IV Ka 492/25

Sygn. akt IV Ka 492/25 UZASADNIENIE Tytułem wstępu Sąd wyjaśni powody odstąpienia od sporządzenia uzasadnienia na formularzu. Sporządzanie uzasadnienia na formularzu wymusza wielokrotne powtarzanie tych samych kwestii, względnie odwoływanie się do różnych rubryk formularza, zmuszając czytelnika do wielokrotnego wertowania tekstu w poszukiwaniu odniesień, czyniąc z tego dokumentu zawiłą szaradę. Dlatego Sąd Okręgowy odstąpił od sporządzenia uzasadnienia na formularzu, gdyż sporządzenie go w tej formie byłoby nieczytelne dla stron i nie zapewniłoby pełnej transparentności, a tym samym swobodnej realizacji prawa do obrony naruszając prawo stron do rzetelnego procesu. Ma to również oparcie w orzecznictwie Sądu Najwyższego ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2021 roku w sprawie III KK 77/21, opubl. Legalis). Apelacja skazanego odniosła ten skutek, że spowodowała konwalidowanie wyroku Sądu Rejonowego obarczonego obrazą prawa materialnego i jego zmianę na korzyść skazanego. Przy czym skazany co prawda nie podniósł zarzutu obrazy prawa materialnego, ale Sąd Okręgowy uwzględnił tę okoliczność z urzędu w trybie art. 440 kpk , a zmiana ta była zgodna z kierunkiem apelacji. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika bowiem, że utrzymanie w mocy wadliwego wyroku łącznego w sposób oczywisty naruszającego prawo materialne w sytuacji zaskarżenia go na korzyść skazanego byłoby rażąco niesprawiedliwie w sytuacji, w której ( jak w tym przypadku) dostosowanie wyroku łącznego do norm prawa karnego materialnego na etapie odwoławczym jest możliwe nie tylko bez pogorszenia sytuacji skazanego, ale wręcz nastąpiło z wyraźną dla niego korzyścią. Przechodząc do konkretów, w niniejszej sprawie o wydanie wyroku łącznego Sąd Rejonowy błędnie przyjął, że hipotetycznie zachodzą dwa konkurencyjne zbiegi temporalne dat skazań i czynów. I tak:  pierwszy zbieg rzeczywiście zachodzi między wyrokami opisanymi w punktach III i VI części wstępnej wyroku łącznego. Zbieg ten wyznaczony jest datą wyroku opisanego w puncie III, tj. dniem 4 kwietnia 2022 roku, albowiem przestępstwa których dotyczą wyroki z punków III i VI zostały popełnione przed datą wydania tego wyroku - odpowiednio w dniu 14 czerwca 2021 roku ( pkt III) i w dniu 9 marca 2022 roku (pkt VI). To właśnie karę łączną z tego zbiegu Sąd odwoławczy wymierzył zmieniając zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego;  drugi hipotetyczny zbieg zachodziłby między wyrokami z punktów V i VI wyznaczałaby go data wyroku z punktu V, tj. dzień 27 września 2024 roku , albowiem przestępstwa których dotyczą wyroki z punków V i VI zostały popełnione przed datą wydania tego wyroku – odpowiednio 10 lutego 2024 roku (pkt V) i 9 marca 2022 roku ( pkt VI). To właśnie karę łączną z takiego zbiegu wymierzył Sąd Rejonowy w zaskarżonym wyroku w uzasadnieniu tłumacząc to tym, że w jego ocenie było to dla skazanego korzystniejsze. Jednak w tym układzie nie jest możliwe połączenie kar z wyroków opisanych w punktach V i VI, albowiem nie ma możliwości „wyboru” do którego z dwóch potencjalnych zbiegów zaliczyć wyrok opisany w punkcie VI. Nie można również „rozbijać” zbiegu wyroków III i VI i w to miejsce orzec o zbiegu złożonego z kar z punktów V i VI – tak jak uczynił to Sąd pierwszej instancji. Było to niedopuszczalne w świetle utrwalonego od lat, licznego i powszechnie akceptowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, który wykluczył zasadę konkurencyjności zbiegów kar i z treści art. 85 kk wyprowadził zasadę ich chronologiczności (co zresztą wynika z treści w/w przepisu art. 85 kk ). W jednym z takich orzeczeń Sąd Najwyższy wywiódł, że zwrot ustawowy : " zanim zapadł pierwszy wyrok " odnosi się do pierwszego chronologicznie wyroku , który zapadł przed popełnieniem przez sprawcę kolejnego (kolejnych) przestępstwa ( uchwała SN z 25 lutego 2005 r., I KZP 36/04, Orz. Prok. i Pr. 2005, nr 7-8, poz. 3 ). Zatem ten pierwszy chronologicznie wyrok „cementuje” węzeł kary łącznej, która obejmuje kary za wszystkie przestępstwa popełnione zanim zapadł. Nie można z tego węzła „wyjmować” poszczególnych kar jednostkowych i łączyć ich z karą orzeczoną wydanym później wyrokiem tworząc inny węzeł kary łącznej, choćby było to dla skazanego korzystne. Nie ma również w tym przypadku znaczenia, że kara z wyroku z punktu III została wykonana w całości, co jest oczywiste w świetle art. 91 a kk . Karę wykonaną zalicza się w takim wypadku na poczet kary łącznej. Dlatego Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcia z punktów 1,2,3 i 4 i na podstawie art. 85 § 1 kk i art. 86 § 1 kk jednostkowe kary pozbawienia wolności orzeczone: wyrokiem Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie VII K 648/21 opisanym w punkcie III części wstępnej wyroku łącznego oraz wyrokiem Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie II K 847/24 opisanym w punkcie VI części wstępnej wyroku łącznego połączył i wymierzył skazanemu karę łączną 8 ( ośmiu ) miesięcy pozbawienia wolności. Równocześnie na podstawie art. 577 kpk na poczet wymierzonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył skazanemu okresy odbytych kar. Ta zmiana poprawiła sytuację skazanego . Okazuje się bowiem, że na skutek wyroku łącznego Sądu Rejonowego skzany miałby do obycia karę łączną 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności. Ale na skutek zmian dokonanych przez Sąd odwoławczy skazany faktycznie ma jeszcze do odbycia kary w łącznej sumarycznej wysokości 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności – albowiem na rzeczoną w drugiej instancji karę łączną 8 miesięcy pozbawienia wolności zaliczono odbytą w całości karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z wyroku opisanego w punkcie III, a więc faktycznie z tej kary łącznej skazany musi odbyć jeszcze 2 miesiące pozbawienia wolności, oraz musi odbyć karę 1 roku pozbawienia wolności nie objętą węzłem kary łącznej orzeczoną w wyroku opisanym w punkcie V. Jak widać, w wyniku tych zmian skazany opuści Zakład Karny o miesiąc wcześniej. Chybione natomiast są zarzuty zawarte w apelacji, a dotyczące rażącej niewspółmierności kary. Skazany wielokrotnie popełniał przestępstwa, w tym odpowiadał za jedno z nich w warunkach recydywy. To, że chciałby wczesnej opuścić Zakład Karny jest zrozumiałe, ale nie świadczy o rażącej niewspółmierności kary łącznej. Skazany zasłużył na wymierzoną mu w instancji odwoławczej karę łączną i nie ma już podstaw do jej dalszego łagodzenia. Na podstawie art. 624 § 1 kpk zwolniono skazanego od kosztów sądowych z uwagi na jego ubóstwo.