IV KA 427/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy we Wrocławiu, Wydział IV Karny Odwoławczy, rozpoznał sprawę z apelacji oskarżyciela posiłkowego A. J. przeciwko wyrokowi Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Krzyków z dnia 17 grudnia 2014 roku, sygn. akt VII K 1221/11. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie wobec oskarżonego Ł. S., oskarżonego o przywłaszczenie powierzonego mu do naprawy samochodu marki R. (...), uznając jego czyn za wykroczenie z art. 127 § 1 k.w., a nie przestępstwo z art. 284 § 2 k.k., i umorzył postępowanie z powodu przedawnienia. Oskarżyciel posiłkowy zarzucił w apelacji m.in. obrazę prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 127 § 1 k.w. i uznanie, że powinien mieć zastosowanie art. 289 k.k., a także błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy nie podzielił tych zarzutów. Analizując kwestię przywłaszczenia, sąd podkreślił, że dla jego popełnienia konieczny jest zamiar uczynienia z cudzej rzeczy swojej własności (animus rem sibi habendi), a samo czasowe uniemożliwienie dysponowania rzeczą nie jest wystarczające. Sąd uznał, że oskarżony nie działał z takim zamiarem, a spór miał charakter cywilnoprawny, związany z rozliczeniem kosztów naprawy. Sąd odwoławczy stwierdził również, że czyn nie wypełniał znamion przestępstwa z art. 289 § 1 k.k. W konsekwencji, sąd utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, zasądzając od oskarżyciela posiłkowego koszty sądowe za postępowanie odwoławcze oraz koszty zastępstwa procesowego na rzecz oskarżonego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamion przestępstwa przywłaszczenia (art. 284 § 2 k.k.) i wykroczenia samowolnego rozporządzenia powierzonym mieniem (art. 127 § 1 k.w.), a także kwestia przedawnienia karalności wykroczeń.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z naprawą pojazdu i sporem o koszty.
Zagadnienia prawne (3)
Czy samowolne użycie przez właściciela warsztatu powierzonego mu do naprawy pojazdu, bez zamiaru jego przywłaszczenia, stanowi przestępstwo przywłaszczenia z art. 284 § 2 k.k. czy wykroczenie z art. 127 § 1 k.w.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samowolne użycie pojazdu przez właściciela warsztatu, bez zamiaru jego przywłaszczenia, nie stanowi przestępstwa przywłaszczenia z art. 284 § 2 k.k. Może stanowić wykroczenie z art. 127 § 1 k.w., ale w tym przypadku postępowanie podlega umorzeniu z powodu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dla popełnienia przestępstwa przywłaszczenia konieczny jest zamiar uczynienia z cudzej rzeczy swojej własności. Samo czasowe uniemożliwienie dysponowania rzeczą lub jej użycie bez zgody właściciela, jeśli nie towarzyszy temu taki zamiar, nie wypełnia znamion tego przestępstwa. W analizowanej sprawie brak było dowodów na zamiar przywłaszczenia, a spór miał charakter cywilnoprawny. Czyn zakwalifikowany jako wykroczenie był przedawniony.
Czy właściciel warsztatu, który zatrzymał powierzony mu do naprawy pojazd z powodu nieuregulowania płatności, popełnia przestępstwo z art. 289 § 1 k.k. (zabór pojazdu mechanicznego)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, właściciel warsztatu, który zatrzymał pojazd w ramach zabezpieczenia płatności za naprawę, nie popełnia przestępstwa z art. 289 § 1 k.k., zwłaszcza jeśli właściciel pojazdu sam wyzbył się władania nim, przekazując go do naprawy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zabór pojazdu w rozumieniu art. 289 § 1 k.k. wymaga wyjęcia mienia z władztwa posiadacza i objęcia go we własne władanie. W tej sprawie pokrzywdzony sam przekazał pojazd do warsztatu, wyzbywając się tymczasowo władania nim. Zatrzymanie pojazdu w ramach zabezpieczenia płatności nie jest jednoznaczne z zaborem w rozumieniu tego przepisu.
Czy błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnej ocenie dowodów, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku?
Odpowiedź sądu
Tak, błąd w ustaleniach faktycznych, wynikający z niepełności postępowania dowodowego lub przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, może być podstawą do uchylenia wyroku.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy przypomniał definicję błędu w ustaleniach faktycznych, wskazując, że może on wynikać z niepełności postępowania dowodowego lub błędnej oceny dowodów (np. błędu logicznego, zlekceważenia dowodów, dania wiary dowodom nieprzekonywującym). Jednak w tej konkretnej sprawie sąd nie stwierdził, aby Sąd Rejonowy wykroczył przeciwko regułom oceny dowodów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. J. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy |
| K. L. | osoba_fizyczna | świadk |
| A. B. | osoba_fizyczna | świadk |
| Prokuratura Rejonowa dla Wrocławia-Krzyki Wschód | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | koszty postępowania |
Przepisy (13)
Główne
k.w. art. 127 § § 1
Kodeks wykroczeń
Samowolne rozporządzenie powierzonym pojazdem poprzez przekazanie go do użytkowania innej osobie, wbrew woli właściciela, może wypełniać znamiona wykroczenia.
Pomocnicze
k.k. art. 284 § § 2
Kodeks karny
Dla realizacji znamienia przywłaszczenia od strony podmiotowej konieczne jest wykazanie, że działaniu towarzyszył zamiar uczynienia z cudzej rzeczy swojej własności (animus rem sibi habendi). Nie wystarcza jedynie czasowe uniemożliwienie dysponowania rzeczą przez właściciela.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów. Sąd nie wykroczył przeciwko regułom oceny dowodów.
k.p.k. art. 45 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania w przypadku przedawnienia.
k.p.k. art. 118 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania.
k.p.k. art. 427 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
k.c. art. 461 § § 1
Kodeks cywilny
Prawo zatrzymania.
k.k. art. 289 § § 1
Kodeks karny
Zabór pojazdu mechanicznego. Sąd uznał, że czyn oskarżonego nie wypełnia znamion tego przestępstwa.
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636
Kodeks postępowania karnego
u.o.p.k. art. 13 § ust. 2
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
R.Min.Spraw.opł.adw. art. 14 § ust. 2 pkt. 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zamiaru przywłaszczenia ze strony oskarżonego. • Spór ma charakter cywilnoprawny, związany z rozliczeniem kosztów naprawy. • Czyn zakwalifikowany jako wykroczenie jest przedawniony. • Zachowanie oskarżonego nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 289 § 1 k.k.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji oskarżyciela posiłkowego dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych i obrazy prawa materialnego.
Godne uwagi sformułowania
Do istoty przywłaszczenia należy osiągnięcie celu w postaci uczynienia z cudzej rzeczy swojej własności przez jej zatrzymanie lub rozporządzenie nią. • W zamiarze tym nie mieści się więc jedynie czasowe uniemożliwienie dysponowania rzeczą przez jej właściciela. • Skutek przywłaszczenia objęty zamiarem bezpośrednim stanowi utrata rzeczy przez osobę uprawnioną, wobec czego szkoda powstała w majątku tej osoby ma w zamierzeniu przywłaszczającego nieodwracalny charakter. • Zabór pojazdu mechanicznego w rozumieniu art. 289 § 1 kpk jest przestępstwem materialnym i „zabór” oznacza wyjęcie przez sprawcę mienia ruchomego z władztwa posiadacza (właściciela) oczywiście wbrew jego woli i objęcie go we własne władanie.
Skład orzekający
Aleksander Ostrowski
przewodniczący
Dorota Nowińska
sędzia
Jolanta Pol-Kulig
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa przywłaszczenia (art. 284 § 2 k.k.) i wykroczenia samowolnego rozporządzenia powierzonym mieniem (art. 127 § 1 k.w.), a także kwestia przedawnienia karalności wykroczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z naprawą pojazdu i sporem o koszty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zatrzymania rzeczy przez usługodawcę z powodu sporu o zapłatę, a także rozróżnienia między przestępstwem a wykroczeniem oraz kwestii przedawnienia. Jest to interesujące dla prawników zajmujących się prawem karnym i cywilnym.
“Czy zatrzymanie samochodu za niezapłaconą naprawę to kradzież? Sąd wyjaśnia różnicę między przestępstwem a wykroczeniem.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.