IV Ka 49/17

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2017-03-15
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
oszustwosamochódnierzetelna umowaocena dowodówwiarygodność zeznańwspólne działanieapelacjasąd okręgowy

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok uniewinniający oskarżonego od zarzutu oszustwa, uznając brak dowodów na popełnienie czynu i prawdopodobieństwo wspólnego działania oskarżonego z pokrzywdzonym w celu oszukania osoby trzeciej.

Prokurator zaskarżył wyrok uniewinniający oskarżonego M. O. od zarzutu oszustwa na kwotę 123.000 zł, zarzucając obrazę przepisów postępowania i błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i doszedł do trafnego wniosku o braku wystarczających dowodów winy oskarżonego. Sąd odwoławczy podkreślił, że zeznania pokrzywdzonego były niespójne i niewiarygodne, a dowody nie potwierdziły popełnienia zarzucanego czynu, wskazując jednocześnie na wysokie prawdopodobieństwo wspólnego działania oskarżonego z pokrzywdzonym w celu oszukania innej osoby.

Sprawa dotyczyła apelacji prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy, który uniewinnił oskarżonego M. O. od zarzutu popełnienia oszustwa na szkodę F. N. w kwocie 123.000 złotych, polegającego na wprowadzeniu w błąd co do stanu technicznego sprzedanego samochodu L. (...). Prokurator zarzucił sądowi pierwszej instancji obrazę przepisów postępowania, w tym naruszenie swobodnej oceny dowodów (art. 7 kpk, art. 410 kpk) poprzez selektywne traktowanie materiału dowodowego i odmówienie wiarygodności zeznaniom pokrzywdzonego oraz świadków, a także zaniechanie przeprowadzenia dowodu z konfrontacji i nieomówienie wszystkich dowodów w uzasadnieniu. Zarzucono również błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy w Świdnicy, rozpoznając apelację, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Sąd odwoławczy uznał, że ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji są prawidłowe, a ocena dowodów zgodna z przepisami kpk. Podkreślono, że sąd rejonowy słusznie zdyskredytował zarówno wyjaśnienia oskarżonego, jak i zeznania pokrzywdzonego, które były niespójne i sprzeczne z innymi dowodami. Zeznania świadków A. L., B. B. i S. Ł. nie potwierdziły relacji pokrzywdzonego co do przekazania pieniędzy i zawarcia umowy w sposób realny. Sąd Okręgowy wskazał, że zeznania pokrzywdzonego były zmienne i zawierały elementy sprzeczne z doświadczeniem życiowym, a także nie potwierdzały uszkodzenia skrzyni biegów, co było kluczowe dla zarzutu oszustwa. Dodatkowo, sąd odwoławczy zwrócił uwagę na fakt sprzedaży sprawnego samochodu przez oskarżonego innej osobie za znacznie wyższą kwotę oraz na zeznania P. G. sugerujące fikcyjną sprzedaż między oskarżonym a pokrzywdzonym w celu oszukania osoby trzeciej. Wobec braku dowodów na popełnienie przez oskarżonego zarzucanego mu czynu i istnienia wątpliwości rozstrzygniętych na jego korzyść, sąd utrzymał wyrok uniewinniający.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny, a brak było wystarczających dowodów winy oskarżonego.

Uzasadnienie

Zeznania pokrzywdzonego były niespójne i niewiarygodne, a inne dowody nie potwierdziły popełnienia zarzucanego czynu. Istniało wysokie prawdopodobieństwo wspólnego działania oskarżonego z pokrzywdzonym w celu oszukania osoby trzeciej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

oskarżony M. O.

Strony

NazwaTypRola
M. O.osoba_fizycznaoskarżony
F. N.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokurator Prokuratury Okręgowejorgan_państwowyprokurator
Prokurator Rejonowy w Świdnicyorgan_państwowyoskarżyciel
A. L.osoba_fizycznaświadek
B. B.osoba_fizycznaświadek
S. Ł.osoba_fizycznaświadek
G.osoba_fizycznaświadek
P. G.osoba_fizycznaświadek
L. W.osoba_fizycznaosoba trzecia

Przepisy (7)

Główne

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 427 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 2 i 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 167 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewiarygodność i niespójność zeznań pokrzywdzonego. Brak wystarczających dowodów potwierdzających popełnienie czynu oszustwa. Prawdopodobieństwo wspólnego działania oskarżonego z pokrzywdzonym w celu oszukania osoby trzeciej. Nieskuteczność zarzutów apelacji prokuratora dotyczących naruszenia przepisów postępowania.

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacji prokuratora dotyczące obrazu przepisów postępowania (art. 7, 410, 167, 424 kpk). Zarzuty apelacji prokuratora dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych.

Godne uwagi sformułowania

nie zdołano usunąć istotnych wątpliwości i te rozstrzygnięto na korzyść oskarżonego zarówno podczas spisywania umowy pomiędzy nim a oskarżonym jak i podczas kiedy płacił za samochód pieniądze, były przy tym obecne trzy osoby pokrzywdzony wymusił na nim zawarcie fikcyjnej umowy kupna – sprzedaży samochodu i żadnych pieniędzy w związku z tym nie dał mu przedmiotowa transakcja nie miała miejsca oskarżony z pokrzywdzonym tak właśnie się umówili, w celu wykorzystania i pokrzywdzenia osoby trzeciej brak jest dowodów świadczących o tym, że F. N. został oszukany i pokrzywdzony zachowaniem oskarżonego M. O.

Skład orzekający

Sylwana Wirth

przewodniczący-sprawozdawca

Agnieszka Połyniak

członek

Mariusz Górski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny dowodów w sprawach o oszustwo, zwłaszcza w kontekście sprzecznych zeznań stron i braku jednoznacznych dowodów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i oceny dowodów w konkretnej sprawie, co ogranicza jego uniwersalne zastosowanie jako ścisłego precedensu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może dojść do wniosku o braku winy, nawet gdy pokrzywdzony twierdzi, że został oszukany, wskazując na prawdopodobieństwo wspólnego działania stron w celu oszukania kogoś innego. Jest to ciekawy przykład analizy dowodowej w procesie karnym.

Czy pokrzywdzony sam mógł być wspólnikiem oszustwa? Sąd analizuje nietypową transakcję samochodową.

Dane finansowe

WPS: 123 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Ka 49/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 marca 2017 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: Sędziowie: SSO Sylwana Wirth (spr.) SSO Agnieszka Połyniak SSO Mariusz Górski Protokolant: Marta Synowiec przy udziale Władysławy Kunickiej – Żurek Prokuratora Prokuratury Okręgowej, po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 r. sprawy M. O. syna W. i B. z domu Ł. urodzonego (...) w S. oskarżonego z art. 286 § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 10 listopada 2016 r. sygnatura akt VI K 592/14 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. wydatki związane z postępowaniem odwoławczym zalicza na rachunek Skarbu Państwa. Sygn. akt IV Ka 49/17 UZASADNIENIE Prokurator Rejonowy w Świdnicy oskarżył M. O. o to, że w dniu 18 maja 2010 r. w Ż. woj. (...) , działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził F. N. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w kwocie 123.000 złotych wprowadzając go w błąd w ten sposób, że wydał pokrzywdzonemu samochód m-ki L. (...) , a następnie pod pretekstem naprawy uszkodzonej skrzyni biegów, przyjął go ponownie od wymienionego, po czym zbył go osobie trzeciej; tj. o czyn z art. 286 § 1 kk ; Wyrokiem z dnia 10 listopada 2016 r., Sąd Rejonowy w Świdnicy uniewinnił oskarżonego od zarzutu popełnienia wyżej opisanego czynu a koszty procesu zaliczył na rachunek Skarbu Państwa. Wyrok powyższy zaskarżony został w całości apelacją prokuratora na niekorzyść oskarżonego. Powołując się na przepisy art. 427 § 1 i 2 kpk , art. 438 pkt 2 i 3 kpk , apelujący wyrokowi temu zarzucił: I. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku a mianowicie: - art. 7 kpk i art. 410 kpk , polegającą na oparciu treści wyroku na selektywnie wybranym materiale dowodowym ograniczającym się głownie do wyjaśnień oskarżonego m. O. złożonych w toku postępowania sądowego, a odmówieniu waloru wiarygodności zeznaniom pokrzywdzonego F. N. , oraz świadkom A. L. bez przekonującego uzasadnienia, a nadto dowolną, sprzeczną z zasadami prawidłowego rozumowania i nie opartą na wiedzy i doświadczeniu życiowym ocenę zgromadzonych dowodów w sprawie. - art. 167 § 1 kpk , polegającego na zaniechaniu przez sąd dopuszczenia urzędu przeprowadzenia dowodu z konfrontacji pokrzywdzonego m. O. z oskarżonym F. N. , gdyż z poczynionych ustaleń Sądu wynika, że nie mówili oni całej prawdy o okolicznościach związanych ze sprzedażą samochodu, a przedstawione przez nich wersje zdarzeń są wątpliwe, jak również ewentualnego skonfrontowania przesłuchanych w sprawie świadków, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprzeczności powstałych w toku prowadzonego postępowania. - art. 424 § 1 pkt 1 kpk poprzez zaniechanie omówienia w uzasadnieniu wyroku wszystkich zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych, tj. opinii sądowo – psychologicznej dotyczącej oskarżonego m. O. znajdującej się na karcie (162-1640, z której wynika, iż w ocenie psychologicznej, oskarżony z dużym prawdopodobieństwem ujawnia objawy hazardu patologicznego zwanym również hazardem przymusowym i w ocenie skarżącego z tego powodu dla pozyskania pieniędzy mógł dopuścić się przestępczych zabiegów wobec pokrzywdzonego, oraz poprzez sprzeczność ustaleń poczynionych w stanie faktycznym uzasadnienia z rozważaniami przedstawionymi w dalszej części uzasadnienia odnośnie stwierdzenia czy transakcja umowy kupna sprzedaży samochodu marki L. (...) w dniu 18.05.2010 roku faktycznie miała miejsce. II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść, a polegający na wyrażeniu przez Sąd błędnego poglądu, że dowody ujawnione na rozprawie i ustalone na ich podstawie okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia, iż oskarżony M. O. dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu, co skutkowało jego uniewinnieniem, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego, a w szczególności w postaci zeznań F. N. , wyjaśnienia oskarżonego złożonych w toku postępowania przygotowawczego, poparte zeznaniami A. L. i B. B. oraz załączonej do akt dokumentacji prowadzą do uznania, że oskarżony popełnił zarzucany mu aktem oskarżenia czyn, co winno skutkować wymierzeniem wobec niego stosownej kary, i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sad Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skarżącego, sąd odwoławczy stwierdza, że ustalenia faktyczne zaskarżonego wyroku są prawidłowe a ocena zebranych dowodów pozostaje w zgodzie z regułami art.4,5 i 7 kpk , prowadząc do trafnego i w pełni zasadnego wniosku, że pomimo przeprowadzenia wszystkich dostępnych dowodów i wyjaśnienia wynikających z nich okoliczności, nie zdołano usunąć istotnych wątpliwości i te rozstrzygnięto na korzyść oskarżonego. Sąd Rejonowy słusznie zdyskredytował nie tylko wyjaśnienia oskarżonego (jako zmienne, sprzeczne wewnętrznie, pozbawione logiki, rozbieżne z zeznaniami pokrzywdzonego jak i innych świadków), ale również zeznania pokrzywdzonego F. N. , z przyczyn, które przedstawił w pisemnych motywach wyroku. Uzupełniając przekonującą argumentację sądu orzekającego, dodać należy, że w pierwszych zeznaniach pokrzywdzony podkreślał, iż „zarówno podczas spisywania umowy pomiędzy nim a oskarżonym jak i podczas kiedy płacił za samochód pieniądze”, były przy tym obecne trzy osoby: A. L. , B. B. oraz S. Ł. . Zeznania tych osób nie potwierdziły relacji pokrzywdzonego a przynajmniej nasunęły poważne wątpliwości, co do faktu zawarcia umowy w sposób realny, łącznie z przekazaniem pieniędzy. Żadna z kobiet w postępowaniu przygotowawczym nie potwierdziła przekazywania pieniędzy, w postępowaniu sądowym B. B. , stanowczo zaprzeczyła by była świadkiem przekazywania pieniędzy, A. L. podała, że widziała pieniądze i przeliczał je pokrzywdzony, zaś w czasie rozmowy ze świadkiem G. zaprzeczyła temu, mówiąc, że nie widziała żadnych pieniędzy a widziała je barmanka. Świadek S. Ł. również zaprzeczył, aby brał udział czy był obecny przy spisywaniu umowy i nie miał wiadomości co do faktu przekazywania pieniędzy, potwierdzając jedynie, że pożyczył pokrzywdzonemu 20.000 złotych. Powyższe, w powiązaniu z wyjaśnieniami oskarżonego z rozprawy, gdzie podał, że pokrzywdzony wymusił na nim zawarcie fikcyjnej umowy kupna – sprzedaży samochodu i żadnych pieniędzy w związku z tym nie dał mu, przekonuje, iż istotnie przedmiotowa transakcja nie miała miejsca. Dodatkowo przekonują o tym okoliczności jej zawierania, przedstawione przez pokrzywdzonego a jawiące się jako pozbawione logiki, sprzeczne z doświadczeniem życiowym, a wręcz niedorzeczne. W pierwszych zeznaniach F. N. podał, że dopiero podczas spisywania umowy, oskarżony poinformował go, że auto ma niesprawną skrzynię biegów i jest problem ze zmianą biegów, a on nie sprawdzając powyższej okoliczności przyjął ją do wiadomości i nie oglądając samochodu zgodził się zapłacić całą umówioną wcześniej kwotę, pomimo jego poważnej wady oraz wyraził zgodę na to aby oskarżony zabrał auto do naprawy. Tego rodzaju zachowanie, w zestawieniu z informacją od biegłego T. G. („materiał dowodowy sprawy w żadnym stopniu nie potwierdza uszkodzenia skrzyni biegów”), jak również z okolicznościami związanymi z kolejną sprzedażą samochodu L. W. , jawi się jako mało prawdopodobne a wręcz wykluczone jako zaistniałe. O prawdziwości tej tezy przekonują dalsze zeznania pokrzywdzonego z rozprawy (k.201), kiedy to zmienił je diametralnie, twierdząc iż oskarżony już przed zawieraniem umowy powiedział mu o popsutej skrzyni biegów i stąd okazyjna cena. F. N. zeznał też inaczej niż wcześniej, że „przejechał się dwa razy tym samochodem i stwierdził niesprawność niektórych biegów. Świadek wezwany do wyjaśnienia rozbieżności w relacjach, nie potrafił ich wytłumaczyć. W tym stanie rzeczy, sąd I instancji trafnie uznał zeznania pokrzywdzonego jako niewiarygodne i nieprawdopodobne a zatem nie do przyjęcia przy ustalaniu faktów. Zważywszy dalej na niewątpliwy fakt sprzedaży sprawnego samochodu w czerwcu 2010 r przez oskarżonego L. W. za 350.000 zł oraz fakt przejęcia samochodu przez pokrzywdzonego za pomocą Policji, po uprzednim okazaniu dokumentów pojazdu i umowy zawartej z oskarżonym a także zeznania P. G. z postępowania przygotowawczego (k.111-112), w których stwierdził, że od oskarżonego dowiedział się o „fikcyjnej sprzedaży samochodu pomiędzy nim a pokrzywdzonym”, co miało polegać na tym, że umowa będzie spisywana między nimi, auto będzie następnie sprzedane i pieniędzmi się podzielą a N. zgłosi przywłaszczenie pojazdu (co też nastąpiło) - to twierdzić można, zwłaszcza w obliczu pokrętnych wyjaśnień M. O. i takich samych zeznań F. N. , że z wysokim prawdopodobieństwem, graniczącym z pewnością, oskarżony z pokrzywdzonym tak właśnie się umówili, w celu wykorzystania i pokrzywdzenia osoby trzeciej (tu. L. W. ) i zdobycia zarówno pieniędzy ze sprzedaży samochodu jak i bezprawnego odzyskania tegoż. Przeprowadzone dowody nie wykluczają takiej wersji, a zeznania P. G. , jak i wnioski wypływające z analizy pozostałych dowodów, wręcz na taka wersję wskazują. Rację ma obrońca oskarżonego podnosząc w odpowiedzi na apelację, że zarzut prokuratora, co do braku oceny opinii biegłego opisującej osobowość oskarżonego jest oczywiście chybiony. Skoro bowiem Sąd I instancji w oparciu o konkretne dowody, doszedł do wniosku, że owa transakcja sprzedaży pojazdu za 123.000 złotych nie miała miejsca, to bez znaczenia jest opinia biegłego, która miałaby przekonywać o motywach rzekomej sprzedaży przez oskarżonego ze znaczną stratą. Ponadto zważyć należy, że wnioski opinii sądowo – psychologicznej nie wykluczają wersji i motywu wspólnego działania oskarżonego z pokrzywdzonym, celem uzyskania „szybkich i dużych pieniędzy” z przeznaczeniem również na hazard, a przeciwnie, zważywszy na uzależnienie m. O. , taki przebieg wypadków bardziej uprawdopodabnia. Zatem wykazywany przez skarżącego dowód nie ma większego znaczenia dla ustalenia podstawy faktycznej wyroku. Co do zarzutu braku konfrontacji oskarżonego z pokrzywdzonym, to i ten zarzut jest chybiony. Pomijając to, że konfrontacja nie jest obligatoryjną czynnością procesowa, jej przeprowadzenie uzasadnione jest wówczas, gdy w konkretnej sytuacji procesowej umożliwiłoby ustalenie, które wypowiedzi są wiarygodne. Tymczasem, wobec tego, iż sąd orzekający zdyskredytował zarówno wyjaśnienia M. O. jak i zeznania F. N. i to z przyczyn zasługujących na aprobatę, to przeprowadzenie konfrontacji pomiędzy tymi było zbędne, zwłaszcza, iż sporna okoliczność (przekazanie kwoty 123.000 zł) nie mogła być weryfikowana (i nie była) wyłącznie o relacje tych osób a wynikała z zeznań innych świadków, w oparciu o które sąd ustalał fakty. Reasumując, Sąd I instancji w pełni trafnie uznał, że ani oskarżony ani pokrzywdzony nie ujawnili prawdy o okolicznościach sprzedaży samochodu F. N. i wielce prawdopodobnym jest, iż obaj zaplanowali sprzedaż innej osobie z zamiarem jej oszukania. Sąd odwoławczy akceptuje w całości tę argumentację, zgadzając się ze stanowiskiem, iż w tym postępowaniu brak jest dowodów świadczących o tym, że F. N. został oszukany i pokrzywdzony zachowaniem oskarżonego M. O. a opisanym w zarzucie aktu oskarżenia. Z tego względu wyrok jako trafny utrzymano w mocy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI