IV KA 529/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił wyrok sądu rejonowego, uwzględniając apelację prokuratora w zakresie obowiązku orzeczenia świadczenia pieniężnego, ale jednocześnie z urzędu złagodził karę i środek karny ze względu na rażącą niewspółmierność.
Prokurator złożył apelację na niekorzyść oskarżonego, zarzucając obrazę prawa materialnego poprzez nieorzeczenie obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Sąd Okręgowy uznał ten zarzut za zasadny i zmienił wyrok, orzekając świadczenie w wysokości 5000 zł. Jednocześnie, z urzędu, sąd okręgowy uznał karę i środek karny (zakaz prowadzenia pojazdów) za rażąco niewspółmierne i złagodził je, obniżając okres próby do 1 roku i zakaz prowadzenia pojazdów do 1 roku, uchylając jednocześnie rozstrzygnięcie o podaniu wyroku do publicznej wiadomości.
Sąd Okręgowy rozpoznał apelację prokuratora wniesioną na niekorzyść oskarżonego M. C., dotyczącą wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 16 czerwca 2023 roku (sygn. akt II K 349/23). Prokurator zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego (art. 438 pkt 1a k.p.k.) poprzez nieorzeczenie wobec oskarżonego za czyn z art. 244 k.k. obligatoryjnego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, w wysokości co najmniej 5000 złotych. Sąd Okręgowy uznał ten zarzut za zasadny, wskazując na wejście w życie zmian w Kodeksie karnym wykonawczym od 1 stycznia 2023 roku, które rozszerzyły katalog przestępstw, za które orzeka się takie świadczenie, włączając czyn z art. 244 k.k. W związku z tym, sąd okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, orzekając od oskarżonego na rzecz Funduszu świadczenie pieniężne w kwocie 5000 złotych. Jednocześnie, sąd okręgowy z urzędu (na podstawie art. 440 k.p.k. w związku z art. 438 pkt 4 k.p.k.) stwierdził rażącą niewspółmierność wymierzonej przez sąd pierwszej instancji kary i środka karnego. Oskarżony, stolarz z Radomska, utrzymujący wieloosobową rodzinę, użył samochodu do dojazdu do pracy z powodu braku komunikacji zbiorowej i niedostępności transportu zapewnianego przez rodzinę. Sąd pierwszej instancji orzekł karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 3 lata próby, grzywnę 150 stawek dziennych (po 10 zł) oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na 3 lata. Sąd Okręgowy, biorąc pod uwagę sytuację rodzinną i zawodową oskarżonego oraz fakt, że ustawa dopuszcza orzeczenie zakazu na okres 1 roku, obniżył okres próby do 1 roku i zakaz prowadzenia pojazdów do 1 roku. Uchylono również rozstrzygnięcie o podaniu wyroku do publicznej wiadomości, uznając je za niezasadne w realiach sprawy. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy pozostałe rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, w tym karę grzywny. Oskarżony został zwolniony od ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego ze względów słuszności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji popełnił obrazę prawa materialnego poprzez zaniechanie orzeczenia tego świadczenia.
Uzasadnienie
Zmiany w Kodeksie karnym wykonawczym od 1 stycznia 2023 roku rozszerzyły katalog przestępstw, za które obligatoryjnie orzeka się świadczenie pieniężne, włączając czyn z art. 244 k.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku
Strona wygrywająca
oskarżony (w części złagodzenia kary i środka karnego)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. C. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
Przepisy (12)
Główne
k.k. art. 244
Kodeks karny
k.k. art. 43a § § 2
Kodeks karny
Obligatoryjne orzeczenie świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej za czyn z art. 244 k.k.
k.k. art. 71 § § 1
Kodeks karny
Orzeczenie kary grzywny jako dodatkowego środka karnego.
k.p.k. art. 438 § pkt 1a
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż kwalifikacja prawna czynu.
k.p.k. art. 438 § pkt 4
Kodeks postępowania karnego
Rażąca niewspółmierność kary, środka karnego lub innego rozstrzygnięcia.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Zmiana orzeczenia z urzędu na korzyść oskarżonego.
Dz. U. poz.1855
Ustawa o zmianie ustawy-Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw
Pomocnicze
k.k. art. 39 § pkt 7
Kodeks karny
k.k. art. 42 § § 1a pkt 2
Kodeks karny
Dopuszcza orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 1 roku przy obligatoryjnym orzeczeniu zakazu w związku z czynem z art. 244 k.k.
k.k. art. 43 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 43b
Kodeks karny
Podanie wyroku do publicznej wiadomości.
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zwolnienie od ponoszenia wydatków sądowych ze względów słuszności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obraza prawa materialnego przez nieorzeczenie świadczenia pieniężnego (apelacja prokuratora). Rażąca niewspółmierność kary i środka karnego (z urzędu).
Godne uwagi sformułowania
Sąd okręgowy dostrzegając znaczny stopień społecznej szkodliwości przypisanego czynu oskarżonemu nie ingerował w wysokość wymierzonej kary pozbawienia wolności oraz kary grzywny. Orzeczony w zaskarżonym wyroku przez sąd meriti środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez okres 3 lat jest rażąco surowy w realiach przedmiotowej sprawy. Analizując wyrok sądu I instancji (jako całość) niezrozumiałe było zastosowanie art. 43b kk wobec oskarżonego poprzez podanie wyroku do publicznej wiadomości.
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd odwoławczy może ingerować w wyrok sądu pierwszej instancji, zarówno na korzyść, jak i z urzędu, uwzględniając sytuację życiową skazanego. Pokazuje też znaczenie zmian w prawie i ich praktyczne zastosowanie.
“Sąd złagodził karę za jazdę bez prawa jazdy, bo... potrzebował auta do pracy. Jakie to miało znaczenie?”
Dane finansowe
świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej: 5000 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyUZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 529/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 CZĘŚĆ WSTĘPNA Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku wydany w dniu 16 czerwca 2023 roku w sprawie o sygn. akt II K 349/23. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny Granice zaskarżenia Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy Ustalenie faktów Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. Ocena dowodów Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Zarzut podniesiony przez prokuratora w złożonej apelacji dotyczył obrazy przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu tj. art. 43a§2 kk poprzez nieorzeczenie wobec oskarżonego za czyn z art. 244 kk obligatoryjnego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego wymienionego w art. 39 pkt 7 kk na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, w wysokości co najmniej 5000 złotych. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut podniesiony w złożonej apelacji przez prokuratora dotyczący obrazy przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu jest zasadny. Oskarżony dopuścił się przypisanego mu czynu w punkcie 1 zaskarżonego wyroku w dniu 13 marca 2023 roku. Rację ma skarżący, że na mocy ustawy z dnia 05 sierpnia 2022 roku o zmianie ustawy-Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. poz.1855), która weszła w życie 01 stycznia 2023 roku, przepis art. 43 a§2 kk , został zmieniony poprzez rozszerzenie katalogu przestępstw, za które sąd orzeka świadczenie pieniężne. Do katalogu tych przestępstw jest zaliczany czyn wypełniający dyspozycję art. 244 kk . Obowiązkiem zatem sądu I instancji było obligatoryjne orzeczenie od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenia pieniężnego od oskarżonego za przypisany mu czyn w kwocie co najmniej 5000 złotych. Wniosek O zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie wobec oskarżonego, na podstawie art. 43a§2 kk środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 5000 złotych. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Skoro zarzut zawarty w apelacji prokuratora okazał się zasadny, to sąd zmienił zaskarżony wyrok i zasądził od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenia pieniężne w kwocie 5000 złotych, zgodnie z wnioskiem apelanta. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zaskarżony przez prokuratora wyrok sądu I instancji na niekorzyść oskarżonego powinien niezależnie od granic zaskarżenia podlegać zmianie na korzyść oskarżonego ( art. 440 kpk ) w związku z wystąpieniem względnej przyczyny odwoławczej wynikającej z treści art. 438 pkt 4 kpk . Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności Wyrok sądu I instancji zaostrzony o obligatoryjne orzeczenie od oskarżonego świadczenia pieniężnego w aspekcie okoliczności, w jakich doszło do popełnienia przez oskarżonego przypisanego mu czynu , zdaniem sądu okręgowego z urzędu wymaga weryfikacji w trybie art. 440 kpk z uwagi na rażącą niewspółmierność wymierzonej kary i środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez okres 3 lat ( art. 438 pkt 4 kpk ). Podnieść należy, że oskarżony w złożonych wyjaśnieniach w dniu 07 kwietnia 2023 roku podał ,, w dniu 13 marca 2023 roku kierowałem swoim pojazdem osobowym marki V. o numerze rej. (...) , wracałem wtedy z pracy. Pracuję jako stolarz w W. . Do pracy mam około 10 kilometrów. Na co dzień do pracy zawozi mnie żona lub mój tata. W tym dniu nie miał kto mnie zawieźć, gdyż tata wybierał się do szpitala , a żona pracowała . Na trasie nie kursują żadne środki komunikacji zbiorowej więc poza autem nie mam innej możliwości dostania się do pracy. Nie chciałem opuszczać dnia, gdyż mam na utrzymaniu rodzinę i bałem się, że pracodawca może mnie zwolnić." Sąd I instancji nie podważył wiarygodności wyjaśnień złożonych przez oskarżonego, który nie stawił się na rozprawę w dniu 16 czerwca 2023 roku i rozprawa została przeprowadzona bez jego udziału. Sąd meriti ujawnił na rozprawie złożone przez oskarżonego wyjaśnienia w postępowaniu przygotowawczym oraz dane dotyczące oskarżonego z karty 11 akt. Z danych tych wynika, że oskarżony ma na utrzymaniu troje dzieci w wieku 18,16 i 15 lat , jest stolarzem i zarabia do 4500 złotych netto miesięcznie. Pracuje w firmie (...) W. . Analizując dane dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej oskarżonego powinien sąd I instancji dostrzec, że samochód służy oskarżonemu jako środek lokomocji do pracy, która zapewnia mu źródło utrzymania dla wieloosobowej rodziny. Trudno zgodzić się z sądem I Instancji, który nie dopatrzył się w uzasadnieniu do wydanego wyroku żadnych okoliczności łagodzących wpływających na orzeczoną oskarżonemu karę i wysokość środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.. Oskarżony jadąc samochodem w dniu zdarzenia popełnił przestępstwo , co jest bezsporne i za czyn z art. 244 kk został skazany. Sąd meritii wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat oraz dodatkowo na podstawie art. 71 §1 kk karę 150 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 10 złotych oraz orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Sąd okręgowy dostrzegając znaczny stopień społecznej szkodliwości przypisanego czynu oskarżonemu nie ingerował w wysokość wymierzonej kary pozbawienia wolności oraz kary grzywny. Oskarżony w dniu zdarzenia użył samochodu, aby dostać się nim do pracy i jechał z pracy, gdy został zatrzymany do kontroli drogowej przez funkcjonariuszy Policji. Przekroczył dozwoloną prędkość o 19 km i z tego powodu został zatrzymany do kontroli drogowej. Można to wytłumaczyć faktem, iż starał się dojechać do domu w miarę szybko po pracy, gdyż był świadomy, że prowadzi samochód wbrew orzeczonemu przez sąd zakazowi prowadzenia pojazdów mechanicznych. W tym miejscu podnieść należy, że czas trwania orzeczonego obligatoryjnie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych ma kluczowe znaczenie dla oskarżonego, któremu uzyskanie uprawnień do prowadzenia samochodu jest konieczne w związku z wykonywaną pracą. Skoro ustawodawca w treści przepisów art. 42 § 1a pkt 2 w zw. z art. 43 § 1 kk dopuszcza, przy obligatoryjnym orzeczeniu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w związku z popełnieniem czynu z art 244 kk na orzeczenie ww. środka karnego na okres 1 roku (do15 lat ), to oznacza, że sąd powinien rozważyć, czy nie zachodzą przesłanki do orzeczenia tego środka karnego w najniższej wysokości (1 roku). W realiach przedmiotowej sprawy oskarżony pojechał samochodem do pracy, aby zarabiać na utrzymanie wieloosobowej rodziny. Nie podważył sąd I instancji jego wyjaśnień, że zaistniała sytuacja wyjątkowa, gdyż ani żona, ani ojciec nie mogli go zawieźć do pracy ( i odebrać z pracy). Nie ustalono czy mógł wynająć taksówkę , jeżeli powstała sytuacja nagła, a w pracy musiał być punktualnie. Z urzędu natomiast wiadomo, że brak jest komunikacji autobusowej na wielu trasach i sąd I instancji także nie podważył w tej części wyjaśnień oskarżonego. Reasumując motywy, które kierowały oskarżonym , gdy zdecydował się na kierowanie samochodem w dniu zdarzenia nie były błahe. Oskarżony był uprzednio tylko raz karany za czyn z art. 178a § 1 kk i sąd orzekł wówczas wobec niego w najniższym wymiarze środek karny zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych - przez okres 3 lat. Orzeczony w zaskarżonym wyroku przez sąd meriti środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez okres 3 lat jest rażąco surowy w realiach przedmiotowej sprawy, gdyż skoro ustawodawca dopuszcza orzeczenie tego środka karnego za czyn z art. 244 kk w wymiarze 1 roku, to w takim wymiarze w tej sprawie powinien być orzeczony. Te same uwagi dotyczą orzeczenia wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby w najwyższym wymiarze. Okres próby ma znaczenie dla zatarcia skazania. Oskarżony był dotychczas tylko raz skazany przez sąd na karę grzywny (i nie za czyn z art. 244 kk ), a zatem sąd I instancji orzekając karę pozbawienia wolności praktycznie w najwyższym wymiarze pozwalającym na jej warunkowe zawieszenie, także powinien rozważyć, czy nie zachodzą przesłanki do określenia okresu próby w najniższym wymiarze 1 roku i w tym przypadku przesłanki te zdaniem sądu okręgowego w tym składzie zaistniały. Analizując wyrok sądu I instancji (jako całość) niezrozumiałe było zastosowanie art. 43b kk wobec oskarżonego poprzez podanie wyroku do publicznej wiadomości. Podnieść należy, że tego rodzaju rozstrzygnięcie w orzecznictwie sądów, przy pierwszym skazaniu za czyn z art. 244 kk jest wyjątkiem. W realiach przedmiotowej sprawy zdaniem sądu okręgowego zastosowanie tego przepisu nie było zasadne. Gdyby sąd okręgowy zmienił zaskarżony wyrok jedynie w sposób postulowany przez prokuratora we wniesionej apelacji, to dolegliwość orzeczonej kary i środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat przekroczyłaby stopień winy oskarżonego. Sąd okręgowy z urzędu stwierdził, że zaskarżony wyrok powinien ulec zmianie z uwagi na rażącą niewspółmierność wymierzonej kary oskarżonemu i orzeczonego środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez okres 3 lat. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego przepis art. 53 § 1 i 2 KK stanowi dla sądu wskazówki, którymi sąd ma obowiązek się kierować przy wymiarze kary, nie zaś stanowczą normę zawierającą nakaz lub zakaz określonego postąpienia. Oznacza to, że naruszenia dyrektyw określonych w art. 53 KK dotyczących wymiaru kary nie można kwalifikować jako obrazy prawa materialnego. W konsekwencji zarzut ten nie może być podnoszony w kontekście rażącej obrazy art. 440 KPK , lecz należy go odnosić do podstawy odwoławczej wskazanej w art. 438 pkt 4 KPK . (Postanowienie Sądu Najwyższego-Izba Karna z dnia 8 marca 2022 r., III KK 524/21). ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Sąd okręgowy zmienił zaskarżony przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego M. C. wyrok sądu rejonowego w ten sposób, że: - obniżył orzeczony w punkcie 2 okres próby do 1 roku, - obniżył orzeczony w punkcie 5 środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych do wysokości 1 roku, - uchylił rozstrzygniecie zawarte w punkcie 6, - na podstawie art. 43a § 2 kk orzekł od oskarżonego M. C. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie w 5000 złotych. Zwięźle o powodach zmiany Skoro zasadny okazał się zarzut prokuratora podniesiony w złożonej apelacji, to sąd okręgowy zmienił zaskarżony wyrok i zgodnie z wnioskiem apelanta zasądził od oskarżonego M. C. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie w 5000 złotych. Wyrok sądu I instancji zaostrzony o obligatoryjne orzeczenie od oskarżonego świadczenia pieniężnego w aspekcie okoliczności, w jakich doszło do popełnienia przez oskarżonego przypisanego mu czynu , zdaniem sądu okręgowego z urzędu wymaga weryfikacji w trybie art. 440 kpk z uwagi na rażącą niewspółmierność wymierzonej kary i środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez okres 3 lat ( art. 438 pkt 4 kpk ). Podnieść należy, że oskarżony w złożonych wyjaśnieniach w dniu 07 kwietnia 2023 roku podał ,, w dniu 13 marca 2023 roku kierowałem swoim pojazdem osobowym marki V. o numerze rej. (...) , wracałem wtedy z pracy. Pracuję jako stolarz w W. . Do pracy mam około 10 kilometrów. Na co dzień do pracy zawozi mnie żona lub mój tata. W tym dniu nie miał kto mnie zawieźć, gdyż tata wybierał się do szpitala , a żona pracowała . Na trasie nie kursują żadne środki komunikacji zbiorowej więc poza autem nie mam innej możliwości dostania się do pracy. Nie chciałem opuszczać dnia, gdyż mam na utrzymaniu rodzinę i bałem się, że pracodawca może mnie zwolnić." Sąd I instancji nie podważył wiarygodności wyjaśnień złożonych przez oskarżonego, który nie stawił się na rozprawę w dniu 16 czerwca 2023 roku i rozprawa została przeprowadzona bez jego udziału. Sąd meriti ujawnił na rozprawie złożone przez oskarżonego wyjaśnienia w postępowaniu przygotowawczym oraz dane dotyczące oskarżonego z karty 11 akt. Z danych tych wynika, że oskarżony ma na utrzymaniu troje dzieci w wieku 18,16 i 15 lat , jest stolarzem i zarabia do 4500 złotych netto miesięcznie. Pracuje w firmie (...) W. . Analizując dane dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej oskarżonego powinien sąd I instancji dostrzec, że samochód służy oskarżonemu jako środek lokomocji do pracy, która zapewnia mu źródło utrzymania dla wieloosobowej rodziny. Trudno zgodzić się z sądem I Instancji, który nie dopatrzył się w uzasadnieniu do wydanego wyroku żadnych okoliczności łagodzących wpływających na orzeczoną oskarżonemu karę i wysokość środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.. Oskarżony jadąc samochodem w dniu zdarzenia popełnił przestępstwo , co jest bezsporne i za czyn z art. 244 kk został skazany. Sąd meritii wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat oraz dodatkowo na podstawie art. 71 §1 kk karę 150 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 10 złotych oraz orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Sąd okręgowy dostrzegając znaczny stopień społecznej szkodliwości przypisanego czynu oskarżonemu nie ingerował w wysokość wymierzonej kary pozbawienia wolności oraz kary grzywny. Oskarżony w dniu zdarzenia użył samochodu, aby dostać się nim do pracy i jechał z pracy, gdy został zatrzymany do kontroli drogowej przez funkcjonariuszy Policji. Przekroczył dozwoloną prędkość o 19 km i z tego powodu został zatrzymany do kontroli drogowej. Można to wytłumaczyć faktem, iż starał się dojechać do domu w miarę szybko po pracy, gdyż był świadomy, że prowadzi samochód wbrew orzeczonemu przez sąd zakazowi prowadzenia pojazdów mechanicznych. W tym miejscu podnieść należy, że czas trwania orzeczonego obligatoryjnie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych ma kluczowe znaczenie dla oskarżonego, któremu uzyskanie uprawnień do prowadzenia samochodu jest konieczne w związku z wykonywaną pracą. Skoro ustawodawca w treści przepisów art. 42 § 1a pkt 2 w zw. z art. 43 § 1 kk dopuszcza, przy obligatoryjnym orzeczeniu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w związku z popełnieniem czynu z art 244 kk na orzeczenie ww. środka karnego na okres 1 roku (do15 lat ), to oznacza, że sąd powinien rozważyć, czy nie zachodzą przesłanki do orzeczenia tego środka karnego w najniższej wysokości (1 roku). W realiach przedmiotowej sprawy oskarżony pojechał samochodem do pracy, aby zarabiać na utrzymanie wieloosobowej rodziny. Nie podważył sąd I instancji jego wyjaśnień, że zaistniała sytuacja wyjątkowa, gdyż ani żona, ani ojciec nie mogli go zawieźć do pracy ( i odebrać z pracy). Nie ustalono czy mógł wynająć taksówkę , jeżeli powstała sytuacja nagła, a w pracy musiał być punktualnie. Z urzędu natomiast wiadomo, że brak jest komunikacji autobusowej na wielu trasach i sąd I instancji także nie podważył w tej części wyjaśnień oskarżonego. Reasumując motywy, które kierowały oskarżonym , gdy zdecydował się na kierowanie samochodem w dniu zdarzenia nie były błahe. Oskarżony był uprzednio tylko raz karany za czyn z art. 178a § 1 kk i sąd orzekł wówczas wobec niego w najniższym wymiarze środek karny zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych - przez okres 3 lat. Orzeczony w zaskarżonym wyroku przez sąd meriti środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez okres 3 lat jest rażąco surowy w realiach przedmiotowej sprawy, gdyż skoro ustawodawca dopuszcza orzeczenie tego środka karnego za czyn z art. 244 kk w wymiarze 1 roku, to w takim wymiarze w tej sprawie powinien być orzeczony. Te same uwagi dotyczą orzeczenia wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby w najwyższym wymiarze. Okres próby ma znaczenie dla zatarcia skazania. Oskarżony był dotychczas tylko raz skazany przez sąd na karę grzywny (i nie za czyn z art. 244 kk ), a zatem sąd I instancji orzekając karę pozbawienia wolności praktycznie w najwyższym wymiarze pozwalającym na jej warunkowe zawieszenie, także powinien rozważyć, czy nie zachodzą przesłanki do określenia okresu próby w najniższym wymiarze 1 roku i w tym przypadku przesłanki te zdaniem sądu okręgowego w tym składzie zaistniały. Analizując wyrok sądu I instancji (jako całość) niezrozumiałe było zastosowanie art. 43b kk wobec oskarżonego poprzez podanie wyroku do publicznej wiadomości. Podnieść należy, że tego rodzaju rozstrzygnięcie w orzecznictwie sądów, przy pierwszym skazaniu za czyn z art. 244 kk jest wyjątkiem. W realiach przedmiotowej sprawy zdaniem sądu okręgowego zastosowanie tego przepisu nie było zasadne. Gdyby sąd okręgowy zmienił zaskarżony wyrok jedynie w sposób postulowany przez prokuratora we wniesionej apelacji, to dolegliwość orzeczonej kary i środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat przekroczyłaby stopień winy oskarżonego. Sąd okręgowy z urzędu stwierdził, że zaskarżony wyrok powinien ulec zmianie z uwagi na rażącą niewspółmierność wymierzonej kary oskarżonemu i orzeczonego środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez okres 3 lat. W pozostałej części sąd okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok sądu I instancji. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Punkt 3 wyroku sądu okręgowego. Sąd okręgowy zwolnił oskarżonego od ponoszenia wydatków za postępowanie odwoławcze, gdyż przemawiają za tym względy słuszności ( art. 624 § 1 kpk ). PODPIS Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Skarżony jest brak orzeczenia na podstawie art. 43a § 2 kk świadczenia pieniężnego. 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI