IV KA 427/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Świdnicy, w składzie SSO Agnieszka Połyniak, rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego D. P. od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 11 marca 2025 r., sygn. akt III K 2285/23, którym oskarżony został skazany za czyn z art. 278 § 1 kk w związku z art. 31 § 2 kk. Obrońca zarzucił obrazę prawa materialnego, tj. art. 31 § 2 kk, poprzez jego niezastosowanie i tym samym niezastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary, mimo znacznego ograniczenia zdolności rozpoznania czynu przez oskarżonego. Zarzucono również rażącą niewspółmierność kary 5 miesięcy pozbawienia wolności, argumentując niedocenienie marginalnego udziału oskarżonego i jego ograniczonej poczytalności. Sąd Okręgowy uznał te zarzuty za niezasadne. Wskazał, że zastosowanie art. 31 § 2 kk jest fakultatywne, a nie obligatoryjne, i wymaga uwzględnienia wszystkich dyrektyw wymiaru kary. Podkreślono, że w przypadku czynu ciągłego (art. 12 § 1 kk) dochodzi do obligatoryjnego nadzwyczajnego obostrzenia kary (art. 57b kk), co w zbiegu z podstawą do fakultatywnego złagodzenia kary (art. 31 § 2 kk) uniemożliwia zastosowanie art. 57 § 2 kk. Sąd odwoławczy podkreślił, że orzeczona kara 5 miesięcy pozbawienia wolności, nieznacznie odbiegająca od dolnej granicy ustawowego zagrożenia, nie razi surowością, zwłaszcza w kontekście wcześniejszej karalności oskarżonego i nieskuteczności poprzednich kar. Oddalono również wniosek o zmianę wyroku i zastosowanie art. 37a § 1 kk. W konsekwencji, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, zasądził od Skarbu Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 31 § 2 k.k. w zbiegu z art. 57b k.k. oraz ocena rażącej niewspółmierności kary w kontekście ograniczonej poczytalności i wcześniejszej karalności.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, z obligatoryjnym obostrzeniem kary.
Zagadnienia prawne (2)
Czy niezastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 31 § 2 k.k. w sytuacji ograniczonej poczytalności oskarżonego stanowi obrazę prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niezastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 31 § 2 k.k. nie stanowi obrazy prawa materialnego, gdyż przepis ten przewiduje fakultatywną możliwość złagodzenia kary, a nie obowiązek.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych, zgodnie z którym art. 31 § 2 k.k. daje sądowi jedynie możliwość zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary, a nie nakłada takiego obowiązku. Decyzja o zastosowaniu lub niezastosowaniu tej instytucji jest elementem wymiaru kary i musi uwzględniać wszystkie dyrektywy z art. 53 k.k. Ponadto, w przypadku zbiegu obligatoryjnego obostrzenia kary (art. 57b kk) z fakultatywną podstawą złagodzenia, nie ma możliwości zastosowania art. 57 § 2 kk.
Czy orzeczona kara 5 miesięcy pozbawienia wolności jest rażąco niewspółmierna do popełnionego czynu, uwzględniając ograniczenie poczytalności oskarżonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczona kara nie jest rażąco niewspółmierna.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że kara 5 miesięcy pozbawienia wolności, nieznacznie odbiegająca od dolnej granicy ustawowego zagrożenia, nie jest rażąco surowa, zwłaszcza biorąc pod uwagę wcześniejszą karalność oskarżonego, nieskuteczność poprzednich kar oraz fakt, że popełniał kolejne przestępstwa. Sąd podkreślił, że obligatoryjne obostrzenie kary z art. 57b kk uniemożliwiło zastosowanie łagodniejszej kary.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 278 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 31 § § 2
Kodeks karny
Przepis ten przewiduje fakultatywną możliwość zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary, a nie obowiązek. Decyzja o zastosowaniu lub niezastosowaniu tej instytucji jest rozstrzygnięciem w kwestii wymiaru kary i musi uwzględniać wszystkie ogólne dyrektywy wymiaru kary zawarte w art. 53 k.k. Jest to rozwiązanie wyjątkowe, wymagające szczególnych okoliczności.
Pomocnicze
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy czynu ciągłego, który skutkuje obligatoryjnym nadzwyczajnym obostrzeniem kary.
k.k. art. 57b
Kodeks karny
Przepis dotyczący obligatoryjnego nadzwyczajnego obostrzenia kary w przypadku czynu ciągłego.
k.k. art. 57 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy zbiegu podstaw nadzwyczajnego złagodzenia i obostrzenia kary, który w tej sprawie nie mógł być zastosowany z uwagi na obligatoryjny charakter obostrzenia.
k.k. art. 37a § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący możliwości orzeczenia zamiast kary pozbawienia wolności kary ograniczenia wolności lub grzywny, uznany za nieadekwatny w tej sprawie.
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
Podstawy apelacji, w tym obraza przepisów prawa materialnego (pkt 1a) i rażąca niewspółmierność kary (pkt 4).
p.o.a. art. 29 § ust. 1
Prawo o adwokaturze
Podstawa prawna zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezastosowanie art. 31 § 2 k.k. jest fakultatywne, a nie obligatoryjne. • Zbieg obligatoryjnego obostrzenia kary (art. 57b k.k.) z fakultatywną podstawą złagodzenia (art. 31 § 2 k.k.) uniemożliwia zastosowanie art. 57 § 2 k.k. • Orzeczona kara 5 miesięcy pozbawienia wolności nie jest rażąco surowa, uwzględniając wcześniejszą karalność i nieskuteczność poprzednich kar. • Oskarżony nie wykazał, aby jego ograniczone możliwości intelektualne i psychiczne uniemożliwiały wykonanie kar. • Zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację materialną oskarżonego.
Odrzucone argumenty
Obrońca argumentował obrazę prawa materialnego (niezastosowanie art. 31 § 2 k.k.). • Obrońca argumentował rażącą niewspółmierność kary.
Godne uwagi sformułowania
sąd jedynie 'może' zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary. Nie było to więc [...] obowiązkiem Sądu. • stan ten jest zaś, wśród innych jeszcze, okolicznością, którą w procesie wymiaru kary, należy mieć na uwadze. • Wobec konieczności obligatoryjnego obostrzenia kary, brak było możliwości zastosowania instytucji o charakterze fakultatywnym. • jest on osobą zdemoralizowaną, wobec której uprzednio orzekane kary, w tym wolnościowe, nie osiągnęły żadnego pozytywnego skutku, tj. nie zapobiegły powrotowi do przestępstwa. • Niedopuszczalna jest sytuacja, w której oskarżony dobrowolnie rezygnując z leczenia farmakologicznego (...), które w jego wypadku jawi się jako obowiązkowe i konieczne, podejmuje w swoisty sposób próby złagodzenia odpowiedzialności, instrumentalnie wykorzystując do tego swoją chorobę, licząc na bezkarność.
Skład orzekający
Agnieszka Połyniak
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 31 § 2 k.k. w zbiegu z art. 57b k.k. oraz ocena rażącej niewspółmierności kary w kontekście ograniczonej poczytalności i wcześniejszej karalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, z obligatoryjnym obostrzeniem kary.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii stosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary w przypadku ograniczonej poczytalności, co jest częstym zagadnieniem w sprawach karnych. Analiza uzasadnienia pokazuje, jak sąd interpretuje te przepisy w praktyce.
“Czy ograniczona poczytalność zawsze oznacza łagodniejszą karę? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.