IV KA 559/23

Sąd Okręgowy
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚredniaokręgowy
obrona koniecznanaruszenie nietykalnościart. 217 kkart. 157 kkapelacjasąd okręgowyprywatny akt oskarżeniakara grzywny

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, oddalając obie apelacje w sprawie o naruszenie nietykalności cielesnej i naruszenie czynności narządu ciała, uznając, że żadne z działań stron nie stanowiło obrony koniecznej.

Sprawa dotyczyła prywatnoskargowej apelacji wniesionych przez obie strony konfliktu po wyroku Sądu Rejonowego w sprawie o naruszenie nietykalności cielesnej i naruszenie czynności narządu ciała. Sąd Okręgowy uznał obie apelacje za bezzasadne, aprobowując ustalenia faktyczne i ocenę dowodów Sądu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że żadne z działań stron, w tym użycie gazu pieprzowego czy naruszenie nietykalności, nie nosiło cech obrony koniecznej, a obie strony dążyły do konfrontacji. Kary grzywny zostały uznane za symboliczne i proporcjonalne, mające na celu efekt wychowawczy.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z prywatnoskargowej apelacji wniesionych przez obie strony konfliktu, dotyczącej zarzutów naruszenia nietykalności cielesnej (art. 217 § 1 kk) i naruszenia czynności narządu ciała (art. 157 § 2 kk). Sąd wyjaśnił, że odstąpił od sporządzenia uzasadnienia na formularzu ze względu na złożony charakter sprawy i wzajemnie przeciwstawne apelacje, co wymagało szczegółowego omówienia. Obie apelacje zostały uznane za bezzasadne. Sąd Okręgowy w pełni aprobował ustalenia faktyczne i ocenę dowodów Sądu Rejonowego. Kluczowym zagadnieniem było zastosowanie kontratypu obrony koniecznej (art. 25 kk), które zostało odrzucone. Sąd stwierdził, że obie strony dążyły do wzajemnej konfrontacji, a ich działania, w tym użycie gazu pieprzowego przez P. P. i naruszenie nietykalności przez P. T., nie miały charakteru obrony koniecznej. Sąd uznał również, że argumenty dotyczące celów udania się do samochodu czy kwestii rodzicielskich nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia. Kary grzywny wymierzone obu stronom (po 20 stawek dziennych) uznano za symboliczne, równe i adekwatne do celu wychowawczego. Sąd z urzędu uzupełnił podstawy skazań o art. 4 § 1 kk. Zastosowano ustawę względniejszą, mimo zmiany przepisów wprowadzającej wyższe minimalne kary grzywny. Koszty postępowania odwoławczego obciążyły obie strony w równym stopniu, a od obu zasądzono opłaty sądowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, żadne z zachowań stron nie nosiło cech obrony koniecznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obie strony dążyły do wzajemnej konfrontacji, a ich działania, takie jak użycie gazu pieprzowego czy naruszenie nietykalności, nie były proporcjonalne ani konieczne do odparcia bezprawnego zamachu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

Strony

NazwaTypRola
P. P.osoba_fizycznaoskarżony
P. T.osoba_fizycznaoskarżona

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 25

Kodeks karny

Brak obrony koniecznej w działaniach stron.

k.k. art. 157 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 217 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Zastosowanie ustawy względniejszej.

k.p.k. art. 636 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Koszty postępowania odwoławczego.

Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 8

Opłaty sądowe.

Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 13 § ust. 2

Opłaty sądowe.

Pomocnicze

k.k. art. 33 § § 1a pkt 1 i 2

Kodeks karny

Zmiana przepisów dotycząca minimalnej kary grzywny.

k.p.k. art. 633

Kodeks postępowania karnego

Koszty postępowania odwoławczego.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Koszty postępowania odwoławczego w sprawach prywatnoskargowych.

k.p.k. art. 636 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Koszty postępowania odwoławczego w sprawach prywatnoskargowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak obrony koniecznej w działaniach stron. Ustalenia faktyczne i ocena dowodów Sądu Rejonowego są prawidłowe. Kary grzywny są symboliczne i adekwatne. Zastosowanie ustawy względniejszej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 25 kk (obrona konieczna). Zarzuty dotyczące celu udania się do samochodu. Argumenty dotyczące naruszenia praw rodzicielskich. Zarzuty niewspółmierności kar i dążenie do ich zaostrzenia.

Godne uwagi sformułowania

Sporządzanie uzasadnienia na formularzu nie pozwala wręcz na takie łączne omówienie zarzutów obu apelacji, wymusiłoby to wielokrotne powtarzanie tych samych kwestii. Żadne z tych zachowań nie nosiło cech obrony koniecznej. Nie chodzi bowiem o dotkliwe ukaranie żadnej ze stron, tylko o wywołanie efektu wychowawczego, jakim będzie skazanie.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia obrony koniecznej w kontekście wzajemnych ataków, stosowanie ustawy względniejszej po zmianach przepisów, zasady wymiaru kar w sprawach o naruszenie nietykalności cielesnej."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, a orzeczenie Sądu Okręgowego nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między sąsiadami lub partnerami, gdzie granica między obroną a atakiem jest płynna. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o obronie koniecznej i zasadach wymiaru kary.

Czy gaz pieprzowy w samoobronie to zawsze obrona konieczna? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Ka 559/23 UZASADNIENIE Tytułem wstępu Sąd wyjaśni powody odstąpienia od sporządzenia uzasadnienia na formularzu. W sprawie prywatno – skargowej z oskarżenia wzajemnego wniesiono dwie przeciwstawne apelacje. Zarzuty zawarte w tych przeciwstawnych apelacjach częściowo zazębiają się, aczkolwiek zmierzają w innych kierunkach. Sporządzanie uzasadnienia na formularzu nie pozwala wręcz na takie łączne omówienie zarzutów obu apelacji, wymusiłoby to wielokrotne powtarzanie tych samych kwestii, względnie odwoływanie się do różnych rubryk formularza, zmuszając czytelnika do wielokrotnego wertowania tekstu w poszukiwaniu odniesień, czyniąc z tego dokumentu zawiłą szaradę. Dlatego, wobec złożonego charakteru sprawy Sąd Okręgowy odstąpił od sporządzenia uzasadnienia na formularzu, gdyż sporządzenie go w tej formie przy specyfice omawianej sprawy byłoby nieczytelne dla stron i nie zapewniłoby pełnej transparentności, a tym samym swobodnej realizacji prawa do obrony naruszając prawo stron do rzetelnego procesu. Ma to również oparcie w najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2021 roku w sprawie III KK 77/21, opubl. Legalis ). Obie apelacje są bezzasadne. Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy podchodząc obiektywnie do sprawy i zgodnie z prawdą ustalił stan faktyczny. Ponieważ jest to omówione w szczegółowym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie będzie tu powielane, dość powiedzieć, że Sąd odwoławczy aprobuje ocenę dowodów i ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd pierwszej instancji. Zawarte w obu apelacjach zarzuty naruszenia art. 25 kk , poprzez brak przyjęcia kontratypu obrony koniecznej, są bezzasadne. Obie strony konfliktu dążyły do wzajemnej konfrontacji i do wzajemnego naruszania nietykalności cielesnej ( w przypadku P. P. doszło również do wyczerpania dyspozycji art. 157 § 2 kk ). Oskarżona P. T. nie poprzestała na obronie miru domowego, biegła za pokrzywdzonym P. P. do jego samochodu, naruszała jego nietykalność. Oskarżony P. P. przebywając już w swoim samochodzie nie miał potrzeby psikania pokrzywdzonej P. T. gazem pieprzowym w oczy. Żadne z tych zachowań nie nosiło cech obrony koniecznej. Argumenty zawarte w apelacji dotyczącej oskarżonego P. P. związane z celem, w jakim udał się do samochodu, nie mają znaczenia w tej sprawie. Niezależnie bowiem od tego celu ani on nie miał powodu do rozpylania gazu pieprzowego w taki sposób, aby dostał się on do oczu pokrzywdzonej P. T. , ani z kolei oskarżona P. T. nie miała powodu, aby wówczas naruszać nietykalność cielesną oskarżonego P. P. . Nie mają również znaczenia w tej sprawie argumenty zawarte w obu apelacjach, dotyczące naruszenia praw obu stron związanych z rodzicielstwem i ustalonymi widzeniami z dzieckiem. Argumenty zawarte w obu apelacjach, związane z wymiarem kary, są bezzasadne. Kary wymierzone obojgu oskarżonym nie noszą cech rażącej niewspółmierności. Są to kary symboliczne, ale równe dla obu stron – i to to Sądowi Rejonowemu chodziło, aby otrzeźwić obie strony tego konfliktu i potraktować je obiektywnie, tak, jak na to zasłużyły. W tej sprawie nie chodzi bowiem o dotkliwe ukaranie żadnej ze stron, tylko o wywołanie efektu wychowawczego, jakim będzie skazanie. Sąd z urzędu uzupełnił podstawy skazań za przestępstwa przypisane obojgu oskarżonym o art. 4 § 1 kk . Obie apelacje zawierały zarzuty niewspółmierności kar i dążyły do ich zaostrzenia. Obojgu oskarżonym wymierzono grzywny po 20 stawek dziennych. Tymczasem już po wydaniu zaskarżonego wyroku, bo z dniem 1 października 2023 roku, doszło do zmiany prawa karnego materialnego, w tym do wprowadzenia art. 33 § 1 a pkt 1 i 2 kk , zgodnie z którym za czyn z art. 217 § 1 kk minimalna kara grzywny wynosi obecnie 50 stawek dziennych, a za czyn z art. 157 § 2 kk 100 stawek dziennych. Dlatego co do obojga oskarżonych należało zastosować ustawę obowiązującą poprzednio jako względniejszą dla sprawców. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok jako sprawiedliwy utrzymano w mocy. Co do kosztówpostępowania odwoławczego - obie apelacje okazały się w równym stopniu bezzasadne, co oznacza, że każdy z apelantów ponosi koszty procesu związane z postępowaniem odwoławczym na zasadzie z art. 636 § 2 kpk w zw. z art. 633 kpk ( przy zastosowaniu wobec bezzasadności apelacji w sprawie prywatnoskargowej art. 636 § 1 kpk w zw. z art. 636 § 3 kpk ). Oznacza to, że obie strony ponoszą koszty procesu ( uzasadnione wydatki stron) związane z występowaniem w sprawie odpowiednio obrońcy i pełnomocnika we własnym zakresie. Na podstawie art. 8 i art. 13 ust. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych zasądzono od obu stron na rzecz Skarbu Państwa po 30 zł tytułem opłat za drugą instancję. Ryczałt w postepowaniu prywatnoskargowym nie obejmuje bowiem opłat na rzecz Skarbu Państwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI