IV Ka 550/17

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2017-08-03
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚredniaokręgowy
jazda po alkoholuart. 178a kkwarunkowe umorzeniespołeczna szkodliwośćapelacja prokuratorauchylenie wyrokuponowne rozpoznanienietrzeźwośćkolizja drogowa

Sąd Okręgowy uchylił wyrok sądu rejonowego warunkowo umarzający postępowanie za jazdę po alkoholu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędnej oceny społecznej szkodliwości czynu.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy uchylił wyrok Sądu Rejonowego, który warunkowo umorzył postępowanie karne wobec S. S. oskarżonego o jazdę po alkoholu (art. 178a § 1 k.k.). Apelacja prokuratora zarzuciła sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na niesłusznym uznaniu, że społeczna szkodliwość czynu była nieznaczna. Sąd Okręgowy przychylił się do tego zarzutu, wskazując na błędną interpretację przez sąd rejonowy poziomu nietrzeźwości oraz zbagatelizowanie okoliczności zdarzenia, w tym kolizji i obrażeń osób trzecich. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, rozpoznając apelację prokuratora, uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 19 kwietnia 2017 roku (sygn. akt XI K 787/16), który warunkowo umorzył postępowanie karne wobec S. S. oskarżonego o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Prokurator zarzucił sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na niesłusznym uznaniu, że zgromadzony materiał dowodowy i poczynione ustalenia dają podstawę do warunkowego umorzenia postępowania. Zdaniem apelującego, prawidłowa ocena okoliczności popełnienia czynu, rodzaju naruszonego dobra oraz zamiaru i motywacji sprawcy prowadzi do wniosku, że społeczna szkodliwość czynu jest znaczna, co powinno skutkować wydaniem wyroku skazującego. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, stwierdzając, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa (art. 66, 67 § 1 k.k. w zw. z art. 115 § 2 k.k. i art. 424 k.p.k.). Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował kluczowe fakty dotyczące stopnia nietrzeźwości oskarżonego oraz okoliczności zdarzenia. Po pierwsze, sąd rejonowy błędnie ocenił ilość alkoholu w organizmie oskarżonego, uznając 0,65 mg/l za wartość „niewielką na granicy wykroczenia”, podczas gdy jest to równowartość 1,36 ‰, czyli ponad 2,5-krotność stanu przestępstwa. Po drugie, sąd rejonowy zbagatelizował fakt, że zdarzenie miało miejsce w nocy, nie biorąc pod uwagę, że oskarżony doprowadził do kolizji, stracił panowanie nad pojazdem, uderzył w słup elektryczny, znak drogowy oraz zaparkowany samochód, w którym były osoby trzecie, a dwie z nich doznały obrażeń. Sąd Okręgowy podkreślił, że okoliczności popełnienia czynu (czas, miejsce, kontekst sytuacyjny) mają szczególną doniosłość w ocenie społecznej szkodliwości. W związku z powyższymi uchybieniami, Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując ponowną ocenę stopnia społecznej szkodliwości czynu zgodnie z treścią dowodów i kryteriami z art. 115 § 2 k.k.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, społeczna szkodliwość czynu nie była nieznaczna, a sąd pierwszej instancji błędnie ocenił ten aspekt.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał, że sąd rejonowy błędnie zinterpretował poziom nietrzeźwości (0,65 mg/l to 1,36 ‰, a nie wartość bliska granicy wykroczenia) oraz zbagatelizował okoliczności zdarzenia, w tym kolizję, uszkodzenia pojazdów i obrażenia osób trzecich, które świadczą o znacznej społecznej szkodliwości czynu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

prokurator

Strony

NazwaTypRola
S. S.osoba_fizycznaoskarżony
Danuta Ciesińskaosoba_fizycznaprokurator
(...)osoba_fizycznapokrzywdzony
B.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (16)

Główne

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 66 § § 1

Kodeks karny

Warunkowe umorzenie postępowania wymaga m.in. stwierdzenia, że społeczna szkodliwość czynu nie jest znaczna.

k.k. art. 67 § § 1

Kodeks karny

Warunkowe umorzenie postępowania orzeka się na okres próby.

k.k. art. 115 § § 2

Kodeks karny

Określa kryteria oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu, w tym okoliczności związane z czynem (czas, miejsce, kontekst) oraz postać zamiaru i motywację sprawcy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 424

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wymogów uzasadnienia orzeczenia, w tym obowiązku wskazania przyczyn i przekonywającego uzasadnienia umorzenia lub warunkowego umorzenia.

k.p.k. art. 425 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 444

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 447 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 427 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 427 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 456

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 67 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 39 § pkt 7

Kodeks karny

k.k. art. 39 § pkt 3

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji błędnie ocenił stopień społecznej szkodliwości czynu. Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo zinterpretował poziom nietrzeźwości oskarżonego. Sąd pierwszej instancji zbagatelizował okoliczności zdarzenia, w tym kolizję i obrażenia osób trzecich.

Godne uwagi sformułowania

zaskarżone orzeczenie ostać się nie może zaskarżony wyrok wydany został z rażącym naruszeniem prawa mającym wpływ na treść orzeczenia art. 115 § 2 k.k. , który zawiera zamknięty katalog kryteriów oceny stopnia szkodliwości społecznej czynu, nie pozostawia wątpliwości, że dominujące znacznie mają okoliczności z zakresu strony przedmiotowej 0,65 mg/l to w rzeczywistości 1,36 ‰, a więc ponad 2,5- krotność stanu nietrzeźwości, który statuuje popełnienie przestępstwa bez znaczenia jest fakt , że do zdarzenia doszło w nocy , gdy rzeczywiście jest mniejszy ruch lądowy i niższe zagrożenie w ruchu, skoro w realiach sprawy było z goła odmiennie.

Skład orzekający

Mirosław Kędzierski

przewodniczący-sprawozdawca

Włodzimierz Wojtasiński

sędzia

Małgorzata Bonisławska-Kania

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja kryteriów oceny społecznej szkodliwości czynu w kontekście warunkowego umorzenia postępowania, zwłaszcza w sprawach o jazdę po alkoholu, oraz znaczenie dokładnej analizy dowodów (np. wyników badań alkomatem) i okoliczności zdarzenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i błędów sądu pierwszej instancji w ocenie społecznej szkodliwości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna analiza dowodów i okoliczności przez sąd, nawet w pozornie rutynowych sprawach o jazdę po alkoholu, a także jak istotne są kryteria oceny społecznej szkodliwości czynu.

Błąd sądu w ocenie nietrzeźwości i szkodliwości czynu doprowadził do uchylenia wyroku za jazdę po alkoholu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Ka 550/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 sierpnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy IV Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Mirosław Kędzierski (sprawozdawca) Sędziowie SO Włodzimierz Wojtasiński SO Małgorzata Bonisławska-Kania Protokolant sekr. sądowy Mateusz Pokora przy udziale Danuty Ciesińskiej - prokuratora Prokuratury Rejonowej Bydgoszcz-Północ w Bydgoszczy po rozpoznaniu dnia 3 sierpnia 2017 r. sprawy S. S. s. T. i M. , ur. (...) w C. oskarżonego z art. 178a § 1 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 19 kwietnia 2017 roku sygn. akt XI K 787/16 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania. SSO Małgorzata Bonisławska-Kania SSO Mirosław Kędzierski SSO Włodzimierz Wojtasiński Sygn. akt IV Ka 550/17 UZASADNIENIE S. S. oskarżony został o to, że w dniu 27 sierpnia 2016r. w miejscowości C. przy ul. (...) jechał jako kierujący po drodze publicznej samochodem marki „ M. (...) ” nr rej. (...) , będąc w stanie nietrzeźwości, gdzie pierwsze badanie o godz.00:38 wykazało 0,65 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, drugie badanie o godz.01:16 wykazało 0,58 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, a trzecie badanie o godz.01:41 wykazało 0,55 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. o czyn z art.178a§1 kk . Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2017r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy w sprawie sygn. XI K 787/16 przyjmując, że oskarżony S. S. dopuścił się tego, że w dniu 27 sierpnia 2016r. w miejscowości C. przy ul. (...) prowadził w ruchu lądowym samochód marki „ M. (...) ” nr rej. (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości, co zostało potwierdzone badaniem urządzeniem elektronicznym Alkotest 7110 PL, gdzie pierwsze badanie o godz.00:38 wykazało 0,65 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, drugie badanie o godz.01:16 wykazało 0,58 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, a trzecie badanie o godz.01:41 wykazało 0,55 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. czynu z art.178a§1 kk i za to na podstawie art.66§1 kk i art.67§1 kk sąd warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko niemu na 3 lata tytułem próby; na podstawie art.67§3 kk i art.39 pkt 7 kk orzekł świadczenie pieniężne w kwocie 5.000 zł na rzecz (...) ; na podstawie art.67§3 kk i art.39 pkt 3 kk orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii C i C+E oraz D i D+E na okres roku; na podstawie art.67§3 kk i art.39 pkt 3 kk orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 2 lat; zasądził od oskarżonego kwotę 100 zł tytułem opłat oraz obciążył go pozostałymi wydatkami w wysokości 1.494,95 zł. Od powyższego wyroku apelację wniósł prokurator. Na podstawie art.425§1 i 2 kpk , art.444 kpk oraz art.447§1 kpk zaskarżył powyższy wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego S. S. . Na zasadzie art.427§2 kpk oraz art.438 pkt 3 kpk wyrokowi temu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zapadłego orzeczenia, mający wpływ na jego treść, polegający na niesłusznym uznaniu, iż zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy oraz poczynione ustalenia dają podstawę do warunkowego umorzenia postępowania wobec S. S. , podczas gdy prawidłowe ustalenia w zakresie sposobu i okoliczności popełnienia czynu, rodzaju i charakteru naruszonego dobra oraz właściwa ocena zamiaru i motywacji sprawcy prowadzi do wniosku, że społeczna szkodliwość czynu popełnionego przez oskarżonego jest znaczna, co winno skutkować wydaniem wyroku skazującego wobec S. S. . Podnosząc powyższe zarzuty, na podstawie art.427§1 kpk , art.437§1 kpk oraz art.456 kpk wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sadowi I instancji. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja jest zasadna albowiem zarzutowi i argumentom w niej zawartym nie można odmówić słuszności. Nie przesądzając na obecnym etapie postępowania ostatecznej treści rozstrzygnięcia stwierdzić należy, że zaskarżone orzeczenie ostać się nie może, a to ze względów następujących : Analiza akt sprawy nie pozostawia wątpliwości co do tego, że zaskarżony wyrok wydany został z rażącym naruszeniem prawa mającym wpływ na treść orzeczenia - a mianowicie art. 66, 67 § 1 k.k. w zw. z art. 115 § 2 kk i art. 424 kpk przy czym waga tych przepisów musiała spowodować konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Przypomnieć należy, że w doktrynie prezentowano w przeszłości różne stanowiska co do tego jakie elementy składają się na społeczną szkodliwość czynu. Obecnie podkreśla się, iż spory na temat okoliczności wpływających na ujemną zawartość czynu przerwał ustawodawca w 1997 r., wprowadzając, do kodeksu karnego określenie tych okoliczności które odpowiadają założeniom tzw. koncepcji kompleksowej. O stopniu społecznej szkodliwości mają zatem decydować wyłącznie okoliczności związane z czynem i to zarówno natury przedmiotowej, jak i podmiotowej (por. W. Wróbel, A. Zoll, Polskie prawo karne. Część ogólna, Kraków 2010, s. 310 - 312). W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że art. 115 § 2 k.k. , który zawiera zamknięty katalog kryteriów oceny stopnia szkodliwości społecznej czynu, nie pozostawia wątpliwości, że dominujące znacznie mają okoliczności z zakresu strony przedmiotowej, do której dołączono tylko dwie przesłanki strony podmiotowej (postać zamiaru i motywację sprawcy), a pominięto natomiast okoliczności związane z samym podmiotem czynu, tj. sprawcą, takie jak: wiek, opinia, właściwości i warunki osobiste, które wpływają na wymiar kary ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2008 r., V KK 1/08, R-OSNKW 2008, poz. 1325). Słusznie zauważa się też w doktrynie, że stwierdzając znikomy czy też nieznaczny stopień społecznej szkodliwości czynu, organ procesowy przyjmuje na siebie obowiązek wskazania przyczyn i przekonywującego uzasadnienia powodów decydujących o zasadności umorzenia lub warunkowego umorzenia postępowania karnego (por. M. Królikowski w: M. Królikowski, R. Zabłocki, Komentarz k.k., t. I, Warszawa 2010, s. 199 - 201). W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy obowiązkowi temu nie sprostał. Analiza uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w sposób jednoznaczny przekonuje o tym, że dokonując oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu oskarżonego, Sąd ten dokonał ustaleń sprzecznie z treścią materiału dowodowego, a następnie ustalenia te uczynił podstawą swojego rozstrzygnięcia, co w konsekwencji musi prowadzić do jego dyskwalifikacji. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika bowiem, że co prawda Sąd zasadnie przyłożył wielką wagę do kwestii związanych ze stopniem nietrzeźwości oskarżonego oraz okolicznościami zdarzenia a więc mającymi kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 115 § 2 k.k. jednakże zupełnie błędnie i wbrew dowodom zinterpretował te fakty. I tak nie sposób zaakceptować konstatacji Sądu, iżby za oceną o nieznaczności stopnia społecznej szkodliwości czynu oskarżonego miał przemawiać fakt, że ilość alkoholu w organizmie oskarżonego była niewielka, na granicy wykroczenia oraz że zachowanie oskarżonego nie spowodowało realnego zagrożenia w ruchu lądowym z uwagi na czas kiedy zdarzenie miało miejsce. Otóż uszło uwadze Sądu, iż oskarżony w chwili czynu miał 0,65 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, a nie 0,65 ‰ , co można byłoby uznać za wartość minimalną i „nieznacznie przekraczającą granice wykroczenia”. Tymczasem 0,65 mg/l to w rzeczywistości 1,36 ‰ , a więc ponad 2,5- krotność stanu nietrzeźwości, który statuuje popełnienie przestępstwa. Z kolei bez znaczenia jest fakt , że do zdarzenia doszło w nocy , gdy rzeczywiście jest mniejszy ruch lądowy i niższe zagrożenie w ruchu, skoro w realiach sprawy było z goła odmiennie. Oskarżony doprowadził bowiem do kolizji drogowej stracił panowanie nad autem, zjechał na pobocze, uderzył w słup elektryczny, znak drogowy a wreszcie w zaparkowany samochód, w którym były osoby trzecie. Także przy samochodzie był człowiek ( (...) . B. ). Nadto dwoje z tych osób doznało naruszenia czynności narządów ciała na czas nie przekraczający 7 dni. Tym sposobem nie sposób uznać, iżby sam fakt czasu zdarzenia miał znaczenie dla oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu zarzucanego oskarżonemu. Powyższe jest szczególnie istotne, że okoliczności popełnienia czynu, o których mowa w art. 115 § 2 k.k. , czyli czas i miejsce popełnienia czynu oraz kontekst sytuacyjny zachowania się sprawcy wydają się mieć w realiach sprawy szczególną doniosłość. Stąd wadliwa ocena tego aspektu musiała skutkować uchyleniem rozstrzygnięcia Sądu. W tym stanie rzeczy należało uchylić wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy i przekazać temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania, w którym ponownie zostanie dokonana ocena stopnia społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu, zgodnie z treścią zebranych dowodów i z uwzględnieniem kryteriów określonych w art. 115 § 2 k.k.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI