IV KA 421/20

Sąd Okręgowy
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko rodzinie i opieceŚredniaokręgowy
znęcanieprzemoc domowakara pozbawienia wolnościkara zawieszonanawiązkaapelacjasąd okręgowy

Sąd odwoławczy zmienił wyrok sądu pierwszej instancji, orzekając karę 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz podwyższając nawiązkę na rzecz pokrzywdzonej.

Sąd Rejonowy w Opocznie skazał oskarżonego za znęcanie się nad członkiem rodziny, orzekając karę grzywny i niską nawiązkę. Apelacje od tego wyroku złożyli obrońca oskarżonego, pełnomocnik pokrzywdzonej oraz prokurator. Sąd Okręgowy uznał zarzuty dotyczące rażącej niewspółmierności kary i nawiązki za zasadne, zmieniając wyrok w tym zakresie.

Sąd Okręgowy rozpoznał apelacje od wyroku Sądu Rejonowego w Opocznie, który skazał oskarżonego za znęcanie się nad członkiem rodziny, orzekając karę grzywny 500 zł i nawiązkę 500 zł. Obrońca oskarżonego zarzucał błąd w ustaleniach faktycznych i pominięcie dowodów, jednak sąd odwoławczy uznał te zarzuty za niezasadne, podkreślając prawidłową ocenę dowodów przez sąd pierwszej instancji. Zasadne okazały się natomiast zarzuty prokuratora i pełnomocnika pokrzywdzonej dotyczące rażącej niewspółmierności kary i nawiązki. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, orzekając karę 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat, z dozorem kuratora i obowiązkiem powstrzymywania się od nadużywania alkoholu. Nawiązka została podwyższona do 5000 zł, uznając pierwotną kwotę za rażąco symboliczną. Sąd odwoławczy wskazał, że choć kara pozbawienia wolności jest uzasadniona, to ze względu na niekaralność oskarżonego wystarczające będzie jej zawieszenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te są niezasadne. Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy uznał, że sąd pierwszej instancji oparł się na całości materiału dowodowego, a odmienna interpretacja dowodów przez obrońcę nie świadczy o ich pominięciu. Argumenty obrońcy dotyczące motywacji świadków (dzieci oskarżonego) zostały uznane za niedorzeczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

pokrzywdzona, prokurator, pełnomocnik

Strony

NazwaTypRola
oskarżonyinneoskarżony
pokrzywdzonainnepokrzywdzona
prokuratororgan_państwowyoskarżyciel publiczny
pełnomocnik oskarżycielki posiłkowejinnepełnomocnik
obrońcainneobrońca

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 44a

Kodeks karny

Podstawa orzeczenia nawiązki.

k.k. art. 207

Kodeks karny

Podstawa skazania za znęcanie się.

k.k. art. 69

Kodeks karny

Podstawa warunkowego zawieszenia kary.

k.k. art. 70 § ust. 1

Kodeks karny

Podstawa określenia okresu próby.

k.k. art. 72 § ust. 1

Kodeks karny

Podstawa orzeczenia dozoru kuratora.

k.k. art. 72 § ust. 2

Kodeks karny

Podstawa orzeczenia obowiązku powstrzymania się od nadużywania alkoholu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 4

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 37a

Kodeks karny

Wyeliminowano z podstawy prawnej kary.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy oceny materiału dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażąca niewspółmierność kary grzywny i nawiązki. Niska wysokość nawiązki nie rekompensuje krzywdy pokrzywdzonej.

Odrzucone argumenty

Błąd w ustaleniach faktycznych. Pominięcie części materiału dowodowego. Zeznania świadków (dzieci oskarżonego) były tendencyjne i motywowane niespełnionymi zachciankami.

Godne uwagi sformułowania

Kara grzywny za wieloletnie znęcanie nad członkiem rodziny i to jeszcze w wysokości 500 zł razi łagodnością. Nawiązka w kwocie 500 zł również nie spełni swych funkcji i nie zrekompensuje pokrzywdzonej krzywdy nawet w części. Argumenty obrońcy, jakoby dzieci oskarżonego zeznawały niekorzystnie dla oskarżonego, bo ten przestał spełniać ich zachcianki, to są one wręcz niedorzeczne. To, że obrońca inaczej ocenia i interpretuje część dowodów nie oznacza, że zostały one pominięte w kompleksowej ocenie, jakiej dokonał Sąd Rejonowy.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rażącej niewspółmierności kary i nawiązki w sprawach o znęcanie, zasady orzekania kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, ustalanie wysokości nawiązki."

Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne i ocena dowodów są specyficzne dla tej sprawy. Wartość precedensowa może być ograniczona przez indywidualne okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy przemocy domowej i pokazuje, jak sąd odwoławczy koryguje rażąco łagodne wyroki sądów niższych instancji, co jest istotne z punktu widzenia sprawiedliwości i ochrony ofiar.

Sąd podwyższył karę za znęcanie: z 500 zł grzywny do 5 miesięcy więzienia w zawieszeniu i 5000 zł nawiązki.

Dane finansowe

nawiązka: 5000 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 421/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 3 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 12 marca 2020 roku w sprawie II K 458/19 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Podniesiony przez obrońcę zarzut błędu w ustaleniach faktycznych jakoby oskarżony wyczerpał znamiona przestępstwa znęcania i powiązany z nim sformułowany w uzasadnieniu apelacji zarzut pominięcia części materiału dowodowego ( art. 410 kpk ). ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny dowodów i w oparciu o nie rzetelnie ustalił stan faktyczny. Opierał się na całości materiału dowodowego, więc podniesiony w uzasadnieniu apelacji zarzut pomijania dowodów jest całkowicie bezzasadny i gołosłowny. To, że obrońca inaczej ocenia i interpretuje część dowodów nie oznacza, że zostały one pominięte w kompleksowej ocenie, jakiej dokonał Sąd Rejonowy. Co do argumentów obrońcy, jakoby dzieci oskarżonego ( świadkowie J. , E. i A. rodzeństwo F. ) zeznawały niekorzystanie dla oskarżonego, bo ten przestał spełniać ich zachcianki, to są one wręcz niedorzeczne. Po pierwsze, są to już dorośli, dojrzali ludzie, założyli własne gospodarstwa domowe, nie są uzależnieni od tego, czy ktoś spełnia ich zachcianki. Po drugie, materiał dowodowy wskazuje, że mieli oni ciężkie i pracowite dzieciństwo ( tak to bywa na polskiej wsi) i nikt im nigdy zachcianek nie spełniał. Po trzecie i najważniejsze, obrońca zdaje się nie dostrzegać, że ci świadkowie wcale nie byli tendencyjni i jednostronni, wskazywali również na nieprawidłowe zachowania matki, na to, że potrafiła się do pewnego stopnia przeciwstawiać oskarżonemu. Zatem są to świadkowie obiektywni. Z ich zeznań wynika, że choć między oskarżonym, a pokrzywdzoną dochodziło niekiedy do awantur wzajemnych, to oskarżony miał nad nią zdecydowaną przewagę i dominował w tej relacji, znęcając się przez lata nad żoną, a ta starała się mu przeciwstawić. Owszem, też go wyzywała i wyrzucała, ale to on ją szarpał, to on jej groził, to on inicjował akty przemocy. W szczególności fakt ugryzienia oskarżonego przez pokrzywdzoną w dniu 10 sierpnia 2019 roku był z jej strony desperackim aktem obrony, wszak w tym dniu to oskarżony zaatakował ją uderzając w łazience słuchawką od prysznica i powodując obrażenia ciała. Wniosek O zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego (ewentualnie uchylenie wyroku ). ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wyrok w zakresie sprawstwa i winy oskarżonego oraz ustaleń faktycznych jest słuszny, a argumenty obrońcy bezzasadne. 3.2. Podniesiony w apelacji pełnomocnika i prokuratora zarzut rażącej niewspółmierności kary i środka kompensacyjnego. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty te są zasadne. Kara grzywny za wieloletnie znęcanie nad członkiem rodziny i to jeszcze w wysokości 500 zł razi łagodnością. Taka grzywna orzekana jest zazwyczaj za wykroczenia. Nawiązka w kwocie 500 zł również nie spełni swych funkcji i nie zrekompensuje pokrzywdzonej krzywdy nawet w części. Wniosek Prokuratora o orzeczenie kary 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 2 lata, oddaniem pod dozór kuratora i nałożeniem obowiązku powstrzymywania się od nadużywania alkoholu, podwyższenie nawiązki do 10000 zł. Pełnomocnika o orzeczenie kary 3 lat pozbawienia wolności i podwyższenie nawiązki do 10000 zł. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zasadne było podwyższenie kary i nawiązki. Z uwagi na uprzednią niekaralność ( co przy wieku oskarżonego nabiera szczególnego znaczenia ) niezasadny był wniosek o orzekanie kary bezwzględnego pozbawienia wolności i to w takim wymiarze, wystarczające będzie orzeczenie kary 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. W takim przypadku kara ta ( perspektywa jej odbycia) ma odstraszać od ponownego popełnienia przestępstwa i dla oskarżonego, nigdy nie karanego, groźba odbycia nawet krótkoterminowej kary będzie wystarczająca. Z uwagi na popełnienie przestępstwa z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej okres próby wynosi minimum 2 lata, a dozór kuratora jest obligatoryjny. Sąd orzekł obowiązek powstrzymywania się od nadużywania alkoholu, albowiem z zeznań pokrzywdzonej wynika, że przynajmniej części karygodnych zachowań oskarżony dopuścił się będąc pod jego wpływem. Podwyższono nawiązkę do 5000 zł, albowiem kwota 500 zł raziła swą symbolicznością i nie mogła spełnić realnych funkcji środka kompensacyjnego. Sąd nie podniósł nawiązki do 10000 zł ( jak wnosili apelanci), albowiem pamiętać należy, że to tylko nawiązka, ma rekompensować szkodę w przypadkach, gdy ustalanie jej rzeczywistego wymiaru jest niemożliwe lub wymaga postępowania dowodowego, które można przeprowadzić w postępowaniu cywilnym. Nie jest jej celem zrekompensowanie całej szkody ( w tym krzywdy). Zatem, jeżeli pokrzywdzona chce dochodzić zadośćuczynienia w większym rozmiarze, może to zrobić w postępowaniu cywilnym. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Sąd zmienił wyrok w ten sposób, że wyeliminował z podstawy prawnej kary art. 37 a kk i w miejsce kary grzywny orzekł karę 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 2 lata próby, oddaniem pod dozór kuratora i nałożeniem obowiązku powstrzymywania się od nadużywania alkoholu oraz podwyższył nawiązkę do 5000 zł. Zwięźle o powodach zmiany Zostały one omówione we wcześniejszej części uzasadnienia 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3 Zasądzono od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej koszty zastępstwa procesowego według stawek minimalnych za dwa terminy. 4 W związku ze skazaniem zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa zwrot wydatków postepowania na które złożył się ryczałt za doręczenia w kwocie 20 zł oraz wymierzono mu opłatę za obie instancje. 7. PODPIS 1.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja wyrok skazujący 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.12. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja wymiar kary i środka kompensacyjnego 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.13. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 3 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja wymiar kary i środka kompensacyjnego 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI