IV KA 540/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Opocznie wyrokiem z dnia 3 lipca 2025 roku (sygn. akt II W 456/23) uznał M. O. za winnego popełnienia wykroczenia z art. 92b kw, polegającego na nieustąpieniu zakazu wyprzedzania podczas kierowania pojazdem w dniu 4 września 2023 roku. Obwinionemu wymierzono karę grzywny w wysokości 1000 złotych oraz zasądzono opłatę i zryczałtowane wydatki. Obrońca obwinionego złożył apelację, zarzucając sądowi pierwszej instancji obrazę przepisów postępowania (art. 4, 5 § 2 pkt 1, 7 kpk) poprzez dowolną ocenę dowodów i naruszenie zasady in dubio pro reo, a także błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę, stwierdził z urzędu, że nastąpiło przedawnienie karalności wykroczenia. Zgodnie z art. 45 § 1 kw, karalność wykroczenia ustaje po upływie roku, a w przypadku wszczęcia postępowania – po upływie dwóch lat. Wniosek o ukaranie wpłynął do sądu 28 listopada 2023 roku, jednakże nie wydano zarządzenia o wszczęciu postępowania w trybie art. 59 § 2 kpw, co skutkowałoby wydłużeniem terminu przedawnienia. Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (II KK 225/22), zgodnie z którym samo prowadzenie czynności wyjaśniających nie wydłuża terminu przedawnienia. W związku z tym, karalność wykroczenia ustała z dniem 4 września 2024 roku. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie na podstawie art. 104 § 1 pkt 7 kpw w zw. z art. 5 § 1 pkt 4 kpw i art. 45 § 1 kw. Ponadto, na wniosek apelanta, zasądzono od Skarbu Państwa zwrot kosztów obrony w łącznej kwocie 1440 złotych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o przedawnieniu karalności wykroczeń, w szczególności momentu wszczęcia postępowania skutkującego wydłużenie terminu przedawnienia.
Dotyczy wykroczeń i specyfiki postępowania w sprawach o wykroczenia. Interpretacja momentu wszczęcia postępowania może być stosowana analogicznie w innych postępowaniach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przedawnienie karalności wykroczenia drogowego następuje po upływie roku od popełnienia czynu, czy też jego bieg ulega wydłużeniu w przypadku wszczęcia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Karalność wykroczenia ustaje po upływie roku od jego popełnienia. Bieg terminu przedawnienia ulega wydłużeniu do dwóch lat od zakończenia tego okresu, ale tylko w przypadku, gdy w tym pierwszym roku wszczęto postępowanie. Wszczęcie postępowania w sprawie o wykroczenie następuje z chwilą wydania przez prezesa sądu (przewodniczącego wydziału albo upoważnionego sędziego) stosownego zarządzenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że samo wpłynięcie wniosku o ukaranie i zarejestrowanie sprawy nie jest równoznaczne z wszczęciem postępowania w rozumieniu przepisów o przedawnieniu, jeśli nie wydano formalnego zarządzenia o wszczęciu postępowania. W związku z brakiem takiego zarządzenia, bieg terminu przedawnienia nie został przerwany ani przedłużony, co doprowadziło do przedawnienia karalności czynu.
Czy sąd drugiej instancji powinien uchylić wyrok i umorzyć postępowanie w przypadku stwierdzenia przedawnienia karalności z urzędu, nawet jeśli apelacja dotyczyła innych zarzutów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji ma obowiązek uchylić zaskarżony wyrok i umorzyć postępowanie w przypadku stwierdzenia przedawnienia karalności z urzędu, gdyż jest to bezwzględna przyczyna odwoławcza.
Uzasadnienie
Przedawnienie karalności jest bezwzględną przyczyną odwoławczą, która powoduje konieczność uchylenia wyroku i umorzenia postępowania, niezależnie od zarzutów podniesionych w apelacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. O. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pokrzywdzony |
Przepisy (13)
Główne
k.w. art. 92b
Kodeks wykroczeń
k.p.w. art. 104 § § 1 pkt 7
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.w. art. 5 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.w. art. 45 § § 1
Kodeks wykroczeń
Pomocnicze
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § § 2 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.w. art. 59 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.w. art. 121 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.k. art. 616 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.w. art. 119 § § 2 pkt 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 11 § ust. 2 pkt 2 i 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 17 § pkt 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie karalności wykroczenia z uwagi na brak formalnego wszczęcia postępowania w terminie.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i naruszenia przepisów postępowania (choć sąd drugiej instancji nie analizował ich merytorycznie z uwagi na przedawnienie).
Godne uwagi sformułowania
niezależnie od podniesionego zarzutu w złożonej apelacji pisemnej przez apelanta w przedmiotowej sprawie nastąpiło przedawnienie karalności wykroczenia • w tym składzie tylko wówczas następuje wydłużenie okresu przedawnienia • samo prowadzenie czynności wyjaśniających w trybie art. 54 § 1 kpw nie powoduje wydłużenia okresu przedawnienia do 2 lat. Ten skutek ma wyłącznie wszczęcie postępowania w sprawie o wykroczenie, które następuje z chwilą wydania przez prezesa sądu (przewodniczącego wydziału albo upoważnionego sędziego) stosownego zarządzenia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu karalności wykroczeń, w szczególności momentu wszczęcia postępowania skutkującego wydłużenie terminu przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy wykroczeń i specyfiki postępowania w sprawach o wykroczenia. Interpretacja momentu wszczęcia postępowania może być stosowana analogicznie w innych postępowaniach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest formalne dopełnienie procedur przez organy ścigania, nawet w prostych sprawach wykroczeniowych. Przedawnienie jako "wybawienie" od kary jest zawsze interesujące dla szerszej publiczności.
“Umorzyli sprawę o wykroczenie, bo sąd zapomniał o jednym formalnym kroku. Czy to błąd, czy sprawiedliwość?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.