IV KA 575/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, łagodząc karę za groźbę bezprawną wymuszenia zapłaty, uwzględniając częściowo słuszne argumenty oskarżonego dotyczące nieprawidłowości w firmie pokrzywdzonego.
Sąd Okręgowy rozpatrzył apelację obrońcy i oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego skazującego za groźbę bezprawną wymuszenia zapłaty. Zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i ocenie dowodów uznano za niezasadne, jednak zarzuty dotyczące rażącej niewspółmierności kary uznano za zasadne. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, zastępując karę pozbawienia wolności karą ograniczenia wolności.
Sąd Okręgowy rozpoznał apelację obrońcy i oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 17 kwietnia 2024 roku (sygn. II K 849/24), którym oskarżony został skazany za czyn z art. 191 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Obrońca i oskarżony wnieśli o zmianę wyroku, podnosząc zarzuty obrazy przepisów postępowania, błędu w ustaleniach faktycznych oraz rażącej niewspółmierności kary. Sąd Okręgowy uznał zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i ocenie dowodów za niezasadne, podkreślając prawidłowość ustaleń Sądu Rejonowego opartych na wszechstronnej analizie materiału dowodowego. Sąd odwoławczy wskazał, że oskarżony grożąc zawiadomieniem organów kontroli (PIP i ITD) nie dochodził należnych mu roszczeń, a jego twierdzenia o nadgodzinach zostały oddalone przez Sąd Pracy. Niemniej jednak, zarzuty dotyczące rażącej niewspółmierności kary uznano za zasadne. Sąd Okręgowy stwierdził, że argumenty oskarżonego o nadużyciach w firmie pokrzywdzonego, choć nie dotyczyły bezpośrednio jego osoby, okazały się częściowo słuszne, gdyż kontrole wykazały nieprawidłowości w organizacji pracy kierowców. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił wyrok, orzekając karę 1 roku ograniczenia wolności polegającą na świadczeniu nieodpłatnej, dozorowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie. Zmiana podstawy skazania nastąpiła w celu umożliwienia zastosowania korzystniejszych przepisów obowiązujących w dacie orzekania, co pozwoliło na orzeczenie kary wolnościowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i ocenie dowodów są niezasadne, natomiast zarzuty dotyczące rażącej niewspółmierności kary są zasadne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i ustalił stan faktyczny, jednakże uwzględnił częściowo argumenty oskarżonego dotyczące nieprawidłowości w firmie pokrzywdzonego jako okoliczność łagodzącą, co skutkowało zmianą orzeczonej kary.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku
Strona wygrywająca
oskarżony
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| oskarżony | inne | oskarżony |
| pokrzywdzony | inne | pokrzywdzony |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 191 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 57 § b
Kodeks karny
k.k. art. 37 § a
Kodeks karny
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażąca niewspółmierność kary. Częściowa słuszność argumentów oskarżonego dotyczących nieprawidłowości w firmie pokrzywdzonego jako okoliczność łagodząca.
Odrzucone argumenty
Błędy w ustaleniach faktycznych. Obraza przepisów postępowania. Błędna ocena materiału dowodowego. Dochodzenie należnego wynagrodzenia za nadgodziny. Groźby i tak nie wzbudziły obawy u pokrzywdzonego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy nie będzie w tym miejscu tej oceny i tych ustaleń powielał, albowiem wobec doręczenia stronom odpisu uzasadnienia zaskarżonego wyroku analiza ta jest ( a przynajmniej powinna być ) im znana nie jest logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym, aby oskarżony, któremu pokrzywdzony regularnie wypłacał pensję, „wypracował sobie” nadgodziny na kotwę 50000 zł paradoksalnie – mimo zaostrzenia przepisów o wymiarze kary ograniczenia wolności – przepisy obowiązujące w dacie czynu nie są względniejsze dla sprawcy.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 191 § 1 k.k. w kontekście wymuszania zapłaty poprzez groźbę zawiadomienia organów kontroli, a także stosowanie art. 37a k.k. i okoliczności łagodzących przy wymiarze kary."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie groźba dotyczyła zawiadomienia organów kontroli, a nie bezpośredniej przemocy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd odwoławczy może zmienić wyrok pierwszej instancji, uwzględniając nowe okoliczności łagodzące i stosując korzystniejsze przepisy, co jest istotne dla praktyki prawniczej.
“Sąd złagodził karę za groźbę wymuszenia zapłaty – kluczowe znaczenie miały nieprawidłowości w firmie pokrzywdzonego.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyUZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 575/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 17 kwietnia 2024 roku w sprawie II K 849/24. 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Podniesione w obu apelacjach zarzuty obrazy przepisów postępowania poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i wynikających stąd błędów w ustaleniach faktycznych, że oskarżony dopuścił się popełnienia zarzuconego mu czynu, podczas gdy według apelantów dochodził on należnego wynagrodzenia za nadgodziny, a jego groźby i tak nie wzbudziły obawy u pokrzywdzonego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych oraz zarzuty błędnej oceny dowodów, nie zasługują na uwzględnienie. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny w oparciu o rzetelnie i wszechstronnie oceniony materiał dowodowy. Każdy istotny dowód został poddany analizie i oceniony w kontekście innych, powiązanych z nim dowodów. Ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Rejonowy jest obiektywna, prawidłowa, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, oparta o całokształt ujawnionego na rozprawie materiału dowodowego i jako taka korzysta z ochrony jaką daje art. 7 kpk . Sąd Okręgowy nie będzie w tym miejscu tej oceny i tych ustaleń powielał, albowiem wobec doręczenia stronom odpisu uzasadnienia zaskarżonego wyroku analiza ta jest ( a przynajmniej powinna być ) im znana - dość powiedzieć, że Sąd odwoławczy aprobuje dokonaną przez Sąd Rejonowy ocenę dowodów oraz oparte na niej ustalenia faktyczne. W szczególności oskarżony grożąc zawiadomieniem właściwych organów ( Państwowej Inspekcji Pracy i Inspektoratu Transportu Drogowego) nie dochodził swych zasadnych roszczeń i nie działał w obronie swojego interesu prawnego. Przecież wynika to właśnie z decyzji w/w organów, które kontrolowały firmę oskarżonego za okres, w którym pracował u niego oskarżony i owszem, wykryły nieprawidłowości – ale nie dotyczące oskarżonego ( vide decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Ł. k. 587 – 589 i Decyzja Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Ł. k. 824 – 848). Ponadto wszystkie roszczenia oskarżonego wobec pokrzywdzonego jako pracodawcy zostały prawomocnie oddalone przez Sąd Pracy (wyrok Sądu Rejonowego w (...) z dnia 27 stycznia 2023 roku w sprawie IV P 44/22 k. 209). Wreszcie, nawet pomijając powyższe, nie jest logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym, aby oskarżony, któremu pokrzywdzony regularnie wypłacał pensję, „wypracował sobie” nadgodziny na kotwę 50000 zł, gdyż pracował tam stosunkowo niedługo ( około 8 miesięcy), a w/w kontrole organów państwowych stwierdziły pewne nieprawidłowości w czasie pracy kierowców, ale nieznaczne. Dlatego Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, iż oskarżony dopuścił się groźby bezprawnej polegającej na zapowiedzi wywołania wobec pokrzywdzonego grożącego mu karami administracyjnymi postępowania przed Państwową Inspekcją Pracy i Inspekcją Transportu Drogowego, aby wymusić na nim zapłatę 50000 zł za „milczenie”, a kwota te nie była należna oskarżonemu z żadnego tytułu, nie był on również pokrzywdzony tymi działaniami pokrzywdzonego, które zaowocowały ukaraniem go pieniężnymi karami przez w/w organy. Bezzasadne są argumenty obrońcy dotyczące braku obawy ze strony pokrzywdzonego – wszak sam apelant przytoczył orzecznictwo z którego wynika, że wywołanie takiej obawy nie należy do skutków przestępstwa z art. 191 § 1 kk . Wniosek Wnioski u uniewinnienie. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wnioski nie były zasadne, co zostało powyżej omówione. 3.2. Podniesione w obu apelacjach zarzuty rażącej niewspółmierności kary. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Okręgowy uznał te zarzuty za zasadne. Sąd odwoławczy kierował się tym, że argumenty oskarżonego o nadużyciach w firmie pokrzywdzonego – choć nie związane z jego osobistą sytuacją – okazały się częściowo słuszne. W wyniku przeprowadzonych kontroli ustalono, że faktycznie pokrzywdzony organizując pracę kierowców ( innych niż oskarżony) nie przestrzegał czasu ich pracy, naruszał obowiązek zachowanie niezbędnej przerwy między okresami wykonywania pracy, oraz nie przechowywał dokumentacji związanej z czasem pracy kierowców. Oczywiście nie ekskulpuje to oskarżanego ( gdyż naruszenia te nie dotyczyły jego osoby), ale stanowi poważną okoliczność łagodzącą. Oto bowiem w wyniku jego przestępczego działania, niejako przy okazji, wykryto nieprawidłowości w firmie oskarżonego, które związane były z bezpieczeństwem w ruchu drogowym ( przepracowany i niewyspany kierowca samochodu ciężarowego może stwarzać potencjalne niebezpieczeństwo w ruchu drogowym porównywalne z tym, jakie wywołuje kierujący znajdujący się w stanie po użyciu alkoholu). Ponadto uprzednia karalność oskarżonego związana jest z przestępstwami popełnionymi kilka lat wcześniej. Ważąc te racje Sąd Okręgowy uznał, że adekwatną karą dla oskarżonego będzie kara 1 ( jednego) roku ograniczenia wolności polegającą na świadczeniu nieodpłatnej dozorowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 (trzydziestu) godzin w stosunku miesięcznym. Wniosek Wnioski o złagodzenie kary, w szczególności wniosek obrońcy o wymierzenie kary wolnościowej w trybie art. 37 a kk . ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wnioski były zasadne, co zostało powyżej omówione. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że : jako podstawę skazania za czyn przypisany w punkcie 1 przyjął dyspozycję art. 191 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk , a jako podstawę wymiaru kary za ten czyn art. 191 § 1 kk w zw. z art. 57 b kk w zw. z art. 37 a § 1 kk ; w miejsce orzeczonej w punkcie 1 kary pozbawienia wolności wymierzył oskarżonemu karę 1 ( jednego) roku ograniczenia wolności polegającą na świadczeniu nieodpłatnej dozorowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 (trzydziestu) godzin w stosunku miesięcznym. Zwięźle o powodach zmiany Co do kary było to omówione. Co do podstawy skazania, należało wyeliminować z niej art. 4 § 1 kk , albowiem paradoksalnie – mimo zaostrzenia przepisów o wymiarze kary ograniczenia wolności – przepisy obowiązujące w dacie czynu nie są względniejsze dla sprawcy. Wiąże się to ze zmianą art. 37 a § 1 kk . W dacie czynu nie można było go zastosować bez równoczesnego orzeczenia o środku karnym, środku kompensacyjnym lub przepadku. W realiach przedmiotowej sprawy, na etapie odwoławczym i związku z kierunkiem zaskarżenia, przy zastosowaniu przepisów z daty czynu nie byłoby możliwości wydania takiego rozstrzygnięcia, a zatem nie byłoby możliwe orzeczenie kary wolnościowej. Dlatego mimo wszystko korzystniejsze dla oskarżonego było zastosowanie przepisów obowiązujących w dacie orzekania, które to umożliwiały. Z tego powodu należało wyeliminować art. 4 § 1 kk z podstawy skazania. 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3 Na podstawie art. 624 § 1 kpk zwolniono oskarżonego od kosztów sądowych z uwagi na jego ubóstwo. 7. PODPIS 1.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja skazanie, kara 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.12. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację oskarżony Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja skazanie, kara 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI