IV KA 492/20

Sąd Okręgowy
SAOSKarneinneŚredniaokręgowy
warunkowe umorzeniespołeczna szkodliwośćokoliczności popełnienia czynuniekaralnośćkara ograniczenia wolnościśrodek karnyzakaz prowadzenia pojazdówalkoholnowotwórapelacja

Sąd odwoławczy zmienił wyrok sądu pierwszej instancji, warunkowo umarzając postępowanie karne wobec oskarżonego z powodu błędnej oceny społecznej szkodliwości czynu i jego okoliczności.

Sąd Rejonowy skazał oskarżonego za czyn, którego społeczna szkodliwość została uznana za znaczną. Oskarżony wniósł apelację, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i rażącą niewspółmierność kary. Sąd Okręgowy uznał zarzut dotyczący oceny społecznej szkodliwości czynu za zasadny, podkreślając, że sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę wszystkich kwalifikatorów z art. 115 § 2 k.k. i przypisał im niewłaściwy ciężar gatunkowy. Sąd odwoławczy, biorąc pod uwagę m.in. przyznanie się do winy, incydentalność zachowania, niekaralność, wiek, ustabilizowany tryb życia oraz okoliczności popełnienia czynu (stres związany z diagnozą nowotworu), uznał, że warunkowe umorzenie postępowania jest właściwą reakcją prawnokarną.

Sąd Okręgowy w wyniku rozpoznania apelacji oskarżonego zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 6 lipca 2020 roku (sygn. akt VII K 218/20). Sąd pierwszej instancji skazał oskarżonego, uznając społecznie szkodliwy czyn za znaczny. Oskarżony zaskarżył wyrok w części dotyczącej kary i środka karnego, podnosząc zarzuty obrazy przepisów postępowania (art. 438 pkt 2 k.p.k.), błędu w ustaleniach faktycznych (art. 438 pkt 3 k.p.k.) oraz rażącej niewspółmierności kary (art. 438 pkt 4 k.p.k.). Sąd odwoławczy uznał zarzut dotyczący błędnego ustalenia stopnia społecznej szkodliwości czynu za zasadny. Podkreślono, że sąd rejonowy nie uwzględnił wszystkich kwalifikatorów z art. 115 § 2 k.k. i przypisał im niewłaściwy ciężar gatunkowy. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na fakt, że oskarżony od początku przyznawał się do winy, popełniony czyn był odosobniony w jego życiu, jest niekarany, prowadzi ustabilizowany tryb życia, a alkohol spożył pod wpływem stresu związanego z diagnozą nowotworu. Wskazano, że żona oskarżonego nie doznała obrażeń, a sam oskarżony odniósł poważne urazy. Wobec powyższych okoliczności, sąd odwoławczy uznał, że spełnione zostały przesłanki warunkowego umorzenia postępowania (art. 66 § 1 k.k.), a wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne. Zmieniono wyrok poprzez odstąpienie od skazania i karania na rzecz warunkowego umorzenia postępowania na okres próby wynoszący 2 lata. Dodatkowo orzeczono świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 5000 zł oraz środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego na okres jednego roku, uznając, że stanowi on zagrożenie w ruchu drogowym, a krótszy okres zakazu pozwoli mu zrozumieć nieopłacalność takiej postawy w przyszłości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił stopień społecznej szkodliwości czynu, nie biorąc pod uwagę wszystkich kwalifikatorów i przypisując im niewłaściwy ciężar gatunkowy.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy uznał, że sąd rejonowy nie uwzględnił wszystkich kwalifikatorów z art. 115 § 2 k.k. i przypisał im niewłaściwy ciężar gatunkowy, co skutkowało błędną oceną społecznej szkodliwości czynu. Wskazano na okoliczności łagodzące, takie jak przyznanie się do winy, niekaralność, incydentalność czynu, wiek, ustabilizowany tryb życia oraz stres związany z diagnozą nowotworu, które przemawiały za warunkowym umorzeniem postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku poprzez warunkowe umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

oskarżony

Strony

NazwaTypRola
Oskarżonyinneoskarżony

Przepisy (13)

Główne

k.k. art. 66 § § 1

Kodeks karny

Przesłanki stosowania warunkowego umorzenia postępowania karnego.

k.k. art. 67 § § 1

Kodeks karny

Wyznaczenie okresu próby przy warunkowym umorzeniu postępowania.

k.k. art. 67 § § 3

Kodeks karny

Orzekanie świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej przy warunkowym umorzeniu postępowania.

Pomocnicze

k.k. art. 115 § § 2

Kodeks karny

Sąd odwoławczy wskazał na konieczność uwzględnienia wszystkich kwalifikatorów społecznej szkodliwości czynu przy ich ocenie.

k.k. art. 39 § pkt. 7

Kodeks karny

Możliwość orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jako środka karnego przy warunkowym umorzeniu postępowania.

k.k. art. 43 § a & 1

Kodeks karny

Orzekanie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

k.p.k. art. 438 § pkt. 3

Kodeks postępowania karnego

Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia.

k.p.k. art. 438 § pkt. 4

Kodeks postępowania karnego

Zarzut rażącej niewspółmierności kary.

k.p.k. art. 634

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach sądowych.

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach sądowych.

k.p.k. art. 629

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach sądowych.

u.o.p.k. art. 7

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach sądowych.

u.o.p.k. art. 10 § ust. 1

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna ocena stopnia społecznej szkodliwości czynu przez sąd pierwszej instancji. Niewzięcie pod uwagę wszystkich kwalifikatorów z art. 115 § 2 k.k. i przypisanie im niewłaściwego ciężar gatunkowego. Okoliczności łagodzące popełnienia czynu (przyznanie się do winy, incydentalność, niekaralność, wiek, ustabilizowany tryb życia, stres związany z diagnozą nowotworu). Możliwość osiągnięcia celów kary poprzez warunkowe umorzenie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

nie należy tracić z pola widzenia tego, że oskarżony od samego początku przyznawał się do winy popełniony przez ww. czyn stanowi w dotychczasowym jego długim, bo 56 letnim życiu, odosobniony przypadek, świadczący o przypadkowości i incydentalności zaistniałego zachowania drogowego jest on osobą niekaraną, prowadzącą ustabilizowany tryb życia alkohol wypił pod wpływem stresu wywołanego pozyskaniem w tym dniu od lekarza informacji o zdiagnozowanym nowotworze prostaty istotą warunkowego umorzenia postępowania [...] jest likwidowanie konfliktu wywołanego przestępstwem podstawowym zatem celem wyżej wymienionej instytucji jest cel wychowawczy świadomość tego co może stracić powinna powstrzymać go przed powtarzaniem przedmiotowej, niezgodnej z prawem postawy w przyszłości

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek warunkowego umorzenia postępowania, zwłaszcza w kontekście oceny społecznej szkodliwości czynu i okoliczności łagodzących."

Ograniczenia: Konkretne okoliczności sprawy, w tym stan zdrowia oskarżonego, mogą ograniczać bezpośrednie stosowanie orzeczenia do podobnych przypadków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sąd odwoławczy może inaczej ocenić okoliczności łagodzące i społeczną szkodliwość czynu niż sąd pierwszej instancji, prowadząc do warunkowego umorzenia postępowania. Element ludzki (diagnoza nowotworu) dodaje jej głębi.

Diagnoza nowotworu jako okoliczność łagodząca? Sąd zmienia wyrok i umarza postępowanie.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 492/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 6 lipca 2020 roku sygn. akt VII K218/20 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. zarzut błędnego ustalenia stopnia społecznej szkodliwości czynu jako znacznego, prowadzącego do skazania oskarżonego i wymierzenia kary podczas gdy prawidłową reakcją prawnokarną na popełniony czyn powinno być warunkowe umorzenie postępowania karnego ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zasługuje na aprobatę stanowisko skarżącego co do ziszczenia się przesłanek probacyjnej instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego. Na gruncie okoliczności przedmiotowej sprawy sąd rejonowy nie uczynił zadość prawidłowej ocenie stopnia społecznej szkodliwości zarzucanego oskarżonemu czynu. Nie wziął pod uwagę wszystkich kwalifikatorów określonych przepisem art. 115 &.2 k.k. , a przy dokonywaniu ich oceny przypisał im niewłaściwy i niedostateczny ciężar gatunkowy. Nie należy tracić z pola widzenia tego, że oskarżony od samego początku przyznawał się do winy, okoliczności popełnienia czynu nie budziły więc wątpliwości. W dodatku popełniony przez ww. czyn stanowi w dotychczasowym jego długim, bo 56 letnim życiu, odosobniony przypadek, świadczący o przypadkowości i incydentalności zaistniałego zachowania drogowego. Jest on osobą niekaraną, prowadzącą ustabilizowany tryb życia. Posiadając prawo jazdy przez okres 30 lat nie naruszał zasad ruchu drogowego i nie łamał porządku prawnego również w inny sposób. Stan nietrzeźwości oskarżonego w czasie spowodowania kolizji oscylował wokół 1 promila ( 0, 47 mg/l ) alkoholu w wydychanym powietrzu. Poruszał się on motocyklem, drogą pomiędzy małymi miejscowościami, cechującą się niewielkim natężeniem ruchu, stwarzając zagrożenie przede wszystkim dla siebie i swojej pasażerki w osobie żony, podwożonej przez niego z miejsca pracy. Alkohol wypił pod wpływem stresu wywołanego pozyskaniem w tym dniu od lekarza informacji o zdiagnozowanym nowotworze prostaty. Szczęśliwym zbiegiem okoliczności żona nie doznała żadnej krzywdy. On zaś odniósł poważne urazy kostne kończyny dolnej i górnej, które leczy do chwili obecnej. Wskazane okoliczności składają się na przewidziane w art. 66 § 1 kk przesłanki stosowania warunkowego umorzenia postępowania i powodują, że wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Należy zważyć, że istotą warunkowego umorzenia postępowania, zgodnie z założeniami ustawodawcy, jest likwidowanie konfliktu wywołanego przestępstwem. Znajduje ono zastosowanie tam, gdzie nie ma potrzeby - ze względu na cele kary - jej wymierzenia, a nawet kontynuowania postępowania karnego i doprowadzenia do wyroku skazującego. Podstawowym zatem celem wyżej wymienionej instytucji jest cel wychowawczy, którego spełnienie oceniane jest poprzez sprawdzenie funkcjonowania sprawcy w okresie próby. Jest to szansa dana temuż, by pomyślnym upływem okresu próby udowodnił, że zrozumiał naganność swego postępowania i tym samym dał gwarancję akceptowania w przyszłości obowiązujących norm prawnych. Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i warunkowe umorzenie postępowania karnego ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany zmiana wyroku poprzez odstąpienie od skazania i karania z uwagi na warunkowe umorzenie postępowania karnego na okres próby 2 lat Zwięźle o powodach zmiany Sąd odwoławczy bacząc na całokształt okoliczności sprawy uznał, że wymierzenie kary oskarżonemu w istocie nie jest konieczne, a cele postępowania zostaną osiągnięte poprzez warunkowe umorzenie postępowania. Jednocześnie wyznaczony dwuletni okres próby w oparciu o art. 67 & 1 kk , pozwoli sprawdzić przestrzeganie przez oskarżonego norm prawnych. W celu wzmocnienia funkcji wychowawczej i stabilizacji właściwej postawy oskarżonego wobec wartości i dóbr chronionych prawem, sąd okręgowy orzekł stosownie do art. 39 pkt. 7 k.k. art. 67 & 3 k.k. , art. 43 a & 1 k.k. świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 5000 złotych. Uznał, że będzie ono właściwą dolegliwością w obliczu otrzymywanej przez oskarżonego emerytury w wysokości 4 300 złotych miesięcznie. Sąd okręgowy orzekł wobec oskarżonego środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego ( który przy warunkowym umorzeniu nie ma charakteru obligatoryjnego ) ponieważ po analizie okoliczności, ocenionych we wzajemnym powiązaniu, doszedł do wniosku, że ww. stanowi zagrożenie w ruchu drogowym. Mając na uwadze wiek oskarżonego i jego dotychczasową niekaralność, wystarczające wydaje się roczne wyeliminowanie go z ruchu drogowego aby zrozumiał nieopłacalność takiej postawy w przyszłości. Dłuższy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych pozbawiłby go bowiem całkowicie uprawnień do prowadzenia pojazdów, co w jego wieku mogłoby oznaczać niezdanie egzaminu na prawo jazdy i utratę prawa do wykonywania zawodu kierowcy. Świadomość tego co może stracić powinna powstrzymać go przed powtarzaniem przedmiotowej, niezgodnej z prawem postawy w przyszłości. Sąd odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie w zakresie uznania winy oskarżonego, obowiązku zwrotu dokumentu prawa jazdy oraz ponoszenia przez niego wydatków za postępowanie pierwszoinstancyjne . 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Podstawę prawną rozstrzygnięcia o kosztach sądowych należnych Skarbowi Państwa za postępowanie odwoławcze stanowiły przepisy art. 634 kpk , art.627 kpk , art. 629 kpk i art. 7 oraz 10 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych ( Dz. U . z 1983 r Nr 49, poz.223 z późn. zm. ) 7. PODPIS 1.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację oskarżony Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja wyrok skazujący 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana