zachowanie po dacie końcowej z aktu oskarżenia, zwłaszcza po podjęciu odpłatnej pracy, może stanowić nowe przestępstwo, nieobjęte pierwotnym zarzutem. Okres pozbawienia wolności i nieodpłatnej pracy uniemożliwiał przypisanie znamion przestępstwa.
Czy oskarżony, który odbywa karę pozbawienia wolności i nie ma możliwości zarobkowania, uchyla się od obowiązku alimentacyjnego w rozumieniu art. 209 kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okresie pozbawienia wolności i braku możliwości zarobkowania, oskarżony nie uchyla się od obowiązku alimentacyjnego, gdyż obiektywnie nie ma takiej możliwości.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy wskazał, że oskarżony od 23 sierpnia 2022 r. był pozbawiony wolności, a przez pierwsze 6 miesięcy nie miał możliwości zarobkowania (pracował nieodpłatnie). W tym okresie nie płacił alimentów, ale nie można mu przypisać znamion przestępstwa niealimentacji, ponieważ obiektywnie nie miał takiej możliwości.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo uniewinnił oskarżonego od zarzutu niealimentacji, gdy zaległość alimentacyjna nie osiągnęła wymogu co najmniej trzech świadczeń okresowych w okresie objętym zarzutem i nie można było rozszerzyć okresu na późniejsze zachowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że w tym układzie faktycznym i procesowym oskarżony nie wyczerpał znamion zarzuconego mu przestępstwa i go uniewinnił.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy potwierdził, że sąd rejonowy prawidłowo ocenił stan faktyczny i procesowy. Okres objęty zarzutem był krótki (do 22 sierpnia 2022 r.), a okres pozbawienia wolności uniemożliwiał zarobkowanie. Jedyna możliwa do przypisania zaległość alimentacyjna dotyczyła jednego okresu rozliczeniowego, co nie spełniało wymogu co najmniej trzech świadczeń okresowych dla wypełnienia znamion art. 209 kk.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prokurator | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| Oskarżony | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 209 § § 1 a
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 366
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 427 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oskarżony, pozbawiony wolności i nie mający możliwości zarobkowania, nie uchyla się od obowiązku alimentacyjnego. • Zachowanie oskarżonego po dacie wskazanej w akcie oskarżenia stanowiło nowe przestępstwo, nieobjęte pierwotnym zarzutem. • Zaległość alimentacyjna nie osiągnęła wymogu co najmniej trzech świadczeń okresowych w okresie objętym zarzutem.
Odrzucone argumenty
Apelacja prokuratora zarzucająca błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie jest organem inkwizycyjnym • trudno inaczej wytłumaczyć, dlaczego zaakceptował taki okres przestępstwa aniealimentacji, wszak jako prawnik z pewnością wie, a w każdym razie powinien wiedzieć, co to jest powaga rzeczy osądzonej • świadczy to o skandalicznym braku nadzoru ze strony prokuratora
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa niealimentacji w kontekście odbywania kary pozbawienia wolności i braku możliwości zarobkowania, a także rozgraniczenie przestępstwa ciągłego od nowego przestępstwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oskarżonego pozbawionego wolności i braku możliwości zarobkowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie okresu popełnienia przestępstwa i jak okoliczności zewnętrzne (jak pozbawienie wolności) wpływają na możliwość przypisania odpowiedzialności karnej. Krytyka prokuratury dodaje jej pikanterii.
“Czy pobyt w więzieniu zwalnia z płacenia alimentów? Sąd wyjaśnia granice odpowiedzialności za niealimentację.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.