II Ka 673/14

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2015-02-05
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokaokręgowy
prawo karnekodeks karnynietrzeźwośćprowadzenie pojazduzatarcie skazaniaapelacjasąd okręgowysąd rejonowykara pozbawienia wolnościwarunkowe zawieszenie

Sąd Okręgowy zmienił wyrok sądu niższej instancji, kwalifikując czyn jako prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu bez wcześniejszego skazania, zatarło się bowiem poprzednie skazanie.

Sąd Okręgowy rozpatrzył apelację prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Węgrowie. Prokurator zarzucił obrazę prawa materialnego i niesłuszne zastosowanie środków probacyjnych. Sąd Okręgowy uznał, że poprzednie skazanie oskarżonego za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości uległo zatarciu z mocy prawa, co skutkowało zmianą kwalifikacji prawnej czynu na art. 178a § 1 kk. W pozostałej części wyrok sądu rejonowego został utrzymany w mocy, w tym warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności i kara grzywny.

Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał apelację prokuratora wniesioną na niekorzyść oskarżonego A. B., który został skazany przez Sąd Rejonowy w Węgrowie za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, będąc uprzednio prawomocnie skazanym za podobne przestępstwo (art. 178a § 4 kk). Prokurator zarzucił obrazę prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 178a § 1 kk zamiast § 4 tego przepisu, a także niesłuszne zastosowanie warunkowego zawieszenia kary i rażącą niewspółmierność orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów. Sąd Okręgowy, analizując przepisy dotyczące zatarcia skazania (art. 76 § 1 i 2 kk oraz art. 108 kk), doszedł do wniosku, że poprzednie skazanie oskarżonego uległo zatarciu z mocy prawa, ponieważ minął okres próby, a nowe przestępstwo zostało popełnione po zakończeniu okresu próby, a nie w jego trakcie. W związku z tym, sąd pierwszej instancji omyłkowo zakwalifikował czyn z art. 178a § 4 kk, podczas gdy prawidłowa kwalifikacja, uwzględniając zatarcie poprzedniego skazania, to art. 178a § 1 kk. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, eliminując z opisu czynu stwierdzenie o uprzednim skazaniu i kwalifikując czyn z art. 178a § 1 kk. Jednocześnie, sąd odwoławczy utrzymał w mocy pozostałe rozstrzygnięcia sądu rejonowego, w tym warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności na okres 4 lat, karę grzywny oraz dwuletni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, uznając je za adekwatne do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu, zwłaszcza w kontekście pierwszego skazania za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, poprzednie skazanie ulega zatarciu z mocy prawa, jeśli nowe przestępstwo zostało popełnione po zakończeniu okresu próby, a nie w jego trakcie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na art. 76 § 1 i 2 kk oraz art. 108 kk, wskazując, że przepis art. 76 § 1 kk jest przepisem szczególnym wobec ogólnych rozwiązań dotyczących zatarcia skazań. W sytuacji, gdy skazanie z warunkowym zawieszeniem wykonania kary nastąpiło w przeszłości, a nowe przestępstwo popełniono po zakończeniu okresu próby, poprzednie skazanie ulega zatarciu z mocy prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

oskarżony (w zakresie kwalifikacji czynu i zatarcia skazania)

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratororgan_państwowyoskarżyciel

Przepisy (16)

Główne

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

Czyn kwalifikowany z art. 178a § 1 kk, gdy poprzednie skazanie za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości uległo zatarciu z mocy prawa.

k.k. art. 76 § § 1 i 2

Kodeks karny

Przepis szczególny w stosunku do ogólnych rozwiązań dotyczących zatarcia skazań, określający zasady zatarcia skazania z warunkowym zawieszeniem wykonania kary.

Pomocnicze

k.k. art. 178a § § 4

Kodeks karny

k.k. art. 69 § § 1, 2 i 4

Kodeks karny

k.k. art. 70 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

k.k. art. 71 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 42 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 63 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 425 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 444

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 427 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 1 i 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 108

Kodeks karny

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 456

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Poprzednie skazanie uległo zatarciu z mocy prawa, co skutkuje zmianą kwalifikacji prawnej czynu. Zastosowanie art. 76 § 1 kk jako przepisu szczególnego wobec art. 108 kk.

Odrzucone argumenty

Zarzut prokuratora o obrazie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 178a § 1 kk zamiast § 4 kk (w części dotyczącej kwalifikacji czynu, sąd odwoławczy uznał zatarcie skazania).

Godne uwagi sformułowania

Sąd II instancji, na podstawie art. 440 kpk i art. 437 § 1 kpk, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że z jego opisu wyeliminował stwierdzenie „przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio prawomocnie skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Węgrowie sygn. akt II K 392/10 za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nie trzeźwości”, w konsekwencji czego zakwalifikował czyn, którego dopuścił się oskarżony z art. 178 a § 1 kk Powstaje pytanie, czy poprzednie skazanie uległo zatarciu z mocy prawa. Przepis art. 76 § 1 kk jest przepisem szczególnym w stosunku do ogólnych rozwiązań zawartych w rozdziale XII Kodeksu karnego. Stwierdzona okoliczność zatarcia skazania w sprawie wskazanej wyżej i konsekwencja powyższego w postaci zmiany opisu czynu i przyjęcia, iż wyczerpał on dyspozycję art. 178 a § 1 kk uczyniły bezprzedmiotową argumentację w tym zakresie autora pisemnego środka odwoławczego.

Skład orzekający

Mariola Krajewska - Sińczuk

przewodniczący-sprawozdawca

Jerzy Kozaczuk

sędzia

Dariusz Półtorak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zatarcia skazania w kontekście przestępstw komunikacyjnych, zwłaszcza art. 76 § 1 kk i jego relacji do art. 108 kk."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy nowe przestępstwo popełniono po zakończeniu okresu próby, a nie w jego trakcie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe znaczenie ma prawidłowa interpretacja przepisów o zatarciu skazania, która może prowadzić do znaczącej zmiany kwalifikacji prawnej czynu i konsekwencji dla oskarżonego.

Zatarcie skazania uratowało kierowcę przed surowszą karą – kluczowa interpretacja przepisów!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ka 673/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Mariola Krajewska - Sińczuk (spr.) Sędziowie: SO Jerzy Kozaczuk SO Dariusz Półtorak Protokolant: sekr. sąd. Anna Sieczkiewicz przy udziale Prokuratora Bożeny Grochowskiej-Małek po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2015 r. sprawy A. B. oskarżonego o przestępstwo z art. 178 a §4 kk na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 8 października 2014 r. sygn. akt II K 65/14 I. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że: 1. czyn przypisany oskarżonemu kwalifikuje z art. 178a§1 kk eliminując z jego opisu stwierdzenie „przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio prawomocnie skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Węgrowie sygn. akt II K 392/10 za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości”; 2. eliminuje z podstawy prawnej rozstrzygnięcia o warunkowym zawieszeniu wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności art. 69§4 kk ; II. w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy; III. zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze stwierdzając, że wydatki tego postępowania ponosi Skarb Państwa. Sygn. akt II Ka 673/14 UZASADNIENIE A. B. został oskarżony o to, że w dniu 19 stycznia 2014 roku w W. , woj. (...) , w ruchu lądowym kierował samochodem m-ki (...) nr rej. (...) będąc w stanie nietrzeźwości 0,86 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio prawomocnie skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Węgrowie sygn. akt II K 392/10 za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, tj. o czyn z art. 178 a § 4 kk Wyrokiem z dnia 8 października 2014 roku Sąd Rejonowy w Węgrowie: I. oskarżonego A. B. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art. 178 a § 1 kk skazał go na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności; II. na podstawie art. 69 § 1, 2 i 4 kk w zw. z art. 70 § 1 pkt 1 kk wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił tytułem próby na okres 4 lat; III. na podstawie art. 71 § 1 kk orzekł wobec oskarżonego karę grzywny w wysokości 120 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 15 złotych; IV. na podstawie art. 42 § 2 kk orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat; V. na podstawie art. 63 § 2 kk na poczet orzeczonego środka karnego zaliczył oskarżonemu okres zatrzymania prawa jazdy nr (...) wydane przez Starostę (...) od dnia 19 stycznia 2014r. do dnia 8 października 2014r.; VI. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 360 złotych tytułem opłaty oraz obciążył go poniesionymi w sprawie wydatkami w kwocie 90 złotych. Apelację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Rejonowy w Węgrowie. Na podstawie art. 425 § 1i 2 kpk oraz art. 444 kpk zaskarżył powyższy wyrok na niekorzyść oskarżonego A. B. w części dotyczącej orzeczenia o karze. Powołując się na treść art. 427 § 1 i 2 kpk i art. 438 pkt 1 i 4 kpk zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1) obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 178 a § 1 kk poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu w pkt I wyroku, że A. B. swoim zachowaniem wyczerpał dyspozycję art. tego przepisu, podczas gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny wskazuje, że oskarżony dopuścił się czynu z art. 178 a § 4 kk ; 2) niesłuszne zastosowanie środka probacyjnego w postaci warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec A. B. oraz rażącą niewspółmierność środka karnego wyrażającą się w orzeczonym względem tego oskarżonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na dwa lata, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy oraz ustalone na jego podstawie okoliczności sprawy, przede wszystkim zaś wysoki stopień winy i społecznej szkodliwości czynu, przejawiający się w kierowaniu samochodem osobowym w stanie znacznej nietrzeźwości, ponowne popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, świadome lekceważenie przez niego porządku prawnego, a także wzgląd na cele kary w zakresie jej oddziaływania społecznego z jednoczesnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie ma osiągnąć w stosunku do oskarżonego oraz poczucie sprawiedliwości społecznej przemawiają za orzeczeniem wobec oskarżonego kary 8 miesięcy pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, a także orzeczeniem wobec niego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na 3 lata. Podnosząc te zarzuty oskarżyciel na podstawie art. 437 § 1 i 2 kpk wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyjęcie, że oskarżony A. B. swoim zachowaniem wyczerpał dyspozycję art. 178 a § 4 kk , uchylenie rozstrzygnięć zawartych w pkt II i III oraz orzeczenie wobec oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na 3 lata. Na rozprawie odwoławczej prokurator poparł co do zasady apelację Prokuratora Rejonowego w Węgrowie z tym, że wniósł o wyeliminowanie z zarzutu słów „przy czym..” do końca opisu czynu, pozostawienie bez zmian wyroku w pkt I, natomiast wyeliminowanie z pkt II art. 69 § 4 kk , pozostawienie pkt III bez zmian, zaś w pkt IV podwyższenie do 3 lat zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Oskarżony wniósł o pozostawienie wyroku bez zmiany odnośnie warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary oraz oświadczył, że wyraża zgodę na podwyższenie do 3 lat orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja prokuratora jest zasadna o tyle, że jej wniesienie doprowadziło do zmiany zaskarżonego orzeczenia w zakresie wskazanym w wyroku Sądu Okręgowego orzekającego jako Sąd Odwoławczy. Na wstępie należy wskazać, że Sąd II instancji, na podstawie art. 440 kpk i art. 437 § 1 kpk , zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że z jego opisu wyeliminował stwierdzenie „przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio prawomocnie skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Węgrowie sygn. akt II K 392/10 za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nie trzeźwości”, w konsekwencji czego zakwalifikował czyn, którego dopuścił się oskarżony z art. 178 a § 1 kk , czyli tak jak uczynił to Sąd orzekający, który w pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia stwierdził, iż kwalifikację tą powołał omyłkowo, gdyż kwalifikacja prawna czynu zaproponowana w akcie oskarżenia przez prokuratora była, w jego ocenie, prawidłowa. Nie można uznać za trafny zarzutu pierwszego sformułowanego w apelacji, iż Sąd Rejonowy dopuścił się obrazy prawa materialnego, gdyż błędnie zakwalifikował ten czyn z art. 178 a § 1 kk . Przywołane w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia argumenty wskazują jednak, że Sąd w wyroku przypisany czyn z tego przepisu zakwalifikował omyłkowo, o czym świadczy również brak modyfikacji jego opisu. Wbrew stanowisku Sądu Rejonowego, jak również skarżącego wyrok prokuratora należy uznać, że występek, którego dopuścił się A. B. wyczerpał dyspozycję art. 178 a § 1 kk , nie zaś art. 178 a § 4 kk . Przekonuje o tym brzmienie art. 76 § 1 kk . Wbrew stanowisku Sądu orzekającego przyjąć trzeba, że jeżeli w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby nie dojdzie do zarządzenia wykonania kary, to popełnienie w okresie próby nowego przestępstwa nie ma wpływu na zatarcie skazania, stosownie do treści art. 76 § 1 i 2 kk . Zasada wyrażona w art. 76 § 1 kk statuuje szczególny termin zatarcia z mocy prawa skazania na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 12 kwietnia 2012r., II AKa 114/12, LEX nr 1217459). Wskazanemu zapatrywaniu nie sprzeciwia się brzmienie art. 108 kk . Zgodnie z treścią tego przepisu w sytuacji, gdy skazany po rozpoczęciu, lecz przed upływem okresu wymaganego do zatarcia skazania ponownie popełnił przestępstwo, dopuszczalne jest tylko jednoczesne zatarcie wszystkich skazań. Uregulowanie to nie dotyczy jednak skazań z warunkowym zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności, gdyż przepis art. 76 § 1 kk jest przepisem szczególnym w stosunku do ogólnych rozwiązań zawartych w rozdziale XII Kodeksu karnego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 sierpnia 2013r., IV KK 168/13, LEX nr 1403563). Powyższe okoliczności spowodowały uznanie przez Sąd Odwoławczy, że skazanie A. B. wyrokiem Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 8 listopada 2010r. w sprawie sygn. akt II K 392/10, uległo zatarciu z mocy prawa (oskarżony grzywnę orzeczoną na mocy tego wyroku spłacił w dniu 28 czerwca 2011r. – k. 57v.). Stwierdzona okoliczność zatarcia skazania w sprawie wskazanej wyżej i konsekwencja powyższego w postaci zmiany opisu czynu i przyjęcia, iż wyczerpał on dyspozycję art. 178 a § 1 kk uczyniły bezprzedmiotową argumentację w tym zakresie autora pisemnego środka odwoławczego. W tej sytuacji Sąd II instancji uznał za zasadne zmodyfikowanie rozstrzygnięcia w wyżej wskazanym zakresie. Sąd odwoławczy nie znalazł jednak powodów, aby je zmienić w przedmiocie orzeczonej wobec oskarżonego kary, i to zarówno kary pozbawienia wolności, jak i kary grzywny. W zakresie tym należy uznać, że orzeczona kara jawi się jako sprawiedliwa. W świetle ustalonych okoliczności stwierdzić należy, że oskarżony został po raz pierwszy skazany w niniejszej sprawie za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Powyższe powoduje, iż modyfikacja wyroku wpłynęła na przyjęcie, że stopień winy oskarżonego jest znacznie niższy i dla osiągnięcia celów kary wystarczająca będzie orzeczona z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 4 lata kara pozbawienia wolności w wymiarze 8 miesięcy. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że oskarżony został po raz pierwszy skazany za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, co wpływa na znaczące obniżenie stopnia jego winy, a w konsekwencji pozwala założyć, że istnieje pozytywna prognoza pozwalająca na uznanie, iż A. B. ponownie nie wkroczy na drogę przestępstwa i w konsekwencji uznanie za uzasadnione warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności. Nadto bezpośrednią dolegliwością dla oskarżonego będzie orzeczona kara grzywny w wysokości 120 stawek dziennych po 15 złotych stawka. Uwzględnia ona przede wszystkim aktualną sytuację majątkową A. B. , a w szczególności wysokość uzyskiwanych dochodów. Analiza akt niniejszej sprawy wskazuje, iż oskarżony posiada wykształcenie zawodowe, ma wyuczony zawód piekarza, jest właścicielem samochodu osobowego marki (...) z 1998r., pomaga rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, jest prezesem dwóch spółek należących do brata i z tego tytułu uzyskuje wynagrodzenie w kwocie 1.500 zł miesięcznie (k.39), poza tym jest on kawalerem i nie ma nikogo na utrzymaniu. W tej sytuacji uznać należy, iż tak ukształtowana kara jawi się jako dolegliwość realna i pozostająca w zakresie możliwości finansowych oskarżonego. Niewątpliwie kara w takim wymiarze jest adekwatna do stopnia winy i stopnia społecznej szkodliwości przypisanego występku. Sprawi, że oskarżony odczuje naganność swojego postępowania i wyciągnie właściwe wnioski co do postępowania w przyszłości. Podkreślić w tym miejscu trzeba, iż oskarżony został po raz pierwszy skazany za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, co wpływa na znaczące obniżenie stopnia jego winy, a w konsekwencji pozwala również założyć, że wystarczające będzie orzeczenie wobec niego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat. Środek karny w takiej wysokości jest adekwatny do wagi i okoliczności czynu i winien spełnić zamierzone cele zarówno w ramach prewencji ogólnej, jak i szczególnej. Mając na uwadze powyższe i na mocy art. 437 § 1 kpk i art.456 kpk Sąd Okręgowy orzekł, jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI