IV KA 499/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uniewinnił pracodawczynię od zarzutu bezprawnego potrącenia kosztów szkolenia z należności pracownika z podróży służbowej, wskazując na wątpliwości co do braku szkolenia i dopuszczalności potrącenia na podstawie umowy.
Pracodawczyni została obwiniona o bezprawne potrącenie pracownikowi 800 euro z tytułu kosztów szkolenia z należności za podróż służbową. Sąd Rejonowy uznał ją za winną, wymierzając grzywnę. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uniewinnił obwinioną. Sąd odwoławczy uznał, że ustalenia sądu pierwszej instancji co do braku szkolenia były błędne, a podróże służbowe mogły być formą szkolenia. Ponadto, wskazał na możliwość umownego potrącenia kosztów szkolenia na podstawie umowy z pracownikiem oraz na niejednoznaczność przepisów cywilnych i kodeksu postępowania cywilnego w kontekście potrąceń z należności za podróże służbowe, co skutkowało rozstrzygnięciem wątpliwości na korzyść obwinionej.
Sprawa dotyczyła zarzutu wykroczenia z art. 282 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy, polegającego na bezprawnym potrąceniu przez pracodawczynię B. D. pracownikowi S. D. kwoty 800 euro z tytułu kosztów szkolenia z należności za podróż służbową. Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim uznał obwinioną za winną, wymierzając karę grzywny oraz zasądzając koszty postępowania. Wyrok ten został zaskarżony w całości przez obrońcę obwinionej. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uznał ją za zasadną w stopniu prowadzącym do uniewinnienia obwinionej. Sąd odwoławczy wskazał na błędy w ustaleniach faktycznych sądu pierwszej instancji, dotyczące przede wszystkim kwestii odbycia przez pracownika szkolenia. Sąd Okręgowy uznał, że podróże służbowe pracownika mogły stanowić formę szkolenia, o którym mowa w umowie z dnia 18.12.2014 roku, a zeznania pracownika były niespójne. Ponadto, sąd odwoławczy zwrócił uwagę na możliwość umownego potrącenia kosztów szkolenia na podstawie wspomnianej umowy, a także na niejednoznaczność przepisów Kodeksu cywilnego (art. 498, 505) i Kodeksu postępowania cywilnego (art. 831 § 1 pkt 1) w kontekście potrąceń z należności za podróże służbowe, które nie mają charakteru bezwzględnie obowiązującego i mogą być uchylone zgodą stron. Wobec istnienia wątpliwości co do winy i zamiaru obwinionej, Sąd Okręgowy rozstrzygnął je na jej korzyść, uniewinniając ją od popełnienia przypisanego wykroczenia. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, potrącenie nie było bezprawne w stopniu uzasadniającym skazanie za wykroczenie, ze względu na wątpliwości co do braku szkolenia, dopuszczalność potrącenia na podstawie umowy oraz niejednoznaczność przepisów prawa cywilnego i postępowania cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że ustalenia sądu pierwszej instancji co do braku szkolenia były błędne, a podróże służbowe mogły być formą szkolenia. Wskazał również na możliwość umownego potrącenia kosztów szkolenia na podstawie umowy z pracownikiem oraz na niejednoznaczność przepisów dotyczących potrąceń z należności za podróże służbowe, co skutkowało rozstrzygnięciem wątpliwości na korzyść obwinionej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uniewinnienie
Strona wygrywająca
B. D.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. D. | osoba_fizyczna | obwiniona |
| S. D. | osoba_fizyczna | pracownik |
| Pracodawca (firma) | spółka | inne |
Przepisy (14)
Główne
k.p. art. 282 § 1
Kodeks pracy
k.p. art. 77 § 5
Kodeks pracy
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej art. 12-21
Pomocnicze
k.p. art. 300
Kodeks pracy
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
k.c. art. 505 § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 831 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 5 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.w. art. 82 § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p. art. 87
Kodeks pracy
k.p. art. 87 § 1
Kodeks pracy
k.p. art. 91 § 1
Kodeks pracy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podróże służbowe mogły być formą szkolenia pracownika. Umowa z pracownikiem dopuszczała potrącenie kosztów szkolenia. Przepisy dotyczące potrąceń z należności za podróże służbowe nie są bezwzględnie obowiązujące i mogą być uchylone zgodą stron. Istnieją wątpliwości co do winy i zamiaru pracodawcy.
Odrzucone argumenty
Potrącenie było bezpodstawne, ponieważ pracownik nie odbył szkolenia. Potrącenie dotyczyło należności z tytułu podróży służbowej, które są wyłączone z potrącenia na mocy art. 831 § 1 pkt 1 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
uchylić wskutek zgody obu stron nie sposób jest mówić o pewności zaistnienia czynu zabronionego występują nie dające się usunąć wątpliwości, które należy poczytać na korzyść B. D.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących potrąceń z wynagrodzenia pracownika, dopuszczalności potrąceń kosztów szkolenia na podstawie umowy, oraz stosowania przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego w kontekście należności z podróży służbowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście wykroczeniowym. Wartość praktyczna może być ograniczona przez specyfikę przepisów materialnych i procesowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być kwestie potrąceń z wynagrodzenia pracownika i jak ważna jest precyzyjna interpretacja przepisów, zwłaszcza gdy pojawiają się umowy między stronami. Uniewinnienie pracodawcy po pierwotnym skazaniu dodaje jej dynamiki.
“Czy pracodawca może potrącić koszty szkolenia z pensji pracownika? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 800 EUR
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV Ka 499/16 UZASADNIENIE B. D. została obwiniona o to, że jako pracodawca bezprawnie potrąciła pracownikowi S. D. (1) należności z tytułu odbytej podróży służbowej w kwocie 800 euro odbytej w okresie od 01.02.2015 do 19.02.2015 tytułem zwrotu kosztów szkolenia, tj. za wykroczenie z art. 282 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 ze zmianami z 2014 r. Dz. U. poz. 1502) w zw. z art. 77 5 § 1, § 2 ustawy z dnia z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 ze zmianami z 2014 r. Dz. U. poz. 1502), § 12-21 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. poz. 167), art. 300 k.p. w zw. z art. 498, art. 505 pkt. 1 Kodeksu Cywilnego w zw. z art. 831 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014r. poz. 101 ze zm. oraz z 2014 r. Dz. U. poz. 1161). Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim wyrokiem z dnia 20 maja 2016 roku w sprawie sygn. akt II W 319/15: 1. obwinioną B. D. w miejsce zarzucanego jej czynu uznał za winną tego, że jako osoba upoważniona do działania w imieniu firmy (k.12v). Oddział w Polsce z siedzibą T. w dniu 25 marca 2015 roku bezprawnie potrąciła pracownikowi S. D. (1) należności z tytułu podróży służbowej w kwocie 800 EURO odbytej w okresie od dnia 1 lutego 2015 roku do dnia 19 lutego 2015 roku tytułem zwrotu kosztów szkolenia i przyjmuje, że czyn ten wyczerpuje dyspozycję art. 282 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j. t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 z późn. zm.) w zw. z art. 77 5 § 1, § 2 ustawy z dnia z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j. t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 z późn. zm.), § 12-21 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 167), art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j. t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 z późn. zm.) w zw. z art. 498 Kodeksu Cywilnego i art. 505 pkt. 1 Kodeksu Cywilnego w zw. z art. 831 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (j. t. Dz. U. z 2014 r. poz. 101 z późn. zm.) i za to na podstawie art. 282 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j. t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 z późn. zm.) wymierzył obwinionej karę grzywny w wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych; 2. zasądził od obwinionej B. D. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100 złotych tytułem obowiązku zwrotu zryczałtowanych wydatków postępowania i wymierza obwinionej opłatę w wysokości 200 złotych. Powyższy wyrok zaskarżył w całości i na korzyść obwinionej jej obrońca. Apelacja wskazująca na podstawy jej wniesienia art. 438 pkt 1, 2 i 3 k.p.k. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: - obrazę prawa materialnego, tj. art. 282 § 1 pkt 1 Kodeks pracy , art. 77 5 § 1, § 2 Kodeks pracy , § 12-21 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. poz. 167), art. 300 Kodeksu pracy w zw. z art. 498 Kodeksu cywilnego , art. 505 pkt. 1 Kodeksu Cywilnego w zw. z art. 831 § 1 pkt. 1 Kodeks postępowania cywilnego , poprzez uznanie potrącenia dokonanego przez obwinioną za bezpodstawne, podczas gdy zostało ono dokonane za zgodą pracownika (umowa o szkolenie z dnia 18.12.2014 roku), a dodatkowo zostało dokonane z należności z tytułu podróży służbowej, a nie z wynagrodzenia pracownika, - obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść wyroku tj.: art. 424 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 82 § 1 k.p.w. przez brak wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku, niewskazanie czy i dlaczego fakt bezpodstawności potrącenia uznał sąd za udowodniony czy też nie oraz niewskazanie, na jakich dowodach w tej mierze oparł się sąd I instancji i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych, a ponadto art. 5 § 2 k.p.k w zw. z art. 8 k.p.w. poprzez rozstrzygnięcie nie usuniętych wątpliwości na niekorzyść obwinionej, - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść, polegający na uznaniu, że potracenie dokonane przez obwiniona było bezpodstawne. W konkluzji skarżący wnosił o zmianę zaskarżonego orzeczenia sądu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu Tomaszowie Mazowieckim. Na rozprawie apelacyjnej oskarżyciel publiczny wnosił o nieuwzględnienie apelacji i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja okazała się zasadna w takim stopniu, że w wyniku jej uwzględnienia nastąpiła zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie B. D. od popełnienia przypisanego jej wykroczenia. Po pierwsze należy podnieść, iż przedmiotowa sprawa wykroczeniowa, poza kwestią prawidłowej oceny materiału dowodowego i dokonanych ustaleń faktycznych, dotyczy także stricte cywilistycznego problemu związanego z możliwością dokonywania określonych potrąceń przez pracodawcę z wynagrodzenia pracownika (oraz ze zmianą (...) spółki (...) ). Na wstępie Sąd Okręgowy zważył, że Sąd I instancji ustalił odbycie podróży służbowych przez S. D. (1) w okresach od 19.01.2015 roku do 31.01.2015 roku oraz od 01.02.2015 roku do 19.02.2015 roku (czyli łącznie 3 tygodnie), a także przyjął, że za drugą z wymienionych podróży pracownik powinien otrzymać kwotę 855 euro z tytułu podróży służbowej (a dokładnie z tytułu diety i ryczałtu za nocleg), a dosłał jedynie 55 euro. W tym miejscu należy podnieść, że odbycie takich podróży służbowych ustalono w oparciu o dokumenty zatytułowane: „ Polecenie wyjazdu służbowego Nr”, które zostały opatrzone pieczątką C. A. Sp z o. o. Oddział w Polsce, podczas gdy jednocześnie od dnia 1 stycznia 2015 roku pracodawcą S. D. (1) była (...) Spółka Akcyjna (...) Oddział w Polsce – również reprezentowana przez B. D. . Kwestia ta pozostała jednak poza polem jakichkolwiek rozważań ze strony sądu, a jednocześnie żądna ze stron procesu tj. ani obwiniona, ani PIP nie kwestionowały ważności zarówno tych dokumentów, jak i umowy z dnia 18.12.2014 roku, w szczególności jako dokumentów obowiązujących w firmie (...) Oddział w Polsce w lutym 2015 roku. Sąd Okręgowy zważył, że podstawą uznania przez Sąd Rejonowy, iż B. D. w dniu 25 marca 2015 roku dopuściła się wykroczenia opisanego w art. 282 § 1 pkt 1 k.p. , polegającego na bezpodstawnym dokonaniu potrącenia należności z tytułu podróży służbowej pracownika, było przyjęcie przez sąd meriti , że na wiarygodność zasługują zeznania świadka S. D. (1) , w których zaprzeczył, by poza instruktażem stanowiskowym przechodził jakiekolwiek szkolenie w swoim zakładzie pracy (k.68 akt), a więc ustalenie przez Sąd Rejonowy, że w okresie pomiędzy 01.02.2015 roku, a 19.02.2015 roku pracownik przebywał w podróży służbowej, ale już nie podlegał żadnemu szkoleniu, w szczególności szkoleniu opisanemu w umowie zawartej z C. A. w dniu 18.12.2014 roku. Sąd Okręgowy zważył, iż do akt załączono „Umowę o szkolenie” zawartą pomiędzy obwinioną (a dokładnie pomiędzy B. D. reprezentującą wówczas (...) Sp z o. o. Oddział w Polsce), a pracownikiem S. D. (2) . Sąd Rejonowy przyznając walor wiarygodności zeznaniom S. D. (1) zaprzeczającego, by poza instruktażem stanowiskowym przechodził inne szkolenie. Jednoznacznie stwierdził, że „ brak jest podstaw do odmówienia wiary zeznaniom świadka w tym zakresie ”. To wskazuje na uznanie przez Sąd Rejonowy, że żadnego szkolenia, o jakim mowa w umowie z dnia 18.12.2014 roku i z którym wiązałaby się kwestia potrąceń, nie było. Konsekwencją powyższego jest, że sąd meriti w żaden sposób nie odniósł się do treści w/w umowy o szkolenie, w szczególności nie rozważał, czy miała ona na moc wiążącą i czy mogła stać się następnie podstawą do dokonania potrącenia - gdyby szkolenie świadka podczas takich podróży służbowych miało miejsce także w lutym 2015 roku. W ocenie Sądu Okręgowego w pierwszej kolejności należy rozważyć prawidłowość dokonanej przez Sąd I instancji oceny zeznań S. D. (1) i wyjaśnień B. D. . To na podstawie skargi S. D. wniesionej w dniu 14 kwietnia 2015 roku do Okręgowego Inspektoratu Pracy w W. wszczęto w przedmiotowej sprawie kontrolę w firmie (...) Oddział w Polsce z siedzibą T. . Sąd Okręgowy zważył, iż w owej skardze S. D. (1) zawiadomił, iż nie przeszedł szkolenia (...) , a „… W ciągu 1 tygodni pracowałem w firmie (...) … ( jeździł) … jako drugi kierowca ciężarówki. Cały instruktaż i szkolenie to była … codzienna współpraca z pierwszym kierowcą ciężarówki, który opowiadał mi o funkcjonowaniu firmy, o obiegu dokumentów i zwyczajach panujących w codziennej pracy w firmie ” (k.12v). Dodatkowo także świadek podniósł w skardze, iż w jego ocenie nabycie umiejętności pracy według systemu ustalonego w C. A. jest zwykłym instruktażem stanowiskowym, który winien być bezpłatny dla nowego pracownika. Na podstawie powyższej skargi oraz w oparciu o dokumentację znajdującą się w firmie (...) (także opatrzonej danymi (...) Sp. z o. o. ), Państwowa Inspekcja Pracy ustaliła, że obwiniona działająca w imieniu firmy dopuściła się wykroczenia, albowiem potrąciła należności z tytułu odbytej podróży służbowej, podczas, gdy art. 505 k.c. wyłącza możliwość umorzenia wierzytelności poprzez potrącenie w odniesieniu do wierzytelności nie ulegających zajęciu, a takowymi są sumy wyasygnowane na pokrycie wydatków lub wyjazdów służbowych ( art. 831 § 1 k.p.c. ). Organy kontrolne nie badały natomiast samego faktu odbywania szkolenia, w szczególności jego długości, jakości czy rzeczywistej potrzeby odbycia, w szczególności z tymi okolicznościami nie wiązały postawionego obwinionej zarzutu. Sąd Okręgowy zauważa, iż S. D. (1) będąc następnie przesłuchiwany przed Sądem Rejonowym zeznał, iż w firmie (...) pracował przez okres 5 tygodni, przeszedł instruktaż stanowiskowy i nie było innego szkolenia, ale przez okres 4 tygodni jeździł za granicę w podwójnej obsadzie z drugim kierowcą. Obwiniona wyjaśniała natomiast, iż szkolenie, o jakim mowa w umowie zawartej z pracownikiem (w jej ocenie obowiązującym pracownika S. D. (1) ) i na podstawie którego nastąpiło następnie potrącenie należności, polegało właśnie na tym, iż początkowo pracownicy-kierowcy jeżdżą w podwójnej obsadzie i nowy pracownik jest zapoznawany z systemem pracy, obowiązkami względem konkretnych klientów i stosowanymi u takich specyficznych klientów procedurami postępowania. W jej ocenie takim właśnie pracownikiem był S. D. (1) , który dopiero po w/w przeszkoleniu mógłby samodzielnie wykonywać pracę zagranicznego kierowcy dla C. A. . To na podstawie takiego materiału dowodowego Sąd Rejonowy uznał następnie, że na wiarygodność zasługują jedynie zeznania S. D. , a wyjaśnienia obwinionej stanowią przyjętą przez nią linię obrony. Sąd Okręgowy zważył, iż taka ocena wartości przywołanych powyżej dowodów nie została dokonana wszechstronnie, we wzajemnym ich kontekście z innymi dowodami, zgodnie z wiedzą i doświadczeniem życiowym i jako taka nie może korzystać z ochrony art. 7 k.p.k. Ustalenia faktyczne Sądu I instancji wykluczające przeprowadzenie jakichkolwiek wewnętrznych szkoleń świadka w lutym 2015 roku zawierają błąd, która miał wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Dokonane bowiem ustalenia nie uwzględniają całości zebranych dowodów, a nade wszystko nie są wynikiem wnikliwej ich analizy. Jednocześnie zaś konkluzje Sądu meriti nie stanowią wyniku rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i niekorzyść obwinionego. Głównym powodem takiego ujęcia, jest brak konsekwencji w zeznaniach świadka oraz sprzeczność jego wersji z doświadczeniem życiowym, czego nie zauważył sąd I instancji (względnie zauważył, lecz pominął, przy ocenie osobowego materiału dowodowego). S. D. (1) w skardze inicjującej przedmiotowa sprawę informował o jednotygodniowym odbytym szkoleniu, które miało właśnie polegać na jego wyjeździe z drugim kierowcą poza granice kraju. Przed sądem zeznał początkowo, że jego szkoleniem był jedynie instruktaż stanowiskowy. W następnym jednak zdaniu przyznał, że poza instruktażem „ nie było innego szkolenia, polegało to na tym, że ” jeździł jako drugi kierowca, co trwało już nie 1 tydzień (jak podawał w skardze), lecz 4 tygodnie. Tym samym świadek sam sobie przeczy, albowiem najpierw uznaje, że jego szkolenie miało miejsce, zostało przeprowadzone w trakcie zagranicznej podróży i polegało właśnie na wyjeździe w podwójnej obsadzie kierowców, by następnie zeznać, że żadnego szkolenia związanego faktem odbycia takich wyjazdów w podwójnej obsadzie kierowców jednak nie było. Drugą kwestią jest brak konsekwencji w określeniu ilości tygodni odbytych w ten sposób służbowych podróży. Kontekst wypowiedzi świadka wskazuje także, że ostatecznie przyznaje on odbycie podróży służbowych w podwójnej obsadzie kierowców, tyle tylko, że nie uważa ich jednocześnie za swoją naukę. Sąd Okręgowy zważył, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na jednoznacznie przyjęcie, że wyjazd w podwójnej obsadzie kierowców, w szczególności na trasach, po jakich świadek S. D. (1) poruszał w lutym 2015 roku (dokładnych tras nie ustalono), to sytuacja normalna dla każdego z zatrudnionych kierowców i w taki właśnie sposób każdorazowo wykonują oni swoje obowiązki służbowe na takich trasach, a więc, że w taki sposób nie odbywało się szkolenie S. D. w celu uzyskania certyfikatu (...) i nabycia umiejętności pracy według systemu ustalonego w C. A. . Kierunek apelacji nie pozwala natomiast na dokonanie nowych, odmiennych i niekorzystnych dla obwinionej ustaleń w tym zakresie. Kłóci się z doświadczeniem życiowym przyjęcie, by owych podróży nowozatrudnionego pracownika z pracownikiem już obytym z zasadami obowiązującymi przy przewozie towarów, na zagranicznych trasach, w celach szkoleniowych w ogóle nie było, jak to wynika z dokonanej przez Sąd Rejonowy oceny wyjaśnień obwinionej i zeznań świadka. Można było badać i rozważać, czy faktycznie przeszkolenie nowego pracownika wymagało podwójnej obsady kierowców przez cały okres czasu wynikający z zeznań S. D. (1) (4 tygodnie), czy z dokumentów zgromadzonych u pracodawcy (od 19.01.2015 roku do 31.01.2015 roku oraz od 01.02.2015 roku do 19.02.2015 roku tj. 4 tygodnie i 3 dni), ale odbycie wewnętrznego szkolenia w takiej formie jest zrozumiałe i zgodnie z doświadczeniem życiowym. Reasumując: zebrany w sprawie ustalenia materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczną ocenę rodzaju zatrudnienia wykonywanego przez S. D. (1) w okresie pomiędzy 1 lutym 2015 roku, a 19 lutym 2015 roku, w szczególności na uznanie, iż nie miało miejsca jakiekolwiek szkolenie świadka w tym czasie, poza krótkotrwałym instruktażem stanowiskowym. To prowadzi do uznania, iż zagraniczna podróż służbowa (podróże służbowe) świadka, także w okresach czasu od 01.02.2015 roku do 19.02.2015 roku (a przynajmniej w części tego okresu), mogły być formą szkolenia S. D. (1) , o jakim mowa w umowie zawartej w dniu 18.12.2014 roku. W tym miejscu, odnosząc się dodatkowo do różnić w zakresie formy prowadzonej działalności gospodarczej CL Alasce tj. tego, że na umowie z dnia 18.12.2014 roku widnieje C. A. - spółka z ograniczona odpowiedzialnością, a na umowie o pracę ten sam podmiot, lecz jako spółka akcyjna uproszczona, to z racji treści pieczątek zawartych na poleceniach wyjazdów służbowych ze stycznia i lutego 2015 roku, gdy także tam wskazywano spółkę z o. o., jako pracodawcę polecającego wyjazd, a nie spółkę akcyjną, kwestia ta nie może mieć znaczenia dla oceny świadomości i zamiaru zachowania obwinionej polegającego na dokonaniu potrącenia w oparciu o zapisy umowy z 18.12.2014 roku. Nie negując także możliwości odmiennej oceny tego stanu rzeczy z punktu widzenia przepisów prawa cywilnego, należy podnieść, że kwestii tej nie podejmowała się oceniać także PIP, na co wskazuje fakt powiązania uznania dokonanego potrącenia „tytułem odbytego szkolenia wewnętrznego” za bezpodstawnego z racji istniejących wyłączeń spod egzekucji, a nie z racji jego faktycznego nieobycia, czy dodatkowego braku obowiązywania u innego pracodawcy. Sąd Okręgowy zważył, iż skarżący skupił swoją apelację głównie na kwestii prawidłowości potracenia kwoty 800 euro za odbyte szkolenie wewnętrzne z punktu widzenia przepisów cywilnych, nie zauważając, że powodem skazania przez Sąd Rejonowy było ostateczne przyznanie wiarygodności świadkowi i uznanie, że żadnego szkolenia w tym znaczeniu w ogóle nie było. Wniesiona apelacja obligowała jednak sąd odwoławczy do dokonania całościowej oceny prawidłowości ustaleń w zakresie sprawstwa obwinionej. I tak: uznając, że w lutym 2015 roku miały jednak miejsce podróże służbowe świadka, w toku których (przynajmniej częściowo) odbywały się także szkolenia, o jakich mowa w umowie z dnia 18.12.2014 roku, należało ocenić prawidłowość dokonanego potrącenia z punktu widzenia świadomości i zamiaru obwinionej, co wiąże się zastosowaniem przywołanych w opisie czynu przepisów prawa cywilnego. Sąd Okręgowy zważył, iż Sąd Rejonowy ustalił, że obwiniona dopuściła się inkryminowanego czynu i miał on charakter zawiniony, albowiem „ w ustalonym stanie faktycznym mogła zachować się zgodnie z prawem i nie zachodziły okoliczności, które wyłączałyby jej winę ”. Nic jednak poza tym bardzo ogólnym stwierdzeniem nie wskazuje, dlaczego obwiniona jest winna popełnienia zarzuconego jej czynu, czy popełniła go z winy umyślnej oraz w jakim zamiarze i jak się ma do tego treść umowy o szkolenie z pracownikiem, na którą się powoływała. Usprawiedliwiać ten stan rzeczy może jedynie fakt uznania braku przeprowadzania w lutym 2015 roku jakichkolwiek szkoleń pracownika, co jednak, jak rozważono i ustalono powyżej, wynikało w błędnych ustaleń faktycznych. Prawidłowe ustalenia faktyczne i przyjęcie, że takowe szkolenia miały miejsce także w okresie pomiędzy 1, a 19 lutego 2015 roku, zobowiązuje do odniesienia się do treści umowy o szkolenie z pracownikiem z dnia 18.12.2014 roku. Obwiniona wyjaśniła, iż działała będąc przekonana o obowiązywaniu tej umowy i o możliwości dokonania potrącenia kwoty 800 euro, jako kosztów przeprowadzonego szkolenia S. D. (1) , wobec rozwiązania przez niego umowy za wypowiedzeniem, na co pozwalał jej zapis § 1 pkt 3 w zw. z § 2 a i § 3 w/w umowy. Była przekonana, że zapis wynikający z owej umowy, ponieważ zawiera zgodę pracownika na zwrot kosztów szkolenia bezpośrednio z wynagrodzenia zasadniczego, także poprzez ich potrącenie, pozwalał jej następnie na takie potrącenie dokonane w dniu 25 marca 2015 roku. Sąd Okręgowy zważył, że akta sprawy nie pozwalają na jednoznaczne uznanie, iż obwiniona dokonała spornego potrącenia wiedząc, że jest ono bezpodstawne i chciała lub godziła się na popełnienie przez siebie wykroczenia albo, że dopuściła się go na skutek swojego niedbalstwa czy lekkomyślności. W tej kwestii nadal pozostają nie dające się usunąć wątpliwości. Zapis zawarty w art. 282 § 1 k.p. stanowiący o bezpodstawnych potrąceniach dotyczy głównie naruszenia zakresu i wymiaru dopuszczalnych potrąceń z wynagrodzenia pracownika, o jakich mowa w art. 87-91 k.p. Zgodnie z treścią art. 87 § 1 i 7 k.p. z wynagrodzenia za pracę mogą być potrącane przez pracodawcę określone sumy, w tym egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych i inne, w określonej kolejności i w określonych granicach. Ustawodawca przewidział także kwoty wolne od potrąceń – art. 87 ( 1) k.p. Zgodnie natomiast z treścią art. 91 § 1 pkt 1 k.p. inne należności niż wymienione w art. 87 § 1 i 7 k.p. mogą być potracone z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie. Orzecznictwo wypracowało także dodatkowo zasadę, iż owa zgoda nie może zostać wyrażona blankietowo, tj. z pisemnej zgody musi wynikać, o jaką wysokość należności chodzi. W przedmiotowej sprawie koszt szkolenia został określony na 200 euro tygodniowo, a więc nie można uznać, że zgoda pracownika była blankietowa i miał on świadomość, co do wysokości ewentualnego długu (co najwyżej należało dokonać ewentualnego rachunkowego przeliczenia tej kwoty na faktycznie odbyte tygodnie szkolenia). Z uwagi na uznanie, że w spornym okresie czasu, jednak (przynajmniej częściowo) miało miejsce szkolenie pracownika w rozumieniu umowy z dnia 18.12.2014 roku, a nie tylko instruktaż stanowiskowy, nie można uznać, że potrącenie dotyczy należności obciążającej pracodawcę. Nie ustalono także, czy po dokonaniu w/w potrącenia wynagrodzenie pracownika odpowiadało kwotom wolnym od potrąceń, ale też kierunek apelacji nie pozwala na jakiekolwiek dodatkowe negatywne ustalenia w tym zakresie. Wreszcie Sąd Rejonowy uznał, że poprzez treść art. 300 k.p. odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy Kodeksu cywilnego, a więc art. 498 k.c. (określający zasady potrącania wierzytelności wzajemnych) i art. 505 pkt 1 k.c., stanowiący o braku możliwości umorzenia przez potracenie takich wierzytelności, które nie ulegają zajęciu. Do wierzytelności takich oskarżyciel zaliczył przedmiotową kwotę 800 euro, uznając ją za sumę wyasygnowaną na pokrycie wydatków lub wyjazdów w sprawach służbowych (art. 831 § 1 k.p.c.). Tymczasem pojawia się kwestia możliwości dokonania umownego potrącenia oraz umownego wyłączenia określonej należności z zakazu, o jakim mowa w art. 505 pkt 1 k.c. Treść art. 505 k.c. nie może być rozumiany dosłownie,… a wypowiedziany w przepisie art. 505 k.c. zakaz potrącenia nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego i może on być uchylony wskutek zgody obu stron – tak Komentarz pod red. Gniewek/Zagrobelny 2016, wyd. 7, uwaga 1 i 3. W przedmiotowej sprawie, z uwagi na istnienie umowy z 18.12.2014 roku obwiniona mogła mieć przekonanie o istnieniu wyłączenia zakazu, o jakim mowa w art. 505 k.c. , a w konsekwencji o zaistnieniu podstawy prawnej swojej decyzji o potrąceniu. Choć także jako pracodawca winna znać przepisy prawa regulujące kwestie zatrudnienia, to wspomniana umowa, mogła co najmniej usprawiedliwiać jej działanie, w takim stopniu, że nie sposób jest mówić o pewności zaistnienia czynu zabronionego. Przepis art. 831 k.p.c. zawiera ograniczenia dotyczące egzekucji z wierzytelności i innych praw majątkowych oraz z rachunku bankowego, przy czym w § 1 pkt 1 tego przepisu ustawodawca wskazał świadczenia pieniężne w naturze, które zostały dłużnikowi przyznane w celach służbowych i które mają zostać wykorzystane w związku z wykonywaną przez niego pracą (uznaje się, że takowe nie stanowią dochodu dłużnika i nie są zaliczane do jego wynagrodzenia, lecz rekompensują poniesione przez pracownika wydatki związane z obowiązkami służbowymi (są to tzw. wypłaty wyrównawcze/ kompensacyjne). Przepisu art. 831 § k.p.c., stanowiącego o wyłączeniu z egzekucji sum wyasygnowanych na pokrycie wydatków lub wyjazdów w sprawach służbowych, jako jednego z przykładów wyłączenia spod egzekucji, nie sposób jest jednak czytać w oderwaniu od przepisów materialnych wymienionych powyżej. Zajęciu egzekucyjnemu podlegają te prawa, których zakaz zbywania został wyłączony w drodze umowy, a przedmiot świadczenia nadaje się do wykonania lub też wykonanie tego prawa może być powierzone komuś innemu – tak Komentarz do art. 831 k.p.c. pod red. Marszałkowska-Krześ / I. Gil 2016, wyd. 16, uwaga 1. W sprawie nie dokonano żadnych ustaleń w kwestii tego, czy w przeszłości, przykładowo w toku innej kontroli spraw pracowniczych, informowano obwinioną, że umowa o szkolenie (jaką zawarto z S. D. (2) ) narusza jednak prawa pracownicze, w szczególności w części pozwalającej na dokonywanie potrąceń kosztów takiego szkolenia, przy ziszczeniu się przesłanki rozwiązania stosunku pracy. Brak jest więc danych pozwalających inaczej ocenić świadomość obwinionej w dniu 25 marca 2015 roku, jak tylko działanie co najmniej w przekonaniu, co do słuszności swoich racji. Same przywołane przepisy kodeksu cywilnego i kodeksu postępowania cywilnego , choć w ich dosłownym brzmieniu wydają się jasno wyłączać prawną możliwość potrącania sum służących pokryciu wydatków lub wyjazdów służbowych, czytane łącznie z wypracowaną przez komentatorów i orzecznictwo praktyką, co najmniej nie są już takie oczywiste. Mając na uwadze powyższe ustalenia, zarówno, co do możliwego przeprowadzania szkolenia, o jakim mowa w umowie z 18.12.2014 roku także w lutym 2015 roku oraz uwagi dotyczące możliwości umownych wyłączeń zakazów, o jakich mowa w art. 498k .c. i art. 5050 k.c. , Sąd Okręgowy uznał, że w sprawie występują nie dają się usunąć wątpliwości, które należy poczytać na korzyść B. D. i które skutkują koniecznością uniewinnienia w/w od popełnienia przypisanego jej wykroczenia. Kosztami postępowania w sprawie, zgodnie z przepisami wskazanymi w części dyspozytywnej wyroku, obciążono Skarb Państwa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI