IV KA 6/23

Sąd Okręgowy
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚredniaokręgowy
prawo karnejazda pod wpływem alkoholumolestowanie seksualneapelacjakarasąd okręgowysąd rejonowy

Sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji w części dotyczącej winy, ale zmienił go w zakresie kary, obniżając stawkę dzienną grzywny i zastępując karę pozbawienia wolności grzywną za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości oraz za czyn seksualny.

Sąd Rejonowy w Opocznie skazał oskarżonego za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk) oraz za czyn seksualny (art. 197 § 2 kk). Obrońca w apelacji zarzucił m.in. obrazę prawa materialnego i błąd w ustaleniach faktycznych, domagając się uniewinnienia. Prokurator z kolei zarzucił rażącą niewspółmierność kary. Sąd Okręgowy w tym przypadku uznał zarzuty obrony za niezasadne, ale częściowo uwzględnił apelację prokuratora, zmieniając wyrok w zakresie kary.

Sąd Okręgowy rozpatrywał apelację obrońcy oraz prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Opocznie, który skazał oskarżonego za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości po polnej drodze oraz za czyn seksualny polegający na dotykaniu pokrzywdzonego. Obrońca domagał się uniewinnienia, kwestionując kwalifikację prawną czynu prowadzenia pojazdu (twierdząc, że droga nie była drogą lądową w ruchu) oraz zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych co do czynu seksualnego. Sąd odwoławczy uznał te zarzuty za niezasadne, wskazując, że droga polna była ogólnodostępna i stanowiła część ruchu lądowego, a zeznania pokrzywdzonego co do czynu seksualnego znalazły potwierdzenie w zeznaniach innych świadków. Sąd odwoławczy częściowo uwzględnił apelację prokuratora dotyczącą rażącej niewspółmierności kary. Uznano, że za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości wystarczająca jest kara grzywny, a nie kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem. Podobnie, za czyn seksualny uznano karę grzywny. Zmieniono jednak wyrok w zakresie wysokości stawki dziennej grzywny, podwyższając ją do 20 zł, biorąc pod uwagę dochody i możliwości zarobkowe oskarżonego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, droga polna była ogólnodostępna i miała bezpośrednie połączenie z drogą publiczną, co umożliwiało poruszanie się po niej nieograniczonej grupie kierujących pojazdami mechanicznymi, stanowiąc tym samym drogę lądową w ruchu.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na szkicu, zdjęciach drogi, zeznaniach świadków wskazujących na jej powszechną użyteczność i połączenie z drogą gminną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji w zakresie kary

Strona wygrywająca

Częściowo prokurator (w zakresie kary), częściowo oskarżony (niższa kara)

Strony

NazwaTypRola
Oskarżonyinneoskarżony
Prokuratororgan_państwowyoskarżyciel publiczny
Obrońcainneobrońca

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

Droga polna, ogólnodostępna i połączona z drogą publiczną, stanowi drogę lądową w ruchu.

k.k. art. 197 § § 2

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 157 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 438 § pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Zarzut obrazy przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu.

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych.

k.p.k. art. 438 § pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Zarzut rażącej niewspółmierności kary.

k.p.k. art. 635

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prokurator: rażąca niewspółmierność kary (w części dotyczącej wymiaru kary grzywny i jej stawki dziennej).

Odrzucone argumenty

Obrońca: obraza prawa materialnego (art. 178a § 1 kk) poprzez błędną kwalifikację drogi jako niebędącej drogą lądową w ruchu. Obrońca: działanie w stanie wyższej konieczności. Obrońca: błąd w ustaleniach faktycznych co do czynu seksualnego poprzez bezkrytyczne uznanie zeznań pokrzywdzonego.

Godne uwagi sformułowania

Droga leśna, po której poruszał się oskarżony, nie była drogą „prywatną” [...] tylko ogólnie dostępną polną i leśną drogą mającą bezpośrednie połączenie z asfaltową drogą publiczną. Troska o czystość samochodu sąsiada ze wsi nie jest dobrem wyższego rzędu usprawiedliwiającym złamanie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w stanie nietrzeźwości. Jego reakcja – choć nieakceptowalna zarówno w świetle zasad prawa, jak i moralności - jest do pewnego stopnia wytłumaczalnym spontanicznym odruchem na molestowanie seksualne.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia drogi lądowej w ruchu w kontekście art. 178a § 1 kk, ocena stanu wyższej konieczności, ocena wiarygodności zeznań pokrzywdzonego w sprawach o przestępstwa seksualne, zasady wymiaru kary grzywny."

Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące charakteru drogi i przebiegu zdarzenia mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy dwóch różnych przestępstw, a sąd odwoławczy szczegółowo analizuje zarzuty dotyczące kwalifikacji prawnej i oceny dowodów, co jest cenne dla praktyków prawa karnego.

Droga polna drogą lądową? Sąd Okręgowy rozstrzyga w sprawie prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 6/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 5 września 2022 roku w sprawie II K 421/20 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Zawarty w apelacji obrońcy zarzut obrazy prawa materialnego, tj. art. 178 a § 1 kk poprzez przypisanie oskarżonemu popełnienia przestępstwa wyczerpującego dyspozycję tego przepisu, podczas gdy poruszał się on po prywatnej polnej drodze, a więc nie prowadził samochodu w ruchu lądowym. Ponadto pominięcie, że oskarżony działał w stanie wyższej konieczności. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty są chybione. Droga leśna, po której poruszał się oskarżony, nie była drogą „prywatną” dostępną tylko dla wąskiego, ograniczonego kręgu osób ( współwłaścicieli), tylko ogólnie dostępną polną i leśną drogą mającą bezpośrednie połączenie z asfaltową drogą publiczną. Umożliwiało to poruszanie się po niej nieograniczonej grupie kierujących pojazdami mechanicznymi. Wynika to ze szkicu załączonego do akt sprawy ( k. 130), ze zdjęć tej drogi ( droga „wyjeżdżona”, z licznymi śladami opon – vide k. 118-119), a także z zeznań świadków ( pokrzywdzonego k. 47, oraz J. T. i M. P. ), z których wynika, że drogę tę znali i korzystali z niej, była często użytkowana przez wielu mieszkańców wioski. Z drogi tej wjeżdżali na drogę gminną i na odwrót. Przecież świadek J. T. dowoził oskarżonemu i pokrzywdzonemu alkohol ze sklepu wjeżdżając na omawianą drogę polną z drogi gminnej, wcześniej podobnie poruszał się M. P. . Dlatego odbywał się na niej ruch lądowy w rozumieniu art. 178 a § 1 kk , choć ograniczony do niewielkiej liczby pojazdów ( co ma odzwierciedlenie w łagodnej karze). Oskarżony nie działał w stanie wyższej konieczności, albowiem mając propozycję od J. T. podwiezienia go do domu, dwukrotnie odrzucił ją i wolał jechać swoim samochodem ( tłumaczył, że nie chciał pobrudzić krwią samochodu świadka – k. 289 i k. 81). Zatem nie znajdował się w stanie wyższej konieczności, bo troska o czystość samochodu sąsiada ze wsi nie jest dobrem wyższego rzędu usprawiedliwiającym złamanie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w stanie nietrzeźwości. Poza tym oskarżony odniósł skutki z art. 157 § 1 kk , nie znajdował się w bezpośrednim zagrożeniu życia i zdrowia usprawiedliwiającym jego zachowanie – zwłaszcza, że miał zaoferowaną pomoc ze strony J. T. , z której nie skorzystał z błahego powodu. Wniosek O uniewinnienie od czynu z art. 178 a § 1 kk . ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Było to powyżej omówione. 3.2. Zawarty w apelacji obrońcy zarzut błędu w ustaleniach faktycznych poprzez bezkrytyczne uznanie za wiarygodne zeznań pokrzywdzonego, że oskarżony doprowadził go do poddania się innej czynności seksualnej. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny dowodów i dobrze ustalił stan faktyczny. Te ustalenia zyskały aprobatę Sądu odwoławczego, ponieważ są ( powinny być ) stronom znane nie będą tu powielane. W szczególności, co do wykonania przez oskarżonego innej czynności seksualnej, wynika to nie tylko z zeznań pokrzywdzonego ( to jego wiarygodność próbuje podważyć obrońca), ale również z zeznań D. M. ( k. 259) i K. S. ( k.263). Rozmawiali oni z pokrzywdzonym bezpośrednio po czynie, zanim przyjechała policja, pokrzywdzony mówił im o tym, że był dotykany w okolicach krocza ( i dlatego użył noża i spowodował skutki z art. 157 § 1 kk na sprawcy czynu z art. 197 § 2 kk . ). Ponadto sam pokrzywdzony wyjaśniał ( w innej sprawie dotyczącej jego czynu) i zeznawał o tym konsekwentnie i spójnie. Nie uciekał z samochodu, bo postępowanie oskarżonego było dla niego bardzo wielkim zaskoczeniem. Nagłe i impulsywne zadanie ciosu oskarżonemu przez pokrzywdzonego też jest wytłumaczalne - pokrzywdzony to prosty, niewykształcony człowiek po 50 – tce, który wychowywał się i żył w środowisku wiejskim, a w czasie zdarzenia był nietrzeźwy. Jego reakcja – choć nieakceptowalna zarówno w świetle zasad prawa, jak i moralności - jest do pewnego stopnia wytłumaczalnym spontanicznym odruchem na molestowanie seksualne ( kilkukrotnie powiedział oskarżonemu żeby przestał go dotykać, a gdy ten dalej go obmacywał, chwycił nóż i zadał nim cios w szyję oskarżonego). Dlatego Sąd Rejonowy słusznie dał wiarę pokrzywdzonemu i prawidłowo ustalił stan faktyczny. Wniosek O uniewinnienie od czynu z art. 197 § 2 kk ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Było to powyżej omówione. 3.3. Zawarty w apelacji prokuratora zarzut rażącej niewspółmierności kary. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Co do wymierzenia kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania apelacja prokuratora nie jest zasadna. Co do czynu z art. 178 a § 1 kk doszło do przejechania przez oskarżonego w stanie nietrzeźwości kilkuset metrów po polnej drodze wiodącej przez las. Odbywał się tam ruch lądowy ( było to omawiane powyżej), ale o marginalnym natężeniu, dlatego wystarczające jest wymierzenie za ten czyn kary grzywny. Co do czynu z art. 197 § 2 kk , to inna czynność seksualna polegała na dotykaniu ponad 50 - letniego mężczyzny po udzie i jednokrotnym złapaniu go za krocze przez spodnie, trwała nie dłużej niż 2 minuty i spotkała się z brutalną rekcją pokrzywdzonego, który przy użyciu noża spowodował u oskarżonego skutki z art. 157 § 1 kk ( za co został skazany w innym postępowaniu). Te okoliczności powodują, że wystarczającą reakcją za ten czyn jest kara grzywny. Natomiast rację ma prokurator co do wysokości stawki dziennej grzywny. Oskarżony nie ma nikogo na utrzymaniu, jest jeszcze w pełni sił, prowadzi średniej wielości gospodarstwo rolne ( o powierzchni 12 hektarów), ponadto osiąga regularny dochód w wysokości 1500 zł miesięcznie. Adekwatną do jego możliwości zarobkowych wysokością stawki dziennej grzywny jest postulowana przez prokuratora stawka w wysokości 20 zł. Wniosek O zaostrzenie kary przez wymierzenie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania i grzywny przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na 20 zł. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Było to omówione. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Podwyższono stawkę dzienną grzywny do 20 zł. Zwięźle o powodach zmiany Było to omawiane. 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3 W związku ze skazaniem na podstawie art. 635 kpk w zw z art. 627 kpk zasądzono od oskarżonego 20 zł tytułem zwrotu wydatków za postępowanie odwoławcze ( ryczałt za doręczenia) oraz 300 zł opłaty za obie instancje. 7. PODPIS 1.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja kara 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.12. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja skazanie 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana